Shloka 10
Hiḍimba’s Approach and Hiḍimbā’s Warning to Bhīmasena (हिडिम्बागमनम् / हिडिम्बा-भयवचनम्)
वधमेव प्रशंसन्ति शत्रूणामपकारिणाम् । सुविदीर्ण सुविक्रान्तं सुयुद्धं सुपलायितम्,“अपना अनिष्ट करनेवाले शत्रुओंका वध कर दिया जाय, इसीकी नीतिज्ञ पुरुष प्रशंसा करते हैं। अत्यन्त पराक्रमी शत्रुको भी आपत्तिमें पड़ा देख उसे सुगमतापूर्वक नष्ट कर दे। इसी प्रकार जो अच्छी तरह युद्ध करनेवाला शत्रु है, उसे भी आपत्तिकालमें ही अनायास ही मार भगाये। आपत्तिके समय शत्रुका संहार अवश्य ही करे। उस समय उसके सम्बन्ध या सौहार्द आदिका विचार कदापि न करे। तात! शत्रु दुर्बल हो, तो भी किसी प्रकार उसकी उपेक्षा न करे
vadhameva praśaṃsanti śatrūṇām apakāriṇām | suvidīrṇa-suvikrāntaṃ suyuddhaṃ supalāyitam ||
వైశంపాయనుడు పలికెను—అపకారం చేసిన శత్రువుల విషయంలో జ్ఞానులు ఒక్క మార్గాన్నే ప్రశంసిస్తారు—వధ. శత్రువు ఎంత పరాక్రమవంతుడైనా, వీరుడైనా, ఆపదలో పడి బలహీనంగా, బహిర్గతంగా కనిపిస్తే, అప్పుడు సులభంగా అతనిని నాశనం చేయాలి. అలాగే యుద్ధనిపుణుడైన శత్రువునైనా విపత్తుకాలంలో సందేహం లేకుండా చంపాలి లేదా పారిపోవలసిందిగా చేయాలి. సంకట సమయంలో శత్రుసంహారమే కర్తవ్యం; ఆ వేళ బంధుత్వం గానీ స్నేహం గానీ ఆలోచించరాదు. ప్రియమైనవాడా, శత్రువు బలహీనంగా కనిపించినా ఏ విధంగానూ నిర్లక్ష్యం చేయకూడదు.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
It presents a hard-edged nīti principle: an enemy who has caused harm should be neutralized decisively, especially when he is vulnerable; sentimental ties such as friendship or kinship should not override strategic necessity in a crisis.
Vaiśaṃpāyana delivers a counsel-like statement emphasizing how one should deal with hostile adversaries—urging swift destruction or rout of the enemy when circumstances make it possible.