Shloka 40
और्वकृत-क्रोधाग्नि-निग्रहः
Aurva’s Containment of the Wrath-Fire
दृष्टवैव चारुवदने चन्द्रात् कान्ततरं तव । वदन पद्मपत्राक्ष॑ मां मथ्नातीव मन्मथ:,'सुमुखि! जबसे मैंने चन्द्रमासे भी बढ़कर कमनीय एवं कमलदलके समान विशाल नेत्रोंसे युक्त तुम्हारे मुखका दर्शन किया है, तभीसे मनन््मथ मुझे मथ-सा रहा है”
dṛṣṭvaiva cāruvadane candrāt kāntataraṃ tava | vadana padmapatrākṣa māṃ mathnātīva manmathaḥ |
గంధర్వుడు అన్నాడు— “సుముఖీ! నీ ముఖం చంద్రునికన్నా మరింత కాంతిమంతం. పద్మపత్రాల వంటి విశాల నేత్రాలున్నదానా! నేను నీ ముఖాన్ని దర్శించిన క్షణం నుంచే మన్మథుడు మథనదండంలా నా హృదయాన్ని మథిస్తున్నాడు.”
गन्धर्व उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how sensory attraction can overpower the mind, personified as Manmatha ‘churning’ the heart. In Mahābhārata’s ethical frame, such desire is a force that must be recognized and governed by restraint and dharma, especially when it pressures another person through flattering speech.
A Gandharva addresses a woman with ornate praise—her face outshines the moon and her eyes resemble lotus petals—confessing that the god of love has stirred him intensely since seeing her. It functions as a persuasive, romantic appeal within the episode’s dialogue.