Shloka 16
Adhyāya 203 — Tilottamā-sṛṣṭiḥ
Creation and Commissioning of Tilottamā
कृतप्रज्ञो5कृतप्रज्ञो बालो वृद्धश्ष मानव: । ससहायो<5सहायश्च् सर्व सर्वत्र विन्द्ति,मनुष्य बुद्धिमान् हो या मूर्ख, बालक हो या वृद्ध तथा सहायकोंके साथ हो या असहाय, वह दैवयोगसे सर्वत्र सब कुछ पा लेता है
kṛtaprajño 'kṛtaprajño bālo vṛddhaś ca mānavaḥ | sa-sahāyo 'sahāyaś ca sarvaṃ sarvatra vindati ||
కర్ణుడు అన్నాడు—మనిషి జ్ఞానివైనా అజ్ఞానివైనా, బాలుడైనా వృద్ధుడైనా, సహాయకులతో ఉన్నా లేక నిరాశ్రయుడైనా—దైవయోగం వల్ల అతడు ఎక్కడైనా అన్నిటినీ పొందగలడు.
कर्ण उवाच
Educational Q&A
External conditions—intelligence, age, and even the presence or absence of allies—do not fully determine success; when fate aligns (daiva-yoga), anyone may attain results. The verse cautions against arrogance and simplistic moral judgments based solely on visible merit or support.
Karna is speaking and articulating a worldview in which destiny plays a decisive role in worldly attainment. His statement frames events as driven not only by personal qualities and alliances but also by the unpredictable turn of daiva.