Shloka 1
Nāga-prādhānya-nāma-kathana
Principal Nāga Names Enumerated
अपन प्रात बछ। अंक एकत्रिशो<5 ध्याय: इन्द्रके द्वारा वालखिल्योंका अपमान और उनकी तपस्याके प्रभावसे अरुण एवं गरुडकी उत्पत्ति शौनक उवाच को<पराधो महेन्द्रस्य कः प्रमादश्च॒ सूतज । तपसा वालखिल्यानां सम्भूतो गरुड: कथम्,शौनकजीने पूछा--सूतनन्दन! इन्द्रका क्या अपराध और कौन-सा प्रमाद था? वालखिल्य मुनियोंकी तपस्याके प्रभावसे गरुडकी उत्पत्ति कैसे हुई थी?
Śaunaka uvāca | ko 'parādho Mahendrasya kaḥ pramādaś ca sūtaja | tapasā Vālakhilyānāṃ sambhūto Garuḍaḥ katham ||
శౌనకుడు అన్నాడు— ఓ సూతనందనా! మహేంద్రుడు చేసిన అపరాధం ఏమిటి, చేసిన నిర్లక్ష్యం ఏమిటి? వాలఖిల్య మునుల తపోబలంతో గరుడుడు ఎలా జన్మించాడు?
शौनक उवाच
Educational Q&A
The verse frames an ethical inquiry: even the ruler of the gods can fall into aparādha (offense) through pramāda (carelessness). It also highlights the Mahābhārata theme that tapas—disciplined ascetic power—can generate world-shaping consequences, demanding humility from the powerful.
Śaunaka asks Sauti to explain two connected points: what Indra did wrong in relation to the Vālakhilya sages, and how the sages’ austerities led to the emergence of Garuḍa (and, by the chapter’s theme, the related account of Aruṇa and Garuḍa’s origins).