Shloka 133
अनुक्रमणिकाध्यायः (Anukramaṇikā Adhyāya) — Invocation, Narrator Frame, and Textual Scope
विचित्राणि च वासांसि प्रावारावरणानि च । कम्बलाजिनरत्नानि राड़कवास्तरणानि च,उस समय इधर-उधर विभिन्न देशों तथा नृपतियोंके यहाँसे मणि, सुवर्ण, रत्न, गाय, हाथी, घोड़े, धन-सम्पत्ति, विचित्र वस्त्र, तम्बू, कनात, परदे, उत्तम कम्बल, श्रेष्ठ मृगचर्म तथा रंकुनामक मृगके बालोंसे बने हुए कोमल बिछौने आदि जो उपहारकी बहुमूल्य वस्तुएँ आतीं, वे दुर्योधनके हाथमें दी जातीं--उसीकी देख-रेखमें रखी जाती थीं
vicitrāṇi ca vāsāṃsi prāvārāvaraṇāni ca | kambalājinaratnāni rāḍakavāstaraṇāni ca ||
విచిత్ర వస్త్రాలు, పైచుట్టులు మరియు కప్పులు, ఉత్తమ కంబళాలు, శ్రేష్ఠ మృగచర్మాలు, రత్నాలు, అలాగే రాడక అనే జింక రోమాలతో చేసిన మృదువైన పరుపులూ వచ్చేవి. ఈ విలువైన కానుకలన్నీ దుర్యోధనుని చేతుల్లోనే ఉంచబడి, అతని పర్యవేక్షణలోనే రక్షించబడేవి.
Educational Q&A
The verse contributes to a broader ethical contrast in the Mahābhārata: prosperity and tribute are not inherently wrong, but the concentration of wealth and control in the hands of a single ambitious prince can become a seed of envy, injustice, and conflict. It implicitly raises questions about rightful stewardship, restraint, and fairness in royal administration.
A catalogue of luxury items—clothes, coverings, blankets, skins, jewels, and fine bedding—is being listed as part of the gifts/valuables arriving at court. In the surrounding narration (as reflected in the provided Hindi gloss), these valuables are being entrusted to Duryodhana’s custody and oversight, emphasizing his growing influence and the accumulation of resources around him.