Shloka 11
पाण्डोः श्राद्धं, सत्यवत्याः वनगमनम्, बाल्यस्पर्धा च
Pāṇḍu’s Śrāddha, Satyavatī’s Withdrawal, and Childhood Rivalry
Devanagari script
प्रसन्नवदनो नित्यं सर्वभूतहिते रत: । जड़माजड़मं सर्वमविहिंसंश्तुर्विधम्,मेरे मुखपर प्रसन्नता छायी रहेगी तथा सदा सब भूतोंके हितसाधनमें संलग्न रहूँगा। (स्वेदज, उद्धिज्ज, अण्डज, जरायुज--) चार प्रकारके जो चराचर प्राणी हैं, उनमेंसे किसीकी भी मैं हिंसा नहीं करूँगा
Translation
నా ముఖము నిత్యము ప్రసన్నముగా ఉండును; సమస్త భూతముల హితములో నేను ఎల్లప్పుడూ రతుడనై ఉండెదను. స్వేదజ, ఉద్భిజ్జ, అండజ, జరాయుజ—ఈ నాలుగు విధముల చరాచర ప్రాణులలో ఏ ఒక్కదానికీ హింస చేయను.
Word by Word
प्रसन्नवदनःone whose face is cheerful
प्रसन्नवदनः:
Karta
TypeAdjective
Rootप्रसन्न-वदन
FormMasculine, Nominative, Singular
नित्यम्always
नित्यम्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootनित्य
सर्वभूतहितेin the welfare of all beings
सर्वभूतहिते:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसर्व-भूत-हित
FormNeuter, Locative, Singular
रतःengaged, devoted
रतः:
Karta
TypeAdjective
Rootरत
FormMasculine, Nominative, Singular
जडम्immobile (non-moving)
जडम्:
Karma
TypeAdjective
Rootजड
FormNeuter, Accusative, Singular
अजडम्mobile (moving)
अजडम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअ-जड
FormNeuter, Accusative, Singular
सर्वम्all (everything)
सर्वम्:
Karma
TypePronoun/Adjective
Rootसर्व
FormNeuter, Accusative, Singular
अविहिंसन्I shall not harm
अविहिंसन्:
Karta
TypeVerb
Rootअ-वि-हिंस
FormFuture (simple future), 1st, Singular, Parasmaipada
तुindeed/but
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
विधम्kind, type
विधम्:
Karma
TypeNoun
Rootविध
FormNeuter, Accusative, Singular
चतुर्विधम्of four kinds
चतुर्विधम्:
Karma
TypeAdjective
Rootचतुर्-विध
FormNeuter, Accusative, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes