Shloka 113
Ādi-parva Adhyāya 3 — Janamejaya’s Rite, Dhaumya’s Parīkṣā, and Uttanka’s Kuṇḍala Quest (सर्पसत्रप्रस्तावना–गुरुपरीक्षा–उत्तङ्कोपाख्यान)
स एवमुक्त्वा तां क्षत्रियामामन्त्रय पौष्पसकाशमागच्छत् । आह चैनं भो: पौष्य प्रीतो5स्मीति तमुत्तड्क॑ पौष्य: प्रत्युवाच,महारानीसे ऐसा कहकर उनसे आज्ञा ले उत्तंक राजा पौष्यके निकट आये और बोले --“महाराज पौष्य! मैं बहुत प्रसन्न हूँ (और आपसे विदा लेना चाहता हूँ)।' यह सुनकर पौष्यने उत्तंकसे कहा--
sa evam uktvā tāṁ kṣatriyām āmantrya pauṣpasakāśam āgacchat | āha cainaṁ bhoḥ pauṣya prīto ’smīti | tam uttankaḥ pauṣyaḥ pratyuvāca |
అలా చెప్పి ఉత్తంకుడు ఆ క్షత్రియ స్త్రీని అనుమతి కోరుకొని రాజు పౌష్యుని దగ్గరకు వెళ్లాడు. వినయంగా ఇలా అన్నాడు— “ఓ పౌష్యా, నేను సంతోషించాను (ఇప్పుడు సెలవు తీసుకుంటాను).” ఇది విని రాజు పౌష్యుడు ఉత్తంకునికి ప్రత్యుత్తరం ఇచ్చాడు.
राम उवाच
Educational Q&A
The verse highlights dharmic conduct in social relations: one should take proper leave (āmantrya) and address others respectfully (bhoḥ), especially when moving between obligations and hosts.
Uttanka, after speaking with a Kshatriya lady, asks her permission to depart and then approaches King Pauṣya, telling him he is pleased; the king then begins his reply.