Shloka 26

आदि पर्व (अध्याय १२७) — रङ्गे कर्णस्य अवमानः, दुर्योधनस्य प्रतिपक्ष-निवृत्तिः, मैत्री-स्थापनम् / Ādi Parva (Chapter 127) — Karṇa’s Public Humiliation, Duryodhana’s Intervention, and the Formation of Alliance

Devanagari script

कुन्त्याश्वैवार्तनादेन सर्वाणि च विचुक्रुशु: । मानुषै: सह भूतानि तिर्यग्योनिगतान्यपि,कुन्तीके आर्तनादसे मनुष्योंसहित समस्त पशु और पक्षी आदि प्राणी भी करुणक्रन्दन करने लगे

Transliteration

kuntyāś caivārtanādena sarvāṇi ca vicukruśuḥ | mānuṣaiḥ saha bhūtāni tiryagyoni-gatāny api ||

Translation

కుంతీ యొక్క కరుణ ఆర్తనాదం వినగానే చుట్టూ ఉన్నవారందరూ విలపించారు. మనుష్యులతో పాటు తిర్యగ్యోనిలో జన్మించిన పశుపక్ష్యాది ప్రాణులు కూడా దుఃఖంతో కేకలు వేశారు.

Word by Word

कुन्त्याःof Kunti

एवindeed/just

आर्तनादेनby the lamenting cry

सर्वाणिall

चand

विचुक्रुशुःcried out/lamented

मानुषैःwith humans

सहtogether with

भूतानिcreatures/beings

तिर्यग्योनिगतानिthose belonging to animal births (non-human species)

अपिalso/even

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Characters & Entities

Kuntī

humans (mānuṣāḥ)

living beings/creatures (bhūtāni)

animals and birds (tiryagyoni-gatāni)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Sandhi Notes