Shloka 91
अनुक्रमणिकाध्यायः (Anukramaṇikā Adhyāya) — Invocation, Narrator Frame, and Textual Scope
Devanagari script
अश्वमेधामृतरसस्त्वाश्रमस्थानसंश्रय: । मौसल: श्रुतिसंक्षेप: शिष्टद्धिजनिषेवित:,अश्वमेधपर्व इसका अमृतमय रस है और आश्रम-वासिकपर्व आश्रय लेकर बैठनेका स्थान। मौसलपर्व श्रुति-रूपा ऊँची-ऊँची शाखाओंका अन्तिम भाग है तथा सदाचार एवं विद्यासे सम्पन्न द्विजाति इसका सेवन करते हैं
Translation
అశ్వమేధపర్వం దీనికి అమృతమయ రసం; ఆశ్రమవాసికపర్వం దీనికి ఆశ్రయస్థానం. మౌసలపర్వం శ్రుతిసారసంక్షేపం—ఎత్తైన శాఖల చివరి భాగం; సదాచారము, విద్య కలిగిన శిష్ట ద్విజులు దీనిని ఆస్వాదిస్తారు.
Word by Word
अश्वमेधामृतरसःthe nectar-like essence of the Aśvamedha (parva)
अश्वमेधामृतरसः:
Karta
TypeNoun
Rootअश्वमेध + अमृत + रस
FormMasculine, Nominative, Singular
तुbut/and (emphatic)
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
आश्रमस्थानसंश्रयःa resort/abode that is an āśrama-place (resting place)
आश्रमस्थानसंश्रयः:
Karta
TypeNoun
Rootआश्रम + स्थान + संश्रय
FormMasculine, Nominative, Singular
मौसलःthe Mausala (parva)
मौसलः:
Karta
TypeAdjective
Rootमौसल
FormMasculine, Nominative, Singular
श्रुतिसंक्षेपःa concise summary of śruti/tradition
श्रुतिसंक्षेपः:
Karta
TypeNoun
Rootश्रुति + संक्षेप
FormMasculine, Nominative, Singular
शिष्टद्विजनिषेवितःfrequented/used by cultured twice-born (learned Brahmins etc.)
शिष्टद्विजनिषेवितः:
Karta
TypeAdjective
Rootशिष्ट + द्विज + नि-सेवित
FormMasculine, Nominative, Singular
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes