Shloka 22
अध्याय १८४ — भैक्षविभागः, शयनविधानम्, धृष्टद्युम्नस्य निवेदनम्
Alms Distribution, Night Lodging, and Dhṛṣṭadyumna’s Report
असम्बाधशतद्वारैः शयनासनशोभितै: । बहुधा तु पिनद्धाजैहिमवच्छिखरैरिव,उन महलोंमें सैकड़ों दरवाजे थे। उनके भीतर आने-जानेके लिये बिलकुल रोक-टोक नहीं थी और वे भाँति-भाँतिकी शय्याओं तथा आसनोंसे सुशोभित थे। उनकी दीवारोंको अनेक प्रकारकी धातुओंके रंगोंसे रँगा गया था। अत: वे राजमहल हिमालयके बहुरंगे शिखरोंके समान सुशोभित हो रहे थे
asambādhaśatadvāraiḥ śayanāsanaśobhitaiḥ | bahudhā tu pinaddhājaiḥ himavacchikharair iva ||
వైశంపాయనుడు పలికెను— ఆ ప్రాసాదాలలో వందల ద్వారములు ఉండెను; రాకపోకలకు ఎక్కడా అడ్డంకి లేదు. అవి అనేక విధాల శయనములు, ఆసనములతో శోభించెను. గోడలు వివిధ ధాతువుల రంగులతో, జడావుతో మెరిసి, ఆ రాజప్రాసాదాలు హిమాలయపు బహురంగ శిఖరాలవలె ప్రకాశించెను.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how well-ordered prosperity manifests outwardly: unobstructed access, abundant amenities, and harmonious ornamentation. Such imagery implicitly praises stable rule and civic order, where movement is unhindered and wealth is expressed in refined, not chaotic, grandeur.
Vaiśampāyana is describing magnificent royal residences: many-gated, freely accessible within, furnished with varied beds and seats, and gleaming with multi-colored metallic decoration—likened to the variegated peaks of the Himālaya.