Shloka 9
और्वकृत-क्रोधाग्नि-निग्रहः
Aurva’s Containment of the Wrath-Fire
सुविभक्तानवद्याज़ी स्वसितायतलोचना । स्वाचारा चैव साध्वी च सुवेषा चैव भामिनी,उसके शरीरका एक-एक अवयव बहुत सुन्दर, सुविभक्त और निर्दोष था। उसकी आँखें बड़ी-बड़ी और कजरारी थीं। वह सुन्दरी सदाचार, साधु-स्वभाव और मनोहर वेशसे सुशोभित थी। भारत! भगवान् सूर्यने तीनों लोकोंमें किसी भी पुरुषको ऐसा नहीं पाया, जो रूप, शील, गुण और शास्त्रज्ञानकी दृष्टिसे उसका पति होनेयोग्य हो
suvibhaktānavadyāṅgī svasitāyatalocanā | svācārā caiva sādhvī ca suveṣā caiva bhāminī ||
ఆమె అవయవావయవమూ సుందరంగా, సముచితంగా విభజింపబడి, నిర్దోషంగా ఉండెను. ఆమె నేత్రాలు పెద్దవి, నల్లని, దీర్ఘమైనవి. ఆ భామిని సదాచారిణి, సాధ్వీ స్వభావముగలది, మనోహర వేషధారణతో ప్రకాశించెను. ఓ భారతా! సూర్యదేవుడు మూడు లోకాలలో వెదికినా, రూపం, శీలం, గుణాలు, శాస్త్రజ్ఞానం—ఇవన్నీ కలిగి ఆమెకు భర్త కావటానికి తగిన పురుషుని కనుగొనలేకపోయెను.
गन्धर्व उवाच
Educational Q&A
The verse links marital worthiness not merely to physical beauty but to a composite ideal: character (śīla), virtues (guṇa), and learning (śāstra-jñāna). It implies an ethical standard for partnership grounded in dharma—outer attractiveness is praised, yet suitability is ultimately measured by conduct and inner excellence.
A Gandharva describes an extraordinary woman as flawless and virtuous, then adds that even the Sun-god, after surveying the three worlds, could not find any man equal to her in beauty, character, virtues, and scriptural knowledge—hence no one seemed fit to be her husband.