Adhyaya 134
Vāraṇāvata-praveśa and Jatugṛha-saṃdeha (Entry into Vāraṇāvata and Suspicion of the Lac-House)
Upa-parva: Jatugṛha-dāha (Vāraṇāvata) Episode
Vaiśaṃpāyana narrates the Pāṇḍavas’ arrival at Vāraṇāvata, where townspeople greet them with formal auspicious observances and enthusiastic attendance. The brothers enter an adorned, crowded city and are received across households and civic roles, indicating broad public visibility. Purocana then escorts them to a well-appointed residence, providing food, drink, beds, and seats, and hosting them for a period before presenting a house described as “Śiva by name” yet practically inauspicious. Upon inspection, Yudhiṣṭhira identifies the structure as deliberately combustible, noting materials and scents associated with ghee, resin, and lac, and infers hostile intent under Duryodhana’s influence. Bhīma proposes leaving, but Yudhiṣṭhira argues that overt flight would reveal their position and accelerate danger; instead, they should remain without fixed patterns, behave as if searching for safety, and prepare a concealed underground passage so that fire cannot trap them and observers—including Purocana or townspeople—cannot detect their plan.
Chapter Arc: Drona, seeing the Kuru princes fully trained, seeks the king’s leave to stage a public exhibition—so the realm may witness what has been forged in the gurukula. → Dhritarashtra, stung by blindness and longing to ‘see’ his sons through others’ eyes, consents; a grand arena is raised, instruments blare, crowds surge like a churned ocean, and the court’s gaze sharpens into judgment and comparison. → Before elders—Kripa, Somadatta, Bhishma (Bahlika), Vyasa, Vidura—and the queens, the princes step forth to demonstrate their mastery, turning the arena into a crucible where pride, rivalry, and destiny begin to show their first public face. → The spectacle is formally witnessed and reported—Vidura to Dhritarashtra, and Kunti to Gandhari—so that the private anxieties of the palace become shared knowledge, and the princes’ reputations begin to harden into public truth. → The exhibition’s applause and scrutiny set the stage for sharper contest: whose prowess will eclipse the rest, and what jealousy will awaken when skill becomes a weapon of status?
Shlokas
Verse 1
ऑपनआक्राा बछ। अं त्रयस्त्रिंशर्दाधिकशततमो< ध्याय: राजकुमारोंका रंगभूमिमें अस्त्र-कौशल दिखाना वैशम्पायन उवाच कृतास्त्रान् धार्तराष्ट्रांक्ष पाण्डुपुत्रांश्व भारत । दृष्टवा द्रोणो5ब्रवीद् राजन् धृतराष्ट्रं जनेश्वरम्
వైశంపాయనుడు పలికెను— “ఓ భారతా, ధృతరాష్ట్రుని కుమారులు మరియు పాండుపుత్రులు అస్త్రవిద్యను సంపూర్ణంగా నేర్చుకున్నారని చూసి, ద్రోణుడు ప్రజాధిపతి రాజు ధృతరాష్ట్రునితో ఇలా అన్నాడు.”
Verse 2
कृपस्य सोमदत्तस्य बाह्लीकस्य च धीमत: । गाड़ेयस्य च सांनिध्ये व्यासस्य विदुरस्थ च
వైశంపాయనుడు పలికెను— ఓ భారతా! ధృతరాష్ట్రుని కుమారులు మరియు పాండవులు అస్త్రవిద్యా శిక్షణను పూర్తిగా ముగించారని ద్రోణుడు చూచినప్పుడు, కృప, సోమదత్త, జ్ఞానవంతుడైన బాహ్లీక, గంగానందనుడు భీష్ముడు, మహర్షి వ్యాసుడు, విదురుడు సమక్షంలో రాజు ధృతరాష్ట్రునితో ఇలా అన్నాడు।
Verse 3
राजन् सम्प्राप्तविद्यास्ते कुमारा: कुरुसत्तम | ते दर्शयेयु: स्वां शिक्षां राजन्ननुमते तव
రాజా! ఓ కురుశ్రేష్ఠా! ఆ యువరాజులు ఇప్పుడు విద్యను సంపూర్ణంగా పొందారు. రాజా, మీ అనుమతితో వారు మీ సమక్షంలో తమ శిక్షణను, సాధనను ప్రదర్శించదలచుకున్నారు।
Verse 4
धृतराष्ट उवाच भारद्वाज महत् कर्म कृतं ते द्विजसत्तम,धृतराष्ट्रने कहा--द्विजश्रेष्ठ भरद्वाजनन्दन! आपने (राजकुमारोंको अस्त्रकी शिक्षा देकर) बहुत बड़ा कार्य किया है
ధృతరాష్ట్రుడు పలికెను— ఓ భారద్వాజనందనా, ఓ ద్విజశ్రేష్ఠా! మీరు (యువరాజులకు అస్త్రవిద్య నేర్పి) మహత్తర కార్యాన్ని సాధించారు।
Verse 5
यदानुमन्यसे काल॑ यस्मिन् देशे यथा यथा । तथा तथा विधानाय स्वयमाज्ञापयस्व माम्
మీకు ఏ సమయం అనుకూలమో, ఏ దేశంలో (స్థలంలో) ఏ విధమైన ఏర్పాట్లు అవసరమో— ఆ ప్రకారంగా ఏర్పాట్లు చేయుటకు మీరు స్వయంగా నాకు ఆజ్ఞాపించండి।
Verse 6
स्पृहयाम्यद्य निर्वेदात् पुरुषाणां सचक्षुषाम् । अस्त्रहेतो: पराक्रान्तान् ये मे द्रक्ष्यन्ति पुत्रकान्
ఈ రోజు అంధత్వం వల్ల కలిగిన నిరాశతో, చూపు ఉన్న మనుషుల భాగ్యాన్ని నేను కోరుకుంటున్నాను; ఎందుకంటే వారు అస్త్రవిద్యా ప్రదర్శనార్థం నానావిధ పరాక్రమాలు చూపే నా కుమారులను చూస్తారు, నేను మాత్రం చూడలేను।
Verse 7
क्षत्तर्यद् गुरुराचार्यो ब्रवीति कुरु तत् तथा । न हीदृशं प्रियं मन््ये भविता धर्मवत्सल
ధృతరాష్ట్రుడు అన్నాడు— “ధర్మప్రియుడా విదురా! గురువర్యుడు ద్రోణాచార్యుడు చెప్పినట్లే అచ్చంగా చేయి. దీనికన్నా నాకు మరింత ప్రీతికరమైన పని ఇంకొకటి ఉండదని నేను భావిస్తున్నాను.”
Verse 8
ततो राजानमामन्त्र्य निर्गतो विदुरो बहिः | भारद्वाजो महाप्राज्ञो मापयामास मेदिनीम्
అనంతరం విదురుడు రాజును అనుమతి కోరుకొని బయటికి వెళ్లాడు. ఆపై మహాప్రాజ్ఞుడైన భారద్వాజనందనుడు ద్రోణుడు రంగమండపం కోసం తగిన భూమిని ఎంచుకొని దాని కొలతలు వేయించాడు.
Verse 9
समामवृक्षां निर्गुल्मामुदक्प्रस्रवणान्विताम् । तस्यां भूमौ बलिं चक्रे तिथौ नक्षत्रपूजिते
ఆ భూమి సమతలంగా, చెట్లు పొదలు లేనిదిగా, ఉత్తరదిశకు నీరు పారేలా స్వల్ప వాలుదలతో ఉండేది. ఆ స్థలంలో నక్షత్రపూజతో పవిత్రమైన శుభతిథిన ద్రోణుడు నియత బలిని సమర్పించాడు.
Verse 10
अवचुष्टे समाजे च तदर्थ वदतां वर: | रड्रभूमौ सुविपुलं शास्त्रदृष्ट यथाविधि
సక్రమంగా ఏర్పాటైన ఆ సభలో వక్తలలో శ్రేష్ఠుడైన ద్రోణుడు కార్యోద్దేశాన్ని ప్రకటించి, శాస్త్రోక్త విధానానుసారం విశాల రంగభూమిపై సమస్త ఏర్పాట్లను యథావిధిగా చేయించాడు.
Verse 11
प्रेक्षागारं सुविहितं चक़ुस्ते तस्य शिल्पिन: । राज्ञ: सर्वायुधोपेतं स्त्रीणां चैव नरर्षभ
నరశ్రేష్ఠా! అతని శిల్పులు సుసంపన్నమైన ప్రేక్షాగారాన్ని నిర్మించారు; అలాగే రాజుకు మరియు రాజకుటుంబ స్త్రీలకు అన్ని రకాల ఆయుధాలతో రక్షితమైన భవ్య మండపాన్ని కూడా కట్టించారు.
Verse 12
मज्चांश्व॒ कारयामासुस्तत्र जानपदा जना: । विपुलानुच्छुयोपेतान् शिबिकाश्न महाधना:
ధృతరాష్ట్రుడు పలికెను—అక్కడ జనపద ప్రజలు తమ తమ సామర్థ్యానుసారం విశాలమైన, ఎత్తైన మঞ্চాలను నిర్మింపజేసిరి; విలువైన శిబికలను కూడా సిద్ధం చేసిరి. మహా ప్రజాసమక్షంలో జరిగే దృశ్యాన్ని చూడాలనే ఉత్సుకతతో వారు కూర్చునే ఏర్పాట్లను, రాకపోకల సాధనాలను సముచితంగా సమకూర్చిరి—ఇందులో ప్రజల భాగస్వామ్యమూ, రాజకార్యానికి అనుబంధమైన సామాజిక మర్యాదా స్పష్టమయ్యెను।
Verse 13
तस्मिंस्ततो5हनि प्राप्ते राजा ससचिवस्तदा । भीष्म॑ प्रमुखत: कृत्वा कृप॑ं चाचार्यसत्तमम्
నిర్ణీత దినము వచ్చినప్పుడు రాజు ధృతరాష్ట్రుడు మంత్రులతో కూడి బయలుదేరెను—భీష్ముని అగ్రస్థానమున ఉంచి, ఆచార్యశ్రేష్ఠుడైన కృపుని కూడా తోడుగా తీసుకొని. ఈ విధంగా పూజ్య వృద్ధుల మార్గదర్శకత్వంలో, మర్యాదా-విధులను కాపాడుతూ జనసమక్షంలో కార్యాన్ని నిర్వహించబోవు రాజసంకల్పం వెల్లడయ్యెను।
Verse 14
(बाह्लीकं सोमदत्तं च भूरिश्रवसमेव च । कुरूनन्यांश्व सचिवानादाय नगरादू बहि: ।।
బాహ్లీకుడు, సోమదత్తుడు, భూరిశ్రవుడు మరియు ఇతర కురువులు, మంత్రులను తోడుగా తీసుకొని ఆయన నగరము వెలుపలికి వెళ్లి ఆ దివ్య ప్రేక్షాగృహమును సమీపించెను. అది ముత్యాల జాలాలతో అలంకృతమై, వైదూర్యమణులతో శోభించి, శుద్ధ స్వర్ణపు పలకల కాంతితో దివ్యంగా మెరిసెను।
Verse 15
गान्धारी च महाभागा कुन्ती च जयतां वर । स्त्रियश्व राज्ञ: सर्वास्ता: सप्रेष्या: सपरिच्छदा:
విజయవీరులలో శ్రేష్ఠుడైన జనమేజయా! పరమ సౌభాగ్యశాలినీ గాంధారీ, కుంతీ, అలాగే రాజభవనంలోని సమస్త స్త్రీలు దాసీ-పరిచారికలతో కూడి, అవసరమైన సామగ్రితో, వస్త్రాభరణాలతో అలంకరింపబడి అక్కడికి వచ్చిరి।
Verse 16
हर्षादारुरुहुर्मज्चान् मेरुं देवस्त्रियो यथा । ब्राह्मणक्षत्रियाद्यं च चातुर्वर्ण्य पुराद् द्रतम्
ఆనందోత్సాహంతో వారు మঞ্চాలపైకి ఎక్కిరి—దేవస్త్రీలు మేరుపర్వతాన్ని అధిరోహించునట్లు. బ్రాహ్మణ-క్షత్రియాదిగా చాతుర్వర్ణ్య ప్రజలు కుమారుల అస్త్రకౌశల్యాన్ని చూడాలనే కోరికతో వెంటనే నగరమునుండి బయలుదేరిరి; క్షణములోనే అక్కడ మహాజనసమూహం కూడెను।
Verse 17
दर्शनेप्सु समभ्यागात् कुमाराणां कृतास्त्रताम् । क्षणेनैकस्थतां तत्र दर्शनेप्सु जगाम ह
కుమారుల ఆయుధనైపుణ్యాన్ని చూడాలనే తపనతో ప్రజలు వేగంగా వచ్చి చేరారు. క్షణమాత్రంలోనే అక్కడ మహా జనసమూహం కూడి, అందరూ ఆ ప్రదర్శననే చూడాలని ఉత్సుకతతో నిలిచారు.
Verse 18
प्रवादितैश्न वादित्रर्जनकौतूहलेन च । महार्णव इव क्षुब्ध: समाज: सो5भवत् तदा,अनेक प्रकारके बाजोंके बजनेसे तथा मनुष्योंके बढ़ते हुए कौतूहलसे वह जनसमूह उस समय क्षुब्ध महासागरके समान जान पड़ता था
వివిధ వాద్యాలు మ్రోగుతూ, ప్రజల కుతూహలం పెరుగుతుండగా, ఆ సమూహం ఆ సమయంలో కల్లోలిత మహాసముద్రంలా కనిపించింది.
Verse 19
ततः शुक्लाम्बरधर: शुक्लयज्ञोपवीतवान् | शुक्लकेश: सितश्मश्रु: शुक्लमाल्यानुलेपन:
అనంతరం శ్వేత వస్త్రధారి, శ్వేత యజ్ఞోపవీతధారి, తెల్లని జుట్టు మరియు తెల్లని గడ్డం-మీసాలతో, శ్వేత పుష్పమాల మరియు శ్వేత చందనలేపనంతో అలంకృతుడైన (ఆచార్య ద్రోణుడు) దర్శనమిచ్చాడు.
Verse 20
रंगमध्यं तदा5<चार्य: सपुत्र: प्रविवेश ह | नभो जलधरैहीनं साड्रारक इवांशुमान्
అప్పుడు ఆచార్య ద్రోణుడు తన కుమారునితో కలిసి రంగస్థల మధ్యలో ప్రవేశించాడు. మేఘరహిత ఆకాశంలో (మంగళుడితో) ప్రకాశించే చంద్రునిలా అతడు ద్యుతిమంతుడై కనిపించాడు.
Verse 21
स यथासमयं चक्रे बलिं बलवतां वर: । ब्राह्माणांस्तु सुमन्त्रज्ञान् कारयामास मज़लम्,बलवानोंमें श्रेष्ठ द्रोणने यथासमय देवपूजा की और श्रेष्ठ मन्त्रवेत्ता ब्राह्मणोंसे मंगलपाठ करवाया
బలవంతులలో శ్రేష్ఠుడైన (ద్రోణుడు) యథాసమయంగా బలిని అర్పించి, ఉత్తమ మంత్రజ్ఞులైన బ్రాహ్మణులతో మంగళపాఠం చేయించాడు.
Verse 22
(सुवर्णमणिरत्नानि वस्त्राणि विविधानि च । प्रददौ दक्षिणां राजा द्रोणस्य च कृपस्य च ।।
అప్పుడు రాజు ధృతరాష్ట్రుడు ఆచార్య ద్రోణునికీ కృపాచార్యునికీ దక్షిణగా స్వర్ణం, మణి-రత్నాలు, నానావిధ వస్త్రాలు దానమిచ్చాడు. అనంతరం సుఖమయమైన పుణ్యాహఘోషం ముగిసిన వెంటనే, దాన-హోమాది పుణ్యకర్మలు పూర్తయ్యాక, అనేక మంది వివిధ శస్త్రోపకరణాలు తీసుకొని ఆ రంగమండపంలో ప్రవేశించారు.
Verse 23
ततो बद्धाड्गुलित्राणा बद्धकक्षा महारथा: । बद्धतूणा: सधनुषो विविशुर्भरतर्षभा:
ఆ తరువాత భరతవంశంలో శ్రేష్ఠులైన ఆ మహావీర రాజకుమారులు—మహారథాలపై అధిరోహించి—వేలిరక్షకాలు కట్టుకొని, నడుము బిగించి, వెనుకకు తూణీరాలు బిగించి, చేతిలో ధనుస్సు పట్టుకొని ఆ రంగమండపంలో ప్రవేశించారు.
Verse 24
अनुज्येष्ठं तु ते तत्र युधिष्िरपुरोगमा: । (रणमध्ये स्थित॑ द्रोणमभिवाद्य नरर्षभा: । पूजां चक्कुर्यथान्यायं द्रोणस्थ च कृपस्य च ।।
అక్కడ యుధిష్ఠిరుడు ముందుండగా, ఆ రాజకుమారులు పెద్ద-చిన్న క్రమంలో నిలిచి, రంగభూమి మధ్యలో ఉన్న ఆచార్య ద్రోణుని సమీపించారు. ఆయనకు నమస్కరించి, ద్రోణునికీ కృపాచార్యునికీ విధివిధానంగా పూజ చేశారు. ఆశీర్వాదాలు పొందగానే అందరి మనసులు ఆనందంతో నిండాయి. తరువాత బలి, పుష్పాలతో అలంకరించిన శస్త్రాలను నమస్కరించి, కౌరవులు రక్తచందనం మరియు పుష్పాలతో వాటిని మళ్లీ స్వయంగా పూజించారు. ద్రోణుని అనుమతితో ముందుగా ధనుస్సులను తీసుకొని, జ్యా ఎక్కించి, నానారూప బాణాలను సంధించారు; జ్యాఘోషం, తాళఘోషం చేస్తూ సమస్త ప్రాణులకు గౌరవం చూపారు. ఆపై ఆ మహావీర కుమారులు అక్కడ పరమాద్భుతమైన అస్త్రకౌశల్యాన్ని ప్రదర్శించసాగారు.
Verse 25
केचिच्छराक्षेपभयाच्छिरांस्यवननामिरे । मनुजा धृष्टमपरे वीक्षाज्चक्रु: सुविस्मिता:
కొంతమంది బాణప్రహార భయంతో తలలు వంచుకున్నారు. మరికొందరు ధైర్యంగా, భయమేమీ లేకుండా, అత్యంత ఆశ్చర్యంతో ఆ దృశ్యాన్ని తిలకించారు.
Verse 26
ते सम लक्ष्याणि बिभिदुर्बाणै्नामाड्कशोभितै: । विविधैरलाघवोत्सूष्टैरुह्मुन्तो वाजिभिरद्द्रूतम्
వారు గుర్రాలపై సవారై, తమ తమ పేర్ల గుర్తులతో అలంకరించబడిన, అపార వేగంతో విడిచిన నానావిధ బాణాలతో క్షణాల్లో లక్ష్యాలను ఛేదించసాగారు.
Verse 27
तत् कुमारबलं तत्र गृहीतशरकार्मुकम् । गन्धर्वनगराकार प्रेक्ष्य ते विस्मिताभवन्,धनुष-बाण लिये हुए राजकुमारोंके उस समुदायको गन्धर्वनगरके समान अद्भुत देख वहाँ समस्त दर्शक आश्चर्यचकित हो गये
అక్కడ బాణాలు పట్టి ధనుస్సులు ధరించిన రాజకుమారుల ఆ దళాన్ని గంధర్వనగరంలా అద్భుతంగా చూసి, అక్కడున్న వారందరూ విస్మయంతో మునిగిపోయారు.
Verse 28
सहसा चुक्रुशुश्ान्ये नरा: शतसहसत्रश: । विस्मयोत्फुल्लनयना: साधु साध्विति भारत
ఓ భారత జనమేజయా! వందలూ వేలలూ మంది మనుషులు విస్మయంతో విప్పారిన కన్నులతో చూస్తూ, ఒక్కసారిగా ‘సాధు! సాధు!’ అని పలుకుతూ కోలాహలం రేపారు.
Verse 29
कृत्वा धनुषि ते मार्गान् रथचर्यासु चासकृत् । गजपृष्ठे<श्वपृष्ठे च नियुद्धे च महाबल:
ఆ మహాబలులు రాజకుమారులు ముందుగా ధనుర్విద్యలోని వివిధ పద్ధతులను చూపారు. తరువాత రథచర్యలో—వేగంగా ముందుకు పోవడం, వెనుదిరగడం, కుడి-ఎడమ మలుపులు, వలయంగా తిరగడం వంటి మార్గాలను—పునఃపునః ప్రదర్శించారు. ఆపై మల్లయుద్ధంలోను, ఏనుగు-గుర్రాలపై ఆసీనులై యుద్ధం చేయడంలోను తమ నైపుణ్యాన్ని చూపారు.
Verse 30
गृहीतखड््गचर्माणस्ततो भूय: प्रहारिण: । त्सरुमार्गान् यथोद्दिष्टं श्लेरु: सर्वासु भूमिषु
ఆపై వారు ఖడ్గం-ఢాలు పట్టుకొని మళ్లీ పరస్పరం దాడులు చేస్తూ, శాస్త్రోక్తమైన ఖడ్గచలన మార్గాలను ప్రదర్శించారు. రథంపై, ఏనుగుపై, గుర్రంపై, నేలపై—అన్ని స్థితుల్లోనూ వారు ఈ యుద్ధనైపుణ్యాన్ని చూపారు.
Verse 31
लाघवं सीष्ठवं शोभां स्थिरत्वं दृढमुष्टिताम् ददृशुस्तत्र सर्वेषां प्रयोग खड्गचर्मणो:
దర్శకులు వారందరి ఖడ్గ-ఢాల ప్రయోగంలో చురుకుదనం, నైపుణ్యం, శోభ, స్థిరత్వం మరియు దృఢమైన ముష్టిని చూశారు.
Verse 32
अथ तौ नित्यसंहृष्टोी सुयोधनवृकोदरौ । अवतीर्णों गदाहस्तावेकशुड्राविवाचलौ
అనంతరం పరస్పరం జయించాలనే ఉత్సాహంతో నిత్యహర్షితులైన సుయోధనుడు (దుర్యోధనుడు) మరియు వృకోదరుడు (భీముడు) గదలు చేతబట్టి రంగస్థలంలోకి దిగారు. ఆ వేళ వారు ఒక్కొక్క శిఖరమున్న రెండు పర్వతాలవలె కాంతిమంతులుగా, అచలులుగా కనిపించారు.
Verse 33
ततोड<ब्रवीन्महाराज: प्रहृष्टेनान्तरात्मना | “राजन! आपके कुमार अस्त्र-विद्याकी शिक्षा प्राप्त कर चुके हैं। कुरुश्रेष्ठ॒ यदि आपकी अनुमति हो तो वे अपनी सीखी हुई अस्त्र-संचालनकी कलाका प्रदर्शन करें'। यह सुनकर महाराज धृतराष्ट्र अत्यन्त प्रसन्नचित्तसे बोले
అప్పుడు రాజు (ధృతరాష్ట్రుడు) అంతరంగానందంతో పలికాడు. ఆ ఇద్దరు మహాబాహువులు నడుము బిగించి, పరాక్రమం చూపేందుకు ఎదురెదురుగా స్థిరంగా నిలబడి గర్జించారు—ఒక హస్తినీ కోసం ఢీకొనబోయే రెండు మదోన్మత్త గజరాజుల వలె.
Verse 34
तौ प्रदक्षिणसव्यानि मण्डलानि महाबलौ । चेरतुर्मण्डलगतौ समदाविव कुठ्जरी,वे दोनों महाबली योद्धा अपनी-अपनी गदाको दायें-बायें मण्डलाकार घुमाते हुए दो मदोन्मत्त हाथियोंकी भाँति मण्डलके भीतर विचरने लगे
ఆ ఇద్దరు మహాబలులు తమ తమ గదలను కుడి-ఎడమ వైపుల వృత్తాకారంగా తిప్పుతూ, రెండు మదోన్మత్త గజాల వలె, యుద్ధవలయంలో సంచరించసాగారు.
Verse 35
विदुरो धृतराष्ट्राय गान्धार्या: पाण्डवारणि: | न्यवेदयेतां तत् सर्व कुमाराणां विचेष्टितम्,विदुर धृतराष्ट्रको और पाण्डव जननी कुन्ती गान्धारीको उन राजकुमारोंकी सारी चेष्टाएँ बताती जाती थीं
విదురుడు ధృతరాష్ట్రునికి, పాండవమాత కుంతి గాంధారికి—ఆ రాజకుమారుల సమస్త చేష్టలను తెలియజేస్తూ ఉండేవారు.
Verse 132
इस प्रकार श्रीमह्या भारत आदिपर्वके अन्तर्गत सम्भवपर्वमें द्रोणाचार्यका ग्राहसे छुटकारा नामक एक सौ बत्तीसवाँ अध्याय पूरा हुआ
ఇట్లు శ్రీమహాభారత ఆదిపర్వాంతర్గత సంభవపర్వంలో ‘ద్రోణాచార్యుని గ్రాహమోక్షము’ అనే నూట ముప్పై రెండవ అధ్యాయం సమాప్తమైంది.
Verse 133
इति श्रीमहाभारते आदिपर्वणि सम्भवपर्वण्यस्त्रदर्शने त्रयस्त्रिंशयदधिकशततमो< ध्याय:,इस प्रकार श्रीमहाभारत आदिपवके अन्तर्गत यम्भवपर्वमें अस्त्र-कौशलदर्शनविषयक एक सौ तैतीसवाँ अध्याय पूरा हुआ
ఇట్లు శ్రీమహాభారత ఆదిపర్వములోని సంభవపర్వంలో అస్త్ర-ప్రదర్శన విషయక నూట ముప్పైమూడవ అధ్యాయం సమాప్తమైంది.
Frequently Asked Questions
Whether to reject a politically arranged hospitality on suspicion (risking immediate retaliation and surveillance escalation) or to accept it outwardly while ethically prioritizing protection of life through discreet preparation.
Dharma may require calibrated conduct under coercive conditions: preserving social decorum publicly while exercising vigilant discernment privately, especially when harm is concealed within seemingly auspicious forms.
No explicit phalaśruti is stated here; the chapter functions as narrative-ethical instruction by demonstrating inference, restraint, and planning as integral to sustaining dharma amid political hostility.
Read Mahabharata in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.