Shloka 23
Adhyāya 196: Droṇa’s Conciliatory Counsel and Karṇa’s Suspicion of Counsel (मन्त्र-नय-विवादः)
स प्राञ्जलिवैं वृषवाहनेन प्रवेपमान: सहसैवमुक्तः । उवाच देवं बहुरूपमुग्र- स्रष्टाशेषस्य भुवनस्य त्वं भवाद्य:,वृषभवाहन भगवान् शंकरके द्वारा इस प्रकार सहसा गुहाप्रवेशकी आज्ञा मिलनेपर काँपते हुए इन्द्रने हाथ जोड़कर उन अनेक रूपधारी उमग्रस्वरूप रुद्रदेवले कहा--“जगद्योने! आप ही समस्त जगतकी उत्पत्ति करनेवाले आदिपुरुष हैं"
sa prāñjalir vai vṛṣavāhanena pravepamānaḥ sahasaivam uktaḥ | uvāca devaṃ bahurūpam ugra-sraṣṭāśeṣasya bhuvanasya tvaṃ bhavādyaḥ vṛṣabhavāhana bhagavān śaṅkara ||
వృషభవాహనుడైన శంకరుడు అకస్మాత్తుగా గుహాప్రవేశమునకు ఆజ్ఞాపించగా, వణికుచూ ఇంద్రుడు అంజలి ఘటించి ఆ ఉగ్ర, బహురూప రుద్రదేవునితో పలికెను—“జగద్యోని! నీవే ఆదిపురుషుడు; నీవే సమస్త భువనములకు సృష్టికర్త.”
व्यास उवाच
Educational Q&A
The verse highlights reverence and humility before the supreme divine principle: even a powerful deity like Indra acknowledges Śiva as the primordial source and creator, modeling devotion and recognition of higher cosmic order.
Indra, suddenly instructed by the bull-mounted Lord (Śiva) and shaken with awe, folds his hands and offers praise, identifying Śiva as the many-formed, fierce deity who is the first cause and creator of the entire universe.