Shloka 63
Hiḍimba’s Approach and Hiḍimbā’s Warning to Bhīmasena (हिडिम्बागमनम् / हिडिम्बा-भयवचनम्)
चार: सुविहित: कार्य आत्मनश्न परस्य वा | पाषण्डांस्तापसादीं श्र परराष्ट्रेषु योजयेत्,भलीभाँति जाँच-परखकर अपने तथा शत्रुके राज्यमें गुप्तचर रखे। शत्रुके राज्यमें ऐसे गुप्तचरोंको नियुक्त करे, जो पाखण्ड-वेशधारी अथवा तपस्वी आदि हों
cāraḥ suvihitaḥ kārya ātmanaś ca parasya vā | pāṣaṇḍāṁs tāpasādīṁś ca pararāṣṭreṣu yojayet ||
కాణికుడు అన్నాడు—తన రాజ్యంలోనూ, శత్రు రాజ్యంలోనూ సక్రమంగా ఏర్పాటు చేసిన గూఢచార వ్యవస్థ ఉండాలి. శత్రుదేశంలో పాషండులుగా, తపస్వులుగా మొదలైన వేషాలలో గూఢచారులను నియమించాలి.
कणिक उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that a ruler should maintain a carefully organized intelligence network at home and in hostile territories, even using agents who adopt convincing religious or heterodox disguises, because information is a decisive instrument of political power (artha/rajanīti).
Kāṇika is giving hard-edged political counsel, urging the strategic placement of spies in both one’s own and the enemy’s realm, specifically recommending undercover agents who can move unnoticed by posing as ascetics, sectarians, or similar figures.