Shloka 21
प्रलय-तत्त्वलयः, नीललोहित-रुद्रः, अष्टमूर्तिस्तवः, एवं ब्रह्मणो वैराग्यम्
Devanagari script
पूरितं पूरकेणैव प्रबुद्धं चाभवत्तदा तदूर्ध्ववक्त्रम् अभवत् कुम्भकेन निरोधितम्
Transliteration
pūritaṃ pūrakeṇaiva prabuddhaṃ cābhavattadā tadūrdhvavaktram abhavat kumbhakena nirodhitam
Translation
పూరకంతో నిండగానే అది జాగృతమైంది. కుంభకంతో నియంత్రించబడినప్పుడు దాని ‘ముఖం’ ఊర్ధ్వమైంది—ప్రాణం, మనస్సు పాశాతీత పతిరూప ప్రభువైపు ఎగసిన సూచనగా.
Word by Word
पूरितम् (pūritam)filled
पूरितम् (pūritam):
पूरकेण (pūrakeṇa)by inhalation (pūraka)
पूरकेण (pūrakeṇa):
एव (eva)indeed/alone
एव (eva):
प्रबुद्धम् (prabuddham)awakened/roused
प्रबुद्धम् (prabuddham):
च (ca)and
च (ca):
अभवत् (abhavat)became
अभवत् (abhavat):
तदा (tadā)then
तदा (tadā):
तत् (tat)that
तत् (tat):
ऊर्ध्व-वक्त्रम् (ūrdhva-vaktram)upward-facing/with face turned upward
ऊर्ध्व-वक्त्रम् (ūrdhva-vaktram):
अभवत् (abhavat)became
अभवत् (abhavat):
कुम्भकेन (kumbhakena)by retention (kumbhaka)
कुम्भकेन (kumbhakena):
निरोधितम् (nirodhitam)restrained/checked/controlled
निरोधितम् (nirodhitam):
Speaker
Suta Goswami (narrating the Purva-Bhaga account to the sages of Naimisharanya, describing Yogic procedure within the Linga Purana narrative)