Shloka 9
अनुक्रमणिकाध्यायः (Anukramaṇikā Adhyāya) — Invocation, Narrator Frame, and Textual Scope
सौतिरुवाच जनमेजयस्य राजर्षे: सर्पसत्रे महात्मन:,उग्रश्रवाजीने कहा--महर्षियो! चक्रवर्ती सम्राट् महात्मा राजर्षि परीक्षित्-नन्दन जनमेजयके सर्पयज्ञमें उन्हींके पास वैशम्पायनने श्रीकृष्णद्वैपायन व्यासजीके द्वारा निर्मित परम पुण्यमयी चित्र-विचित्र अर्थसे युक्त महाभारतकी जो विविध कथाएँ विधिपूर्वक कही हैं, उन्हें सुनकर मैं आ रहा हूँ इति श्रीमन्न्महाभारते आदिपर्वणि अनुक्रमणिकापर्वणि प्रथमो<ध्याय: ।। १२ ।। इस प्रकार श्रीमह्ाभारत आदिपर्वके अन्तर्गत अनुक्रमाणिकापरबववमें पहला अध्याय पूरा हुआ
sautir uvāca | janamejayasya rājarṣeḥ sarpasatre mahātmanaḥ, ugrāśravā jine kathayām āsa—maharṣayaḥ! cakravartī samrāṭ mahātmā rājarṣi parīkṣit-nandana janamejayasya sarpayajñe tasyaiva samīpe vaiśampāyanena śrīkṛṣṇadvaipāyana-vyāsena nirmitaṃ parama-puṇyamayaṃ citra-vicitrārtha-yuktaṃ mahābhārataṃ yā vividhāḥ kathāḥ vidhi-pūrvakaṃ kathitāḥ, tāḥ śrutvāham āgato ’smi ||
సౌతి పలికెను—ఓ మహర్షులారా! మహాత్ముడైన రాజర్షి పరిషిత్తు కుమారుడు జనమేజయుని సర్పసత్రంలో, ఆ చక్రవర్తి సమీపంలోనే, శ్రీకృష్ణద్వైపాయన వ్యాసుడు రచించిన పరమ పుణ్యమయమైన, విచిత్రార్థ-వివిధార్థసంపన్నమైన మహాభారతంలోని అనేక కథలను వైశంపాయనుడు విధివిధానంగా పఠించాడు. అవి విని నేనే మీ సమీపానికి వచ్చాను.
Educational Q&A
The verse foregrounds the ethical authority of tradition: a sacred history gains legitimacy through proper lineage (Vyāsa → Vaiśampāyana → Sauti) and proper procedure (vidhi). It presents the Mahābhārata as puṇya-bearing—meant not merely to entertain but to refine judgment about dharma through many-layered meanings.
Sauti introduces himself to the assembled sages and explains his credentials: he has just come from Janamejaya’s serpent-sacrifice, where he heard Vaiśampāyana recite the Mahābhārata composed by Vyāsa. This establishes the frame-story and the chain of transmission for the epic’s narration.