Shloka 68
Adhyāya 123 — Droṇa’s Pedagogy: Arjuna’s Preeminence, Ekalavya’s Self-Training, and the Bhāsa-Lakṣya Trial
Devanagari script
मृगव्याधश्च सर्पश्न निर्क्रतिश्न महायशा: । अजैकपादहिर्बुध्न्य: पिनाकी च परंतप,शत्रुदमन महाराज! मृगव्याध और सर्प, महा-यशस्वी निर्क्रति एवं अजैकपाद, अहिर्बुध््य और पिनाकी, दहन तथा ईश्वर, कपाली एवं स्थाणु तथा भगवान् भग--ये ग्यारह रुद्र भी वहाँ आकाशमें आकर खड़े थे
Translation
శత్రుదమన మహారాజా! మృగవ్యాధుడు, సర్పుడు, మహాయశస్సుగల నిరృతి, అజైకపాదు, అహిర్బుధ్న్యుడు, పినాకీ—ఈ రుద్రులూ అక్కడ ఆకాశంలోకి వచ్చి నిలిచారు.
Word by Word
मृगव्याधःthe hunter (of deer)
मृगव्याधः:
Karta
TypeNoun
Rootमृगव्याध
FormMasculine, Nominative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
सर्पश्नःthe serpent-eater (name/epithet of a Rudra)
सर्पश्नः:
Karta
TypeNoun
Rootसर्पश्न
FormMasculine, Nominative, Singular
निर्क्रतिश्नःNirkṛtiśna (name of a Rudra)
निर्क्रतिश्नः:
Karta
TypeNoun
Rootनिर्क्रतिश्न
FormMasculine, Nominative, Singular
महायशाःof great fame
महायशाः:
TypeAdjective
Rootमहायशस्
FormMasculine, Nominative, Singular
अजैकपादःAjāikapāda (name of a Rudra)
अजैकपादः:
Karta
TypeNoun
Rootअजैकपाद
FormMasculine, Nominative, Singular
अहिर्बुध्न्यःAhirbudhnya (name of a Rudra)
अहिर्बुध्न्यः:
Karta
TypeNoun
Rootअहिर्बुध्न्य
FormMasculine, Nominative, Singular
पिनाकीPinākin (bearer of the bow Pināka)
पिनाकी:
Karta
TypeNoun
Rootपिनाकिन्
FormMasculine, Nominative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
परंतपO scorcher of foes (epithet; vocative address)
परंतप:
TypeNoun
Rootपरंतप
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes