Shloka 158
अनुक्रमणिकाध्यायः (Anukramaṇikā Adhyāya) — Invocation, Narrator Frame, and Textual Scope
Devanagari script
यदाओईषं वाससां तत्र राशिं समाक्षिपत् कितवो मन्दबुद्धि: । दुःशासनो गतवान् नैव चान्तं तदा नाशंसे विजयाय संजय,जब मैंने सुना कि धूर्त एवं मन्दबुद्धि दुःशासनने द्रौपदीका वस्त्र खींचा और वहाँ वस्त्रोंका इतना ढेर लग गया कि वह उसका पार न पा सका; संजय! तभीसे मुझे विजयकी आशा नहीं रही
Translation
సంజయా! ధూర్తుడూ మందబుద్ధియైన దుశ్శాసనుడు అక్కడ ద్రౌపది వస్త్రాన్ని లాగగా, వస్త్రాల గుట్ట అంతగా పెరిగి అతడు దాని అంతం కనుగొనలేకపోయాడని నేను విన్నప్పటి నుంచే, నా విజయంపై ఆశ లేదు।
Word by Word
यदाwhen
यदा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootयदा
औषम्a garment/cloth (reading uncertain)
औषम्:
Karma
TypeNoun
Rootऔष
FormNeuter, Accusative, Singular
वाससाम्of garments
वाससाम्:
TypeNoun
Rootवासस्
FormNeuter, Genitive, Plural
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
राशिम्heap, pile
राशिम्:
Karma
TypeNoun
Rootराशि
FormMasculine, Accusative, Singular
समाक्षिपत्threw/dragged together, heaped up
समाक्षिपत्:
TypeVerb
Rootसम्-आ-क्षिप्
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Singular
कितवःthe gambler/cheat
कितवः:
Karta
TypeNoun
Rootकितव
FormMasculine, Nominative, Singular
मन्दबुद्धिःdull-witted
मन्दबुद्धिः:
TypeAdjective
Rootमन्दबुद्धि
FormMasculine, Nominative, Singular
दुःशासनःDuhshasana
दुःशासनः:
Karta
TypeNoun
Rootदुःशासन
FormMasculine, Nominative, Singular
गतवान्went, proceeded
गतवान्:
TypeVerb
Rootगम्
FormMasculine, Nominative, Singular, क्तवतु (past active participle)
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
एवindeed, just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
अन्तम्end, limit
अन्तम्:
Karma
TypeNoun
Rootअन्त
FormMasculine, Accusative, Singular
तदाthen
तदा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतदा
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
आशंसेI hope/expect
आशंसे:
TypeVerb
Rootआ-शंस्
FormPresent (Laṭ), 1st, Singular, Ātmanepada
विजयायfor victory
विजयाय:
Sampradana
TypeNoun
Rootविजय
FormMasculine, Dative, Singular
संजयO Sanjaya
संजय:
TypeNoun
Rootसंजय
FormMasculine, Vocative, Singular
Meter (Chandas)
Sandhi Notes