Previous Verse
Next Verse

Shloka 16

आदि पर्व — खाण्डवदाह प्रसङ्गः: पावकस्य याचनं तथा इन्द्रवर्षनिवारणोपायः

Adi Parva — Khāṇḍava episode: Agni’s request and the means to resist Indra’s rain

इष्टा धनपतेर्नित्यं वर्गा नाम महाबल । मम सख्यश्नतस्रो5न्या: सर्वा: कामगमा: शुभा:,महाबल! मेरा नाम वर्गा है। मैं कुबेरकी नित्यप्रेयसी रही हूँ। मेरी चार दूसरी सखियाँ भी हैं। वे सब इच्छानुसार गमन करनेवाली और सुन्दरी हैं

iṣṭā dhanapater nityaṃ vargā nāma mahābala | mama sakhyaś catasro ’nyāḥ sarvāḥ kāmagamāḥ śubhāḥ ||

వర్గా పలికెను—“మహాబాహో! నేను దేవారణ్యంలో (నందనవనంలో) విహరించే ఒక అప్సరను. మహాబల! నా పేరు వర్గా; నేను ధనపతి (కుబేరుడు) యొక్క నిత్యప్రియను. నాకు మరి నాలుగు సఖులు ఉన్నారు—వారందరూ శుభులు, ఇష్టానుసారంగా గమనించగలవారు.”

इष्टाbeloved, dear
इष्टा:
Karta
TypeAdjective
Rootइष्टा (इष् धातु से कृदन्त; स्त्री. प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative, Singular
धनपतेःof the lord of wealth (Kubera)
धनपतेः:
Adhikarana
TypeNoun
Rootधनपति
FormMasculine, Genitive, Singular
नित्यम्always, constantly
नित्यम्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootनित्य
वर्गाVargā (proper name)
वर्गा:
Karta
TypeNoun
Rootवर्गा
FormFeminine, Nominative, Singular
नामby name; name
नाम:
Karta
TypeNoun
Rootनामन्
FormNeuter, Nominative, Singular
महाबलO mighty one
महाबल:
TypeNoun
Rootमहाबल
FormMasculine, Vocative, Singular
ममmy
मम:
Adhikarana
TypePronoun
Rootअस्मद्
Form—, Genitive, Singular
सख्यःfemale friends
सख्यः:
Karta
TypeNoun
Rootसखी
FormFeminine, Nominative, Plural
चतस्रःfour
चतस्रः:
Karta
TypeAdjective
Rootचतस् (स्त्रीलिङ्ग रूप: चतस्रः)
FormFeminine, Nominative, Plural
अन्याःother
अन्याः:
Karta
TypeAdjective
Rootअन्य
FormFeminine, Nominative, Plural
सर्वाःall
सर्वाः:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व
FormFeminine, Nominative, Plural
कामगमाःable to go at will
कामगमाः:
Karta
TypeAdjective
Rootकामगम (काम + गम)
FormFeminine, Nominative, Plural
शुभाःauspicious, beautiful
शुभाः:
Karta
TypeAdjective
Rootशुभ
FormFeminine, Nominative, Plural

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
V
Vargā
D
Dhanapati (Kubera)