Shloka 16
Vāraṇāvatāgamana: Public Farewell, Vidura’s Coded Counsel, and Departure
विशिष्ट सर्वशिष्येभ्य: प्रीतिमांश्वाभवत् तदा | स पार्थबाणैर्बहुधा खण्डश: परिकल्पित:,परंतु दूसरे राजकुमार हक््के-बक्के-से होकर अपने-अपने स्थानपर ही खड़े रह गये। अर्जुनको तत्काल कार्यमें तत्पर देख द्रोणाचार्यने उन्हें अपने सब शिष्योंसे बढ़कर माना और उस समय वे उनपर बहुत प्रसन्न हुए। अर्जुनके बाणोंसे ग्राहके टुकड़े-टुकड़े हो गये और वह महात्मा द्रोणकी पिंडली छोड़कर मर गया। तब द्रोणाचार्यने महारथी महात्मा अर्जुनसे कहा--
vaiśampāyana uvāca |
viśiṣṭaḥ sarvaśiṣyebhyaḥ prītimān śvābhavat tadā |
sa pārthabāṇair bahudhā khaṇḍaśaḥ parikalpitaḥ |
వైశంపాయనుడు పలికెను— ఆ సమయంలో ద్రోణాచార్యుడు అర్జునుణ్ణి తన శిష్యులందరిలో విశిష్టుడిగా భావించి అతనిపై అపారమైన ప్రీతి, ఆనందం పొందాడు. అప్పుడు పార్ధుని బాణాలచే ఆ దాడిచేసినవాడు అనేక ముక్కలుగా చీలిపోయాడు.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The passage underscores that excellence joined with promptness in duty wins rightful recognition: Arjuna’s disciplined readiness to act in defense of his teacher becomes the ethical standard against which the other students’ hesitation is implicitly measured.
Vaiśampāyana narrates that Droṇa, seeing Arjuna act immediately and effectively, feels special affection for him above the other disciples; Arjuna’s arrows then cut the attacker into pieces, resolving the immediate danger in the episode.