Shloka 60
Hiḍimba’s Approach and Hiḍimbā’s Warning to Bhīmasena (हिडिम्बागमनम् / हिडिम्बा-भयवचनम्)
प्रत्युत्थानासनाद्येन सम्प्रदानेन केनचित् । प्रतिविश्रब्धघाती स्यात् ती3्षणदंष्टो निमग्नक:,(शत्रुके) आनेपर उठकर अगवानी करे, आसन और भोजन दे और कोई प्रिय वस्तु भेंट करे। ऐसे बर्तावोंसे अपने प्रति जिसका पूर्ण विश्वास हो गया हो, उसे भी (अपने लाभके लिये) मारनेमें संकोच न करे। सर्पकी भाँति तीखे दाँतोंसे काटे, जिससे शत्रु फिर उठकर बैठ न सके
pratyutthānāsanādyena sampradānena kenacit | prativiśrabdhaghātī syāt tīkṣṇadaṃṣṭro nimagnakaḥ ||
కాణికుడు అన్నాడు—లేచి స్వాగతించడం, ఆసనం ఇవ్వడం, బహుమతి లేదా ప్రీతికరమైన ఉపకారం చేయడం ద్వారా ఎదుటివాడి విశ్వాసాన్ని సంపాదించవచ్చు. శత్రువు ఇలా పూర్తిగా నమ్మకం పెట్టుకున్నప్పుడు, తన లాభార్థం అతనిని సంహరించడంలో సందేహించకూడదు. పదునైన దంతాలున్న సర్పంలా కాటు వేయాలి—శత్రువు మళ్లీ లేచే వీలు లేకుండా.
कणिक उवाच
Educational Q&A
The verse presents a hard-edged nīti (statecraft) principle: use courteous hospitality and gifts to gain an opponent’s trust, then eliminate him decisively for one’s own advantage—likened to a sharp-fanged serpent’s bite.
In Adi Parva, Kaṇika is speaking in a counsel-like context, articulating ruthless political tactics. This verse specifically recommends feigned goodwill—greeting, seating, gifting—to disarm an enemy psychologically before striking.