Shloka 17

Bhīṣma’s Counsel on Reconciliation and Partition (भीष्मोपदेशः—संधि-राज्यविभागविचारः)

Devanagari script

सा चाप्युक्तवती वाचं भैक्षवद्‌ भुज्यतामिति । तस्मादेतदहं मन्ये परं धर्म द्विजोत्तम,हमारी माताने भी यही बात कही है कि तुम सब लोग भिक्षाकी भाँति इसका उपभोग करो; अतः द्विजश्रेष्ठ! हम पाँचों भाइयोंके साथ होनेवाले इस विवाहसम्बन्धको परम धर्म मानते हैं

Transliteration

sā cāpy uktavatī vācaṃ bhaikṣavad bhujyatām iti | tasmād etad ahaṃ manye paraṃ dharma dvijottama ||

Translation

ఆమె కూడా ఇలా పలికింది—“భిక్షను పంచుకున్నట్లే దీనిని అనుభవించండి.” కాబట్టి, ఓ ద్విజోత్తమా, మా ఐదుగురు సోదరుల మధ్య పంచబడవలసిన ఈ వివాహబంధాన్ని నేను పరమధర్మంగా భావిస్తున్నాను.

Word by Word

साshe

चand

अपिalso

उक्तवतीhaving said

वाचम्speech; words

भैक्षवत्like alms; as alms

भुज्यताम्let it be enjoyed/consumed

इतिthus

तस्मात्therefore; from that

एतत्this

अहम्I

मन्येI think; I consider

परम्supreme; highest

धर्मम्dharma; righteous duty

द्विजोत्तमO best of the twice-born (brahmin)

Speaker

युधिछिर उवाच

Characters & Entities

Yudhiṣṭhira

Kuntī (implied as 'she/our mother')

Dvijottama (addressed brāhmaṇa; typically Vyāsa in this context)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes