Shloka 24
आदि पर्व, अध्याय 139 — Hiḍimba’s Detection and Hiḍimbā’s Approach to Bhīma
Devanagari script
भीमसेनसहायश्च रथानामयुतं च सः । अर्जुन: समरे प्राच्यान् सर्वानेकरथो5जयत्,इसके सिवा अर्जुनने केवल भीमसेनकी सहायतासे एकमात्र रथपर आरूढ़ हो युद्धमें पूर्व दिशाके सम्पूर्ण योद्धाओं तथा दस हजार रथियोंको जीत लिया
Transliteration
bhīmasena-sahāyaś ca rathānām ayutaṃ ca saḥ | arjunaḥ samare prācyān sarvān eka-ratho 'jayat ||
Translation
వైశంపాయనుడు పలికెను—భీమసేనుని సహాయంతో అర్జునుడు ఒక్క రథముపై నిలిచి సమరమున తూర్పు దిశలోని సమస్త యోధులను, ఇంకా పదివేల రథికులను కూడ జయించెను.
Word by Word
भीमसेनसहायःhaving Bhimasena as helper
भीमसेनसहायः:
Karta
TypeAdjective
Rootभीमसेन-सहाय
FormMasculine, Nominative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
रथानाम्of chariots
रथानाम्:
TypeNoun
Rootरथ
FormMasculine, Genitive, Plural
अयुतम्ten thousand
अयुतम्:
Karma
TypeNoun
Rootअयुत
FormNeuter, Accusative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
अर्जुनःArjuna
अर्जुनः:
Karta
TypeNoun
Rootअर्जुन
FormMasculine, Nominative, Singular
समरेin battle
समरे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसमर
FormMasculine, Locative, Singular
प्राच्यान्eastern (warriors)
प्राच्यान्:
Karma
TypeAdjective
Rootप्राच्य
FormMasculine, Accusative, Plural
सर्वान्all
सर्वान्:
Karma
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine, Accusative, Plural
एकरथःalone in one chariot / single-charioted
एकरथः:
Karta
TypeAdjective
Rootएक-रथ
FormMasculine, Nominative, Singular
अजयत्conquered/defeated
अजयत्:
TypeVerb
Rootजि
FormImperfect (Lan), 3rd, Singular, Parasmaipada
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
V
VaiśampāyanaA
ArjunaB
BhīmasenaR
ratha (chariot)P
prācya (eastern quarter)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes