Shloka 34
अनुक्रमणिकाध्यायः (Anukramaṇikā Adhyāya) — Invocation, Narrator Frame, and Textual Scope
पुरुषश्चाप्रमेयात्मा यं सर्व ऋषयो विदु: । विश्वेदेवास्तथादित्या वसवो<5थाश्विनावपि,जिन्हें मत्स्य-कूर्म आदि अवतारोंके रूपमें सभी ऋषि-मुनि जानते हैं, वे अप्रमेयात्मा विष्णुरूप पुरुष और उनकी विभूतिरूप विश्वेदेव, आदित्य, वसु एवं अश्विनीकुमार आदि भी क्रमश: प्रकट हुए हैं
puruṣaś cāprameyātmā yaṃ sarva ṛṣayo viduḥ | viśvedevās tathādityā vasavo 'thāśvināv api ||
తదుపరి సమస్త ఋషులు తెలిసిన ఆ అప్రమేయాత్మ పరమ పురుషుడు ప్రదర్శితుడయ్యాడు; అలాగే ఆయన విభూతిరూపమైన విశ్వేదేవులు, ఆదిత్యులు, వసువులు మరియు ఇద్దరు అశ్వినీకుమారులు కూడా క్రమంగా ఉద్భవించారు. అనేక దేవతలు ఆ ఒక్క అప్రమేయ పురుషుని ప్రకాశాలేనని ఇక్కడ ప్రతిపాదించబడింది.
Educational Q&A
The verse presents the Supreme Person as 'aprameya'—beyond measurement and full conceptual grasp—while portraying the well-known Vedic deity-groups (Viśvedevas, Ādityas, Vasus, Aśvins) as manifestations associated with that supreme reality. It encourages a unifying theological vision: many divine forms, one ultimate ground.
Within the opening cosmological framing of the epic, the text enumerates divine classes and situates them in relation to the Supreme Person known to the Ṛṣis. The narrative function is to establish sacred authority and a cosmic backdrop before the human history of the Bhāratas unfolds.