Shloka 15
Kalmāṣapāda’s Encounter with Śakti and the Escalation of the Vasiṣṭha–Viśvāmitra Feud (कल्माषपाद–शक्ति प्रसङ्गः)
हुपद उवाच नाश्रोत्रिय: श्रोत्रियस्थ नारथी रथिन: सखा । नाराजा पार्थिवस्यापि सखिपूर्व किमिष्यते,द्रपदने कहा--जो श्रोत्रिय नहीं है, वह श्रोत्रियका; जो रथी नहीं है, वह रथी वीरका और इसी प्रकार जो राजा नहीं है, वह किसी राजाका मित्र होनेयोग्य नहीं है; फिर तुम पहलेकी मित्रताकी अभिलाषा क्यों करते हो?
hupada uvāca | nāśrotriyaḥ śrotriyastha nārathī rathinaḥ sakhā | nārājā pārthivasyāpi sakhipūrva kim iṣyate ||
హుపదుడు అన్నాడు—శ్రోత్రియుడు కానివాడు శ్రోత్రియునికి సఖుడు కాడు; రథి కానివాడు నిజమైన రథివీరునికి మిత్రుడు కాడు. అలాగే రాజు కానివాడు రాజుకు మిత్రత్వానికి అర్హుడు కాడు. అట్లయితే నీవు పూర్వ స్నేహాన్నే ఎందుకు కోరుతున్నావు?
हुपद उवाच
Educational Q&A
The verse asserts a norm of ‘fitness’ or parity in relationships: friendship is portrayed as properly existing between equals in status and qualification (learned with learned, warrior with warrior, king with king). It highlights how social rank and role-based dharma can override personal sentiment.
Hupada (Drupada) speaks dismissively about an earlier friendship, arguing that since the other party lacks the requisite standing (as he frames it), the old bond is no longer appropriate. This sets a moral and emotional conflict that later fuels enmity.