Shloka 25
Ādi-parva 109: Pāṇḍu’s Forest Hunt and Kiṃdama’s Curse (पाण्डोर्मृगयावृत्तान्तः—किंदमशापः)
धृतराष्ट्रस्त्वचक्षुष्टवाद् राज्यं न प्रत्यपद्यत | पारसवत्वाद् विदुरो राजा पाण्डु्बभूव ह,“वीर पुत्रोंको जन्म देनेवाली स्त्रियोंमें काशिराजकी दोनों पुत्रियाँ सबसे श्रेष्ठ हैं, देशोंमें कुरुजांगल देश सबसे उत्तम है, सम्पूर्ण धर्मज्ञोंमें भीष्मजीका स्थान सबसे ऊँचा है तथा नगरोंमें हस्तिनापुर सर्वोत्तम है।” धृतराष्ट्र अंधे होनेके कारण और विदुरजी पारशव (शूट्राके गर्भसे ब्राह्मणद्वारा उत्पन्न) होनेसे राज्य न पा सके; अतः सबसे छोटे पाण्डु ही राजा हुए
vaiśampāyana uvāca | dhṛtarāṣṭras tv acakṣuṣṭvād rājyaṃ na pratyapadyata | pārasavatvād viduro rājā pāṇḍur abhavat ||
ధృతరాష్ట్రుడు అంధుడైన కారణంగా రాజ్యాన్ని పొందలేకపోయాడు. అలాగే విదురుడు పారశవ జన్మ కారణంగా రాజు కాలేకపోయాడు. అందువల్ల పాండుడే రాజయ్యాడు.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how rulership was treated as bound by accepted qualifications—physical capability and socially recognized status—illustrating the tension between personal merit (e.g., Vidura’s wisdom) and institutional norms of legitimacy in dharma-based polity.
The succession after the Kuru elders is explained: Dhṛtarāṣṭra is passed over due to blindness; Vidura is ineligible due to pārasava birth; thus the younger prince Pāṇḍu is installed as king, setting the stage for later dynastic conflict.