Shloka 74
Adhyaya 8: Yogasthanas, Ashtanga Yoga, Pranayama-Siddhi, and Shiva-Dhyana leading to Samadhi
Devanagari script
मनुते मन्यते यस्मान् मतिर्मतिमतांवराः अर्थं बोधयते यच्च बुध्यते बुद्धिरुच्यते
Transliteration
manute manyate yasmān matirmatimatāṃvarāḥ arthaṃ bodhayate yacca budhyate buddhirucyate
Translation
హే మతిమంతులలో శ్రేష్ఠుడా! యద్వలన మననం చేసి భావనలు ఏర్పడుతాయో అది ‘మతి’. మరియు యద్వలన అర్థం బోధపడుతుందో, యద్వలన నిజమైన గ్రహణం కలుగుతుందో అది ‘బుద్ధి’ అని చెప్పబడుతుంది.
Word by Word
मनुते (manute)thinks/reflects
मनुते (manute):
मन्यते (manyate)forms an opinion/considers
मन्यते (manyate):
यस्मात् (yasmāt)because/from which
यस्मात् (yasmāt):
मतिः (matiḥ)reflective cognition/mental apprehension
मतिः (matiḥ):
मतिमताम्-वराः (matimatāṁ-varāḥ)O best among the intelligent
मतिमताम्-वराः (matimatāṁ-varāḥ):
अर्थम् (artham)meaning/object/purport
अर्थम् (artham):
बोधयते (bodhayate)makes known/illumines
बोधयते (bodhayate):
यत् (yat)that which
यत् (yat):
च (ca)and
च (ca):
बुध्यते (budhyate)is understood/is discerned
बुध्यते (budhyate):
बुद्धिः (buddhiḥ)discriminative intellect
बुद्धिः (buddhiḥ):
उच्यते (ucyate)is said/is called.
उच्यते (ucyate):
Speaker
Suta Goswami (narrating to the sages of Naimisharanya; definitional exposition within the Purva-Bhaga discourse)