Previous Verse
Next Verse

Shloka 39

Adhyāya 196: Droṇa’s Conciliatory Counsel and Karṇa’s Suspicion of Counsel (मन्त्र-नय-विवादः)

ततो दिव्यान्‌ हेमकिरीटमालिन: शक्रप्रख्यान्‌ पावकादित्यवर्णान्‌ । बद्धापीडांश्वारुरूपां श्व॒ यूनो व्यूढोरस्कांस्तालमात्रान्‌ ददर्श,वे दिव्य शरीरसे सुशोभित थे। उनके मस्तकपर सुवर्णमय किरीट और गलेमें सुन्दर सोनेकी माला शोभा पा रही थी। उनकी छबि इन्द्रके ही समान थी। वे अग्नि और सूर्यके समान कान्तिमान्‌ थे। उन्होंने अपने अंगोंमें सब तरहके दिव्य अलंकार धारण कर रखे थे। उनकी युवावस्था थी तथा रूप अत्यन्त मनोहर था। उन सबकी छाती चौड़ी थी और वे तालवृक्षके समान लंबे थे। इस रूपमें राजा ट्रपदने उनका दर्शन किया

tato divyān hemakirīṭamālinaḥ śakraprakhyān pāvakādityavarṇān | baddhāpīḍāñ śvārurūpān yūno vyūḍhoraskāṃs tālamātrān dadarśa ||

అప్పుడు అతడు దివ్య యువకులను చూచెను—సువర్ణ కిరీటాలు, హారాలతో అలంకృతులై, ఇంద్రునివలె ఖ్యాతిగాంచినవారు, అగ్ని మరియు సూర్యునివలె కాంతిమంతులు. బద్ధమైన మకుటాలు, దివ్యాభరణాలు ధరించి, యౌవనోత్కర్షంలో అత్యంత మనోహరులై, విశాలవక్షస్థలులు, తాళవృక్షమంత ఎత్తుగలవారు. ఈ మహిమగల రూపంలోనే రాజు ద్రుపదుడు వారిని దర్శించెను.

ततःthen, thereafter
ततः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootततः
FormAvyaya
दिव्यान्divine
दिव्यान्:
Karma
TypeAdjective
Rootदिव्य
FormMasculine, Accusative, Plural
हेम-किरीट-मालिनःwearing golden crowns and garlands
हेम-किरीट-मालिनः:
Karma
TypeAdjective
Rootहेमकिरीटमालिन्
FormMasculine, Accusative, Plural
शक्र-प्रख्यान्renowned like Indra
शक्र-प्रख्यान्:
Karma
TypeAdjective
Rootशक्रप्रख्य
FormMasculine, Accusative, Plural
पावक-आदित्य-वर्णान्having the hue of fire and the sun
पावक-आदित्य-वर्णान्:
Karma
TypeAdjective
Rootपावकादित्यवर्ण
FormMasculine, Accusative, Plural
बद्ध-आपीडान्with fastened/secured diadems
बद्ध-आपीडान्:
Karma
TypeAdjective
Rootबद्धापीड
FormMasculine, Accusative, Plural
चारु-रूपान्of beautiful form
चारु-रूपान्:
Karma
TypeAdjective
Rootचारुरूप
FormMasculine, Accusative, Plural
यूनःyoung men
यूनः:
Karma
TypeNoun
Rootयुवन्
FormMasculine, Accusative, Plural
व्यूढ-उरस्कान्broad-chested
व्यूढ-उरस्कान्:
Karma
TypeAdjective
Rootव्यूढोरस्क
FormMasculine, Accusative, Plural
ताल-मात्रान्as tall as a palm tree (palm-tree measure)
ताल-मात्रान्:
Karma
TypeAdjective
Rootतालमात्र
FormMasculine, Accusative, Plural
ददर्शsaw
ददर्श:
Karta
TypeVerb
Rootदृश्
FormPerfect (लिट्), 3rd person, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
Ś
Śakra (Indra)
P
Pāvaka (Fire/Agni)
Ā
Āditya (Sun)
G
golden crowns (hema-kirīṭa)
G
garlands (mālā)
D
diadems/crests (āpīḍa)
T
tāla tree (palmyra)
K
King Drupada

Educational Q&A

The verse underscores how extraordinary power and beauty are portrayed as signs of divine sanction in epic literature, reminding readers that political events in the Mahābhārata often unfold under a larger moral-cosmic order rather than mere human ambition.

Vaiśampāyana narrates a striking vision: King Drupada beholds exceptionally radiant, ornamented youths—Indra-like and sun-and-fire-bright—whose appearance signals the presence of remarkable, possibly divinely connected figures entering the story.