Shloka 49
Āṇīmāṇḍavya–Upākhyāna
The Account of Āṇīmāṇḍavya and the Birth of Vidura
पितुर्नियोगाद् भद्गं ते दाशराज्ञों महात्मन: । रूपमाधुर्यगन्धैस्तां संयुक्तां देवरूपिणीम्,'भीरु! तू कौन है, किसकी पुत्री है और क्या करना चाहती है?” वह बोली--'राजन! आपका कल्याण हो। मैं निषादकन्या हूँ और अपने पिता महामना निषादराजकी आज्ञासे धर्मार्थ नाव चलाती हूँ।' राजा शान्तनुने रूप, माधुर्य तथा सुगन्धसे युक्त देवांगनाके तुल्य उस निषादकन्याको देखकर उसे प्राप्त करनेकी इच्छा की। तदनन्तर उसके पिताके समीप जाकर उन्होंने उसका वरण किया
piturniyogād bhadraṁ te dāśarājño mahātmanaḥ | rūpamādhuryagandhaistāṁ saṁyuktāṁ devarūpiṇīm |
వైశంపాయనుడు పలికెను—రాజా, మహాత్ముడైన దాశరాజుని కుమార్తె తండ్రి ఆజ్ఞచే ధర్మార్థంగా పడవ నడిపి జీవనోపాధి పొందుచుండెను. రూపమాధుర్యసుగంధములతో యుక్తమై ఆమె దేవకన్యవలె ప్రకాశించెను. ఆమెను చూచి రాజు శాంతనునకు ఆమెను పొందవలెనని కోరిక కలిగెను; తదనంతరం ఆమె తండ్రియొద్దకు వెళ్లి ఆమెను వరించెను.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The passage highlights dharma as faithful performance of one’s assigned duty (the maiden ferries travelers by her father’s command) and frames royal desire within ethical procedure—approaching the guardian to seek marriage rather than taking by force.
Vaiśampāyana describes the fisher chief’s daughter as divinely attractive. King Śāntanu, captivated by her qualities, goes to her father (the Dāśarāja) to request her hand in marriage.