Shloka 5
कुन्ती-युधिष्ठिर-संवादः — Kuntī’s Counsel on Departing for Pāñcāla
Devanagari script
बाह्यां वेदमधीयाना वेदाड़्नि च सर्वश: । नीतिशास्त्र च सर्वज्ञा ददृशुस्ते पितामहम्,पाण्डवलोग सब शाम्त्रोंके ज्ञाता थे और प्रतिदिन उपनिषद् वेद-वेदांग तथा नीतिशास्त्रका स्वाध्याय किया करते थे। एक दिन जब वे स्वाध्यायमें लगे थे, पितामह व्यासजीका दर्शन हुआ
Translation
పాండవులు సమస్త శాస్త్రాలలో నిపుణులు; ప్రతిదినం ఉపనిషత్తులు, వేద-వేదాంగాలు, నీతిశాస్త్రం స్వాధ్యాయం చేసేవారు. ఒక రోజు వారు స్వాధ్యాయంలో లీనులై ఉండగా పితామహుడు వ్యాసమహర్షి దర్శనమిచ్చాడు.
Word by Word
बाह्यान्external (texts/branches)
बाह्यान्:
Karma
TypeAdjective
Rootबाह्य
FormMasculine, Accusative, Plural
वेदान्Vedas
वेदान्:
Karma
TypeNoun
Rootवेद
FormMasculine, Accusative, Plural
अधीयानाःstudying/reciting
अधीयानाः:
Karta
TypeVerb
Rootअधि-इ (अधीते)
FormPresent (Shatr/Śāna participle), Plural, Masculine, Nominative
वेदाङ्गानिVedic auxiliaries (Vedāṅgas)
वेदाङ्गानि:
Karma
TypeNoun
Rootवेदाङ्ग
FormNeuter, Accusative, Plural
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
सर्वशःin every way; thoroughly
सर्वशः:
TypeIndeclinable
Rootसर्वशस्
नीतिशास्त्रम्treatise on polity/ethics
नीतिशास्त्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootनीतिशास्त्र
FormNeuter, Accusative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
सर्वज्ञाःall-knowing; well-versed
सर्वज्ञाः:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्वज्ञ
FormMasculine, Nominative, Plural
ददृशुःthey saw
ददृशुः:
TypeVerb
Rootदृश्
FormPerfect, 3rd, Plural
तेthey
ते:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Plural
पितामहम्the grandsire (Vyāsa)
पितामहम्:
Karma
TypeNoun
Rootपितामह
FormMasculine, Accusative, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes