Shloka 43

Manvantara Catalog: Fourteen Manus, Their Sons, Saptarishis, Indras, Deva-Hosts, and the 18 Vidyās

अयो (पो) मूर्तिर्हविष्मांश्च सुकृतिश्चाव्ययस्तथा / नाभागो ऽप्रतिमौजाश्च सौरभ ऋषयस्तथा

ayo (po) mūrtirhaviṣmāṃśca sukṛtiścāvyayastathā / nābhāgo 'pratimaujāśca saurabha ṛṣayastathā

అయో (మరియు పో), మూర్తి, హవిష్మాన్, సుకృతి, అవ్యయ; అలాగే నాభాగుడు, అప్రమితౌజుడు, సౌరభుడు—ఇవే ఋషులుగా స్మరించబడినవి।

अयःAyas (name/iron) (uncertain)
अयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअयस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; पाठभेदः—‘अयो (पो)’ इत्यत्र अस्पष्टः
पो(uncertain reading)
पो:
Discourse particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootपो (अव्यय/पाठभेद)
Formपाठभेद/अस्पष्टपाठः; सम्भाव्यं निपातः/अन्यपदं
मूर्तिःMūrti (name/form)
मूर्तिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमूर्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
हविष्मान्Haviṣmān (name; possessing oblation)
हविष्मान्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootहविष्मत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; मतुप्-प्रत्ययान्त
and
:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
सुकृतिःSukṛti (name; good deed/merit)
सुकृतिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसुकृति (प्रातिपदिक) = सु + कृति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः
and
:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
अव्ययःAvyaya (name; imperishable)
अव्ययः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअव्यय (प्रातिपदिक) = अ + व्यय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नञ्-तत्पुरुषः
तथाalso/likewise
तथा:
Discourse adverb (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; अव्यय-क्रियाविशेषण (adverb)
नाभागःNābhāga (name)
नाभागः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनाभाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अप्रतिमौजाःApratimaujā (name; of incomparable vigor)
अप्रतिमौजाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअप्रतिमौजस् (प्रातिपदिक) = अ + प्रतिम + ओजस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नञ्-तत्पुरुषः (unmatched strength)
and
:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
सौरभSaurabha (name)
सौरभ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसौरभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (पाठे ‘सौरभ’ इति प्रथमा-एकवचनं)
ऋषयःsages
ऋषयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
तथाalso/likewise
तथा:
Discourse adverb (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; अव्यय-क्रियाविशेषण

Lord Vishnu (in dialogue with Garuda/Vinata-putra)

Concept: Ṛṣis as seers embodying tapas and insight; naming them functions as a mnemonic honoring knowledge lineages.

Vedantic Theme: Paramparā (transmission) and the sanctity of śruti-smṛti custodians; knowledge as purifier.

Application: Honor teachers and knowledge traditions; cultivate tapas (discipline) and study as a form of reverence.

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

Related Themes: Garuda Purana 1.87.41-42 (preceding genealogical names); Garuda Purana 1.87.44 (transition to deities/Prāṇas)

R
Rishis
A
Ayo
P
Po
M
Murti
H
Havishman
S
Sukriti
A
Avyaya
N
Nabhaga
A
Apratimauja
S
Saurabha

FAQs

This verse functions as a traditional enumeration of authoritative seers, anchoring the teaching in recognized rishi lineages and sacred transmission.

This specific verse does not describe the soul’s journey; it names Ṛṣis, likely as part of a larger chapter establishing sacred authorities or lineages before (or alongside) doctrinal instruction.

Use it as a reminder of disciplined scriptural learning—approach afterlife teachings, rites, and dharma through authentic sources and qualified lineages rather than hearsay.