Shloka 11
Adhyāya 125: Raṅga-pradarśana — Arjuna’s Entry and Astric Demonstration (रङ्गप्रदर्शनम्)
तस्य कामात्मनो बुद्धि: साक्षात् कालेन मोहिता । सम्प्रमथ्येन्द्रियग्रामं प्रणष्टा सह चेतसा,साक्षात् कालने कामात्मा पाण्डुकी बुद्धि मोह ली थी। उनकी बुद्धि सम्पूर्ण इन्द्रियोंको मथकर विचार-शक्तिके साथ-साथ स्वयं भी नष्ट हो गयी थी
tasya kāmātmano buddhiḥ sākṣāt kālena mohitā | sampramathyendriyagrāmaṃ praṇaṣṭā saha cetasā ||
కామావేశంతో ఉన్న అతని బుద్ధి సాక్షాత్తు కాలం (విధి) చేత మోహితమైంది. ఇంద్రియసమూహాన్ని తీవ్రంగా కలవరపెట్టి మథించి, ఆ బుద్ధి చైతన్యంతో పాటు విచారశక్తితో కూడ నశించింది.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Desire-driven living destabilizes the senses and clouds discernment; when the mind loses mastery over the sense-faculties, judgment collapses. The verse frames this as a moral-psychological warning: without restraint and clarity, one’s inner guidance can be ruined, especially under the pressure of Kāla (the inevitable course of events).
Vaiśampāyana describes a person whose intellect has been deluded by Time and whose senses have been thrown into agitation; as a result, his discernment and reflective awareness are said to have perished. It is a narrative characterization of inner downfall—loss of control, confusion, and the collapse of sound judgment.