Previous Verse
Next Verse

Shloka 46

Rudra’s Cosmic Dance and the Recognition of Rudra–Nārāyaṇa Unity (Īśvara-gītā Continuation)

इदानीं श्रोतुमिच्छामो माहात्म्यं तव शङ्कर / भूयो ऽपि तव यन्नित्यं याथात्म्यं परमेष्ठिनः

idānīṃ śrotumicchāmo māhātmyaṃ tava śaṅkara / bhūyo 'pi tava yannityaṃ yāthātmyaṃ parameṣṭhinaḥ

ఇప్పుడు మేము నీ మహాత్మ్యాన్ని వినదలిచాము, హే శంకరా; మరల నీ నిత్య యథార్థ స్వరూపాన్ని—పరమేష్ఠి యొక్క తత్త్వాన్ని—వినదలిచాము।

idānīmnow
idānīm:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootidānīm (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
śrotumto hear
śrotum:
Prayojana (प्रयोजन/उद्देश्य)
TypeVerb
Rootśru (धातु) + tumun (कृदन्त-प्रत्यय)
Formतुमुनन्त-अव्ययकृदन्त (infinitive), ‘to hear’
icchāmaḥwe desire
icchāmaḥ:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootiṣ (धातु)
Formलट् (Present), उत्तमपुरुष (1st person), बहुवचन (plural), परस्मैपद
māhātmyamgreatness, glory
māhātmyam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootmāhātmya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (singular)
tavaof you, your
tava:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Roottvad (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन (singular), सर्वनाम (pronoun)
śaṅkaraO Śaṅkara
śaṅkara:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootśaṅkara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन (singular)
bhūyaḥagain, further
bhūyaḥ:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootbhūyaḥ (अव्यय)
Formपुनरर्थक-अव्यय (adverb: again/more)
apialso, even
api:
Sambandha/Emphasis (निपातार्थ)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formनिपात (particle: also/even)
tavaof you, your
tava:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottvad (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन (singular), सर्वनाम
yatwhich
yat:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootyad (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), एकवचन (singular), सम्बन्धसूचक-यत् (relative pronoun)
nityameternal, constant
nityam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootnitya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), एकवचन (singular); विशेषण (adjective)
yāthātmyamtrue nature, reality
yāthātmyam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootyāthātmya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), एकवचन (singular)
parameṣṭhinaḥof the Supreme Lord (Parameṣṭhin)
parameṣṭhinaḥ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootparameṣṭhin (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन (singular)

Sages (Ṛṣis) addressing Śaṅkara (Śiva)

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: shanta

S
Shankara
P
Parameshthin

FAQs

It frames Śaṅkara’s “yāthātmya” (essential reality) as nitya (eternal) and aligned with Parameṣṭhin, implying a highest, unchanging principle behind divine form—pointing toward an ultimate, reality-grounded understanding of the Self.

No specific technique is taught in this line; it functions as a doctrinal request—asking for the eternal tattva (true nature) behind Śiva—setting the stage for later yogic and theological exposition typical of the Kūrma tradition’s synthesis.

By requesting Śiva’s “eternal true nature” as that of Parameṣṭhin, the verse supports the Purāṇic non-sectarian move: Śiva is presented in terms of the Supreme principle, compatible with the Kūrma Purāṇa’s broader Shaiva–Vaishnava synthesis.