
पीतवासा-कल्पः, माहेश्वरी-दर्शनम्, रौद्री-गायत्री, महायोगेन अपुनर्भवः
సూతుడు వర్ణించెను—ఇది పీతవాసా అనే ముప్పై ఒకటవ కల్పము. సంతానసృష్టి కోరికతో బ్రహ్మ ధ్యానముచేసి పీతాంబరధారి తేజోమయ దివ్యయువకుని దర్శించెను. అనంతరం అంతర్ముఖుడై విశ్వేశ్వరుని శరణు కోరగా, మహేశ్వరుని నుండి ఉద్భవించిన పరమ మహేశ్వరీ దర్శనమిచ్చెను. దేవి చతుష్పాద, చతుర్ముఖ, చతుర్భుజ, చతుస్తనీ మొదలైన బహురూపాలతో సర్వవ్యాప్త శక్తిని సూచించెను. మహాదేవుడు ఆమెను మతి, స్మృతి, బుద్ధిగా స్తుతించి, యోగమార్గమున జగత్తంతా వ్యాపించి ధర్మవ్యవస్థను స్థాపించమని ఆజ్ఞాపించెను; బ్రాహ్మణహితార్థం ధర్మరక్షణార్థం ఆమె రుద్రాణిగా అవతరిస్తుందని ప్రకటించెను. శివోపదేశముతో బ్రహ్మ వేదీయ రౌద్రీ గాయత్రీని జపించి శరణాగతితో దివ్యయోగం, జ్ఞానం, ఐశ్వర్యం, వైరాగ్యం పొందెను. బ్రహ్మ పక్కనుండి తేజస్వి కుమారులు ప్రాదుర్భవించి బ్రాహ్మణుల మేలుకోసం మహాయోగాన్ని బోధించి చివరకు మహేశ్వరునిలో లీనమయ్యారు. అలాగే నియమబద్ధ ధ్యానులు పాపాన్ని విడిచి శుద్ధులై పునర్జన్మలేని రుద్రతత్త్వంలో ప్రవేశిస్తారు; తదుపరి శైవసాధన, లోకపాలన కథనం కొనసాగుటకు పీఠిక ఏర్పడెను.
Verse 1
सूत उवाच एकत्रिंशत्तमः कल्पः पीतवासा इति स्मृतः ब्रह्मा यत्र महाभागः पीतवासा बभूव ह
సూతుడు చెప్పెను: ముప్పై ఒకటవ కల్పం ‘పీతవాసా’ అని ప్రసిద్ధం; ఆ కల్పంలో మహాభాగుడు బ్రహ్మ పీతవస్త్రధారిగా ఉన్నాడు.
Verse 2
ध्यायतः पुत्रकामस्य ब्रह्मणः परमेष्ठिनः प्रादुर्भूतो महातेजाः कुमारः पीतवस्त्रधृक्
పుత్రకామనతో ధ్యానమగ్నుడైన పరమేష్ఠి బ్రహ్మకు మహాతేజస్సుతో ఒక దివ్య కుమారుడు ప్రాదుర్భవించాడు—పీతవస్త్రధారి.
Verse 3
पीतगन्धानुलिप्ताङ्गः पीतमाल्यांबरो युवा हेमयज्ञोपवीतश् च पीतोष्णीषो महाभुजः
అతని అవయవాలు స్వర్ణపీత సుగంధంతో లేపనమైయున్నవి; యువకుడై పీతమాల, పీతాంబరాలు ధరించాడు. స్వర్ణ యజ్ఞోపవీతం, పీత ఉష్ణీషంతో అలంకృతుడై మహాభుజుడయ్యాడు.
Verse 4
तं दृष्ट्वा ध्यानसंयुक्तो ब्रह्मा लोकमहेश्वरम् मनसा लोकधातारं प्रपेदे शरणं विभुम्
ఆయనను చూచి ధ్యానసమాధిలోనున్న బ్రహ్మ మనసులోనే ఆ విభువైన లోకమహేశ్వరుని, లోకధాతను శరణు పొందెను.
Verse 5
ततो ध्यानगतस्तत्र ब्रह्मा माहेश्वरीं वराम् गां विश्वरूपां ददृशे महेश्वरमुखाच्च्युताम्
అప్పుడు అక్కడ ధ్యానస్థుడైన బ్రహ్మ మహేశ్వరుని ముఖమునుండి ప్రాదుర్భవించిన విశ్వరూపిణి శ్రేష్ఠ మహేశ్వరీ గోవును దర్శించాడు।
Verse 6
चतुष्पदां चतुर्वक्त्रां चतुर्हस्तां चतुःस्तनीम् चतुर्नेत्रां चतुःशृङ्गीं चतुर्दंष्ट्रां चतुर्मुखीम्
అతడు ఆశ్చర్యకరమైన రూపాన్ని చూచెను—నాలుగు పాదాలు, నాలుగు ముఖాలు, నాలుగు భుజాలు, నాలుగు స్తనాలు; నాలుగు నేత్రాలు, నాలుగు శృంగాలు, నాలుగు దంష్ట్రలు గలది।
Verse 7
द्वात्रिंशद्गुणसंयुक्ताम् ईश्वरीं सर्वतोमुखीम् स तां दृष्ट्वा महातेजा महादेवीं महेश्वरीम्
ముప్పై రెండు గుణములతో యుక్తమైన, అన్ని దిశలకూ ముఖములుగల ఈశ్వరీని ఆ మహాతేజస్వి దర్శించాడు; ఆమెను చూసి ఆమెను మహాదేవి, పరమ మహేశ్వరీగా గ్రహించాడు।
Verse 8
पुनराह महादेवः सर्वदेवनमस्कृतः मतिः स्मृतिर्बुद्धिरिति गायमानः पुनः पुनः
అప్పుడు సమస్త దేవతలచే నమస్కరింపబడిన మహాదేవుడు మళ్లీ పలికెను; మళ్లీ మళ్లీ “మతి, స్మృతి, బుద్ధి” అని గానము చేసెను।
Verse 9
एह्येहीति महादेवि सातिष्ठत्प्राञ्जलिर्विभुम् विश्वमावृत्य योगेन जगत्सर्वं वशीकुरु
“రా, రా, ఓ మహాదేవీ!” అని చెప్పి అతడు విభువైన ప్రభువు ఎదుట అంజలి గట్టి నిలిచి పలికెను: “యోగముతో విశ్వమును ఆవరించి సమస్త జగత్తును వశపరచు।”
Verse 10
अथ तामाह देवेशो रुद्राणी त्वं भविष्यसि ब्राह्मणानां हितार्थाय परमार्था भविष्यसि
అప్పుడు దేవేశ్వరుడు ఆమెతో అన్నాడు—“నీవు రుద్రాణిగా అవుతావు. బ్రాహ్మణుల హితార్థం నిమిత్తం నీవు అవతరిస్తావు; పరమార్థంలో స్థిరమై జీవులను పరమశ్రేయస్సు వైపు నడిపిస్తావు.”
Verse 11
तथैनां पुत्रकामस्य ध्यायतः परमेष्ठिनः प्रददौ देवदेवेशः चतुष्पादां जगद्गुरुः
ఇలా కుమారకాంక్షతో ధ్యానంలో లీనమైన పరమేష్ఠి (బ్రహ్మ)కు దేవదేవేశుడు, జగద్గురువు చతుష్పాద వేదాన్ని ప్రసాదించాడు—దాని ద్వారా పశుభావంలో బద్ధుడైన జీవుడు పతి-స్వరూప ప్రభువును చేరగలడు.
Verse 12
ततस्तां ध्यानयोगेन विदित्वा परमेश्वरीम् ब्रह्मा लोकगुरोः सो ऽथ प्रतिपेदे महेश्वरीम्
ఆపై ధ్యానయోగం ద్వారా ఆ పరమేశ్వరిని తెలుసుకొని, బ్రహ్మ లోకగురువు కృపవల్ల అప్పుడు మహేశ్వరిని యథార్థంగా పొందాడు (సాక్షాత్కరించాడు).
Verse 13
गायत्रीं तु ततो रौद्रीं ध्यात्वा ब्रह्मानुयन्त्रितः इत्येतां वैदिकीं विद्यां रौद्रीं गायत्रीमीरिताम्
ఆపై బ్రహ్మ ఆజ్ఞానుసారం నడిపింపబడి అతడు రౌద్రీ గాయత్రీని ధ్యానించాడు. ఈ విధంగా ఈ వైదిక విద్య ‘రౌద్రీ గాయత్రీ’గా ప్రకటించబడింది—ఇది పశుభావంలో బద్ధుడైన జీవుణ్ని పతి-స్వరూప రుద్రుని వైపు మళ్లిస్తుంది.
Verse 14
जपित्वा तु महादेवीं ब्रह्मा लोकनमस्कृताम् प्रपन्नस्तु महादेवं ध्यानयुक्तेन चेतसा
లోకములచే నమస్కరింపబడే మహాదేవిని జపించి, బ్రహ్మ ధ్యానయుక్తమైన చిత్తంతో మహాదేవుని శరణు పొందాడు.
Verse 15
ततस्तस्य महादेवो दिव्ययोगं बहुश्रुतम् ऐश्वर्यं ज्ञानसंपत्तिं वैराग्यं च ददौ प्रभुः
అనంతరం పరమేశ్వరుడైన మహాదేవుడు అతనికి దివ్యయోగం, బహుశ్రుతమైన పవిత్ర విద్య, ఐశ్వర్యం, సత్యజ్ఞానసంపద మరియు వైరాగ్యాన్ని ప్రసాదించాడు।
Verse 16
ततो ऽस्य पार्श्वतो दिव्याः प्रादुर्भूताः कुमारकाः पीतमाल्यांबरधराः पीतस्रगनुलेपनाः
ఆపై ఆయన రెండు పార్శ్వాలలో దివ్య కుమారకులు ప్రత్యక్షమయ్యారు—పసుపు మాలలు, పసుపు వస్త్రాలు ధరించి, పసుపు పుష్పహారాలు మరియు సుగంధ అనులేపనాలతో అలంకరించబడి।
Verse 17
पीताभोष्णीषशिरसः पीतास्याः पीतमूर्धजाः ततो वर्षसहस्रान्त उषित्वा विमलौजसः
వారి తలలపై పసుపు పాగాలు, ముఖాలు పసుపు, జుట్టు కూడా పసుపు; ఆపై వారు నిర్మల తేజస్సుతో వెయ్యేళ్ల పరిమితి పూర్తయ్యే వరకు నివసించారు।
Verse 18
योगात्मानस्तपोह्लादाः ब्राह्मणानां हितैषिणः धर्मयोगबलोपेता मुनीनां दीर्घसत्त्रिणाम्
వారు యోగాత్ములు, తపస్సు జనిత ఆనందంలో హర్షించే తపస్వులు; బ్రాహ్మణుల హితైషులు; ధర్మయోగబలంతో యుక్తులు—దీర్ఘ సత్రాలను నిర్వహించే మునులు।
Verse 19
उपदिश्य महायोगं प्रविष्टास्ते महेश्वरम् एवमेतेन विधिना ये प्रपन्ना महेश्वरम्
మహాయోగాన్ని ఉపదేశించి వారు మహేశ్వరునిలో లీనమయ్యారు. ఇదే విధానంతో మహేశ్వరునికి శరణాగతులైన వారు, పశువుకు బంధమైన పాశాలను తొలగించే పతి-స్వరూప ప్రభువులో ఐక్యమవుతారు।
Verse 20
अन्ये ऽपि नियतात्मानो ध्यानयुक्ता जितेन्द्रियाः ते सर्वे पापमुत्सृज्य विमला ब्रह्मवर्चसः
ఇతరులూ నియతాత్ములు, ధ్యాననిష్ఠులు, ఇంద్రియజయులు. వారు సమస్త పాపాన్ని విడిచి నిర్మలులై బ్రహ్మతేజస్సుతో ప్రకాశిస్తారు.
Verse 21
प्रविशन्ति महादेवं रुद्रं ते त्वपुनर्भवाः
వారు మహాదేవుడైన రుద్రునిలో ప్రవేశిస్తారు; పాశఛేదకుడైన పతిని పొందినవారు అపునర్భవులు, అంటే పునర్జన్మరహితులు అవుతారు.
It identifies Shakti as the divine intelligence-power operating within cognition itself; spiritual governance of the cosmos and the seeker’s inner purification both depend on this awakened faculty, culminating in yoga that leads to Shiva-realization.
A combined discipline of dhyana (focused meditation), Raudri Gayatri japa (Vedic mantra-recitation), and prapatti (surrender), through which Shiva bestows divya-yoga, jnana, aishvarya, and vairagya, leading to apunarbhava (freedom from rebirth).
As ‘entering Mahadeva/Rudra’—a moksha idiom where purified, self-controlled practitioners abandon sin, attain brahma-tejas, and become apunarbhava (not returning to samsara).