Previous Verse
Next Verse

Shloka 703

Jarītā–Śārṅgā-saṃvāda: Ākhu-haraṇa and the Approach of Agni (आखुहरणं अग्न्यागमनश्च)

इच्छेय त्वत्प्रसादेन स्वात्मन: प्रकृतिं स्थिराम्‌ । परंतु मुझे अत्यन्त अरुचि हो गयी है, जिसे मैं किसी प्रकार दूर नहीं कर पाता। जगत्पते! उस अरुचिके कारण मैं तेज और बलसे हीन होता जा रहा हूँ। अतः मैं चाहता हूँ कि आपकी कृपासे मैं स्वस्थ हो जाऊँ; मेरी स्वाभाविक स्थिति सुदृढ़ बनी रहे”

iccheya tvatprasādena svātmanaḥ prakṛtiṁ sthirām |

వైశంపాయనుడు చెప్పెను—“మీ ప్రసాదంతో నేను నా స్వస్థమైన, స్థిరమైన సహజస్థితిని తిరిగి పొందాలని కోరుతున్నాను. కానీ నాలో తీవ్రమైన అరుచి పుట్టింది; దానిని ఏ విధంగానూ తొలగించలేకపోతున్నాను. జగత్పతీ! ఆ అరుచివల్ల నా తేజస్సు, బలం క్షీణిస్తున్నాయి. అందుచేత మీ కరుణవల్ల నేను మళ్లీ ఆరోగ్యవంతుడనై, నా సహజస్థితి దృఢంగా నిలిచియుండాలని కోరుతున్నాను.”

इच्छेयI would wish / I desire
इच्छेय:
Karta
TypeVerb
Rootइष् (इच्छ्)
FormVidhi-linga, Optative (potential), 1st, Singular, Parasmaipada
त्वत्-प्रसादेनby your grace/favor
त्वत्-प्रसादेन:
Karana
TypeNoun
Rootत्वत् + प्रसाद
FormMasculine, Instrumental, Singular
स्व-आत्मनःof my own self
स्व-आत्मनः:
Adhikarana
TypeNoun
Rootस्व + आत्मन्
FormMasculine, Genitive, Singular
प्रकृतिम्natural state/constitution
प्रकृतिम्:
Karma
TypeNoun
Rootप्रकृति
FormFeminine, Accusative, Singular
स्थिराम्steady, firm
स्थिराम्:
Karma
TypeAdjective
Rootस्थिर
FormFeminine, Accusative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana

Educational Q&A

The passage frames recovery of strength and clarity as arising from both inner aspiration and divine grace: when aversion and despondency weaken one’s tejas and bala, one should seek restoration of one’s steady, natural state through humility, prayer, and the support of a higher moral-spiritual authority.

A speaker (reported by Vaiśampāyana) expresses that an overpowering distaste/aversion has made him lose vigor and strength, and he petitions the ‘Lord of the world’ for compassionate help so that he may return to health and maintain his stable, innate condition.