Shloka 22

Purusha-Strī-Lakṣaṇa (Samudrika-śāstra): Marks of Kingship, Wealth, Longevity, and Conduct

Devanagari script

मांसलस्फिक् सुखी स्याच्च सिंहस्फिक् भूपतिः स्मृतः / भवेत्सिंहकटी राजा निः स्वः कपिकटिर्नरः

Transliteration

māṃsalasphik sukhī syācca siṃhasphik bhūpatiḥ smṛtaḥ / bhavetsiṃhakaṭī rājā niḥ svaḥ kapikaṭirnaraḥ

Translation

మాంసల నితంబాలు ఉన్నవాడు సుఖిగా ఉంటాడు; ‘సింహనితంబ’ గలవాడు భూపతి అని స్మరించబడెను. సింహకటి గలవాడు రాజు అవుతాడు; కపికటి గల మనిషి నిర్ధనుడు అవుతాడు।

Word by Word

• मांसलस्फिक्: fleshy-buttocked
• मांसलस्फिक्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: मांसल-स्फिक् (प्रातिपदिक; मांसल + स्फिक्)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम्

• सुखी: happy
• सुखी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सुखिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम्

• स्यात्: would be
• स्यात्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: विधिलिङ्, प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-बोधकः अव्ययम्

• सिंहस्फिक्: lion-buttocked (lion-like hips)
• सिंहस्फिक्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सिंह-स्फिक् (प्रातिपदिक; सिंह + स्फिक्)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम्

• भूपतिः: king (lord of the earth)
• भूपतिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भू-पति (प्रातिपदिक; भू + पति)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• स्मृतः: is said/remembered (as)
• स्मृतः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: स्मृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्तः; पुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• भवेत्: would become
• भवेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: विधिलिङ्, प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्

• सिंहकटी: lion-waisted
• सिंहकटी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सिंह-कटी (प्रातिपदिक; सिंह + कटी)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम्

• राजा: a king
• राजा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• निःस्वः: destitute
• निःस्वः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: निः-स्व (प्रातिपदिक; निः + स्व)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम्

• कपिकटिः: monkey-waisted
• कपिकटिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: कपि-कटि (प्रातिपदिक; कपि + कटि)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम्

• नरः: a man
• नरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

Speaker

Lord Vishnu (in dialogue with Garuda)

Philosophical Teaching

Concept: Somatic features are treated as karmic signs of sukha (happiness), rājya (sovereignty), or daridratā (destitution).

Vedantic Theme: Guṇa-karman shaping embodied tendencies and social outcomes; worldly power remains within saṃsāra’s flux.

Application: Use as cultural anthropology of signs; avoid body-based determinism; focus on cultivating leadership virtues rather than relying on physical stereotypes.

Verse Rasa

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: vira

Cross References

Related Themes: Garuda Purana 1.65 (body-shape omens; continuation into belly/flank signs in 1.65.23)

FAQs

What is the importance of body-signs (samudrika lakshana) in the Garuda Purana?

This verse presents physiognomic indicators used to infer a person’s likely fortune and social standing—happiness, rulership, or poverty—based on specific bodily traits.

How does this verse explain the path of the soul in the Garuda Purana?

It does not describe the soul’s post-death journey; instead, it belongs to the Garuda Purana’s samudrika (body-sign) teachings about worldly outcomes in embodied life.

Practical application of this wisdom today?

Treat such signs as traditional cultural indicators rather than determinism; use the broader Purana’s ethical emphasis—conduct, charity, and dharma—as the primary guide for prosperity and well-being.