Home›Garuda Purana›Brahma Khanda›Adhyaya 29›Shloka 1
←Previous Verse
Next Verse→

Shloka 1

Trailokya-mohinī-vidyā: Śrīdhara-Mantras, Ritual Arrangement, and Viṣvaksena Dhyāna

Devanagari script

मुकुटं वलमालां च ऐन्द्राद्यान्ध्वजमुख्यकान् / कुमुदाद्यान्विष्वक्सेनं श्रिया कृष्णं सहार्चयेत् / जप्याद्ध्यानात्पूजनाच्च सर्वान्कामानवान्पुयात् / नामाष्टाविंशो ऽध्यायः हरिरुवाच / त्रैलोक्यमोहिनीं वक्ष्ये पुरुषोत्तममुख्यकाम् / पूजामन्त्राञ्छ्रीधराद्यान्धर्ंमकामादिदायकान्

Transliteration

mukuṭaṃ valamālāṃ ca aindrādyāndhvajamukhyakān / kumudādyānviṣvaksenaṃ śriyā kṛṣṇaṃ sahārcayet / japyāddhyānātpūjanācca sarvānkāmānavānpuyāt / nāmāṣṭāviṃśo 'dhyāyaḥ hariruvāca / trailokyamohinīṃ vakṣye puruṣottamamukhyakām / pūjāmantrāñchrīdharādyāndharṃmakāmādidāyakān

Translation

ముకుటం, వైజయంతీ మాల, ఇంద్రాది ప్రధాన ధ్వజములను సమర్పించి, కుముదాది పరిచారకులతో కూడిన విష్వక్సేనుని, అలాగే శ్రీ (లక్ష్మీ)తో కూడిన శ్రీకృష్ణుని విధివిధానంగా ఆరాధించాలి. జపం, ధ్యానం, పూజల ద్వారా సాధకుడు తనకు కావలసిన సమస్త కోరికలను పొందుతాడు. హరి పలికెను—ఇప్పుడు పురుషోత్తమ-ప్రాప్తిరూపమైన ప్రధాన కోరికను సిద్ధిచేసే త్రైలోక్యమోహినీ (విధి/మంత్రం)ను, అలాగే ‘శ్రీధర’ మొదలైన పూజామంత్రాలను—ధర్మ, కామాది పురుషార్థదాయకములను—వివరిస్తాను।

Word by Word
मुकुटम्crown
मुकुटम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमुकुट (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
वलमालाम्garland (of coils/strings)
वलमालाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवलमाला (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—वल + माला (षष्ठी-तत्पुरुष/निर्देश)
चand
च:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपात (conjunction)
ऐन्द्राद्यान्beginning with Indra’s (items)
ऐन्द्राद्यान्:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootऐन्द्र + आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; समासः—ऐन्द्र + आदि (आदि-तत्पुरुष)
ध्वजमुख्यकान्chief emblems such as flags
ध्वजमुख्यकान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootध्वज + मुख्यक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; समासः—ध्वज + मुख्यक (कर्मधारय/तत्पुरुष: ‘flag and other chief (emblems)’)
कुमुदाद्यान्beginning with Kumuda (names)
कुमुदाद्यान्:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootकुमुद + आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; समासः—कुमुद + आदि (आदि-तत्पुरुष)
विष्वक्सेनम्Viṣvaksena
विष्वक्सेनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootविष्वक्सेन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (नाम)
श्रियाwith Śrī (Lakṣmī)
श्रिया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootश्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन
कृष्णम्Kṛṣṇa
कृष्णम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकृष्ण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (नाम)
सहtogether with
सह:
Sahakari (Accompaniment)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formसह-योगे अव्यय (prepositional indeclinable)
अर्चयेत्should worship
अर्चयेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअर्च् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
जप्यात्should recite
जप्यात्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootजप् (धातु)
Formविधिलिङ्, परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
ध्यानात्from meditation
ध्यानात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootध्यान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान), एकवचन
पूजनात्from worship
पूजनात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootपूजन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन
चand
च:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपात
सर्वान्all
सर्वान्:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
कामान्desires
कामान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकाम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
अवान्endowed (with)
अवान्:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootअवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘युक्त/सम्पन्न’ अर्थे
आप्नुयात्should obtain
आप्नुयात्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआप् (धातु)
Formविधिलिङ्, परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
नामindeed/namely
नाम:
Sambandha (Discourse marker)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formपदपूरण/उपपद-अव्यय (particle)
अष्टाविंशःtwenty-eighth
अष्टाविंशः:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootअष्टाविंश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; द्विगु-समासः—अष्टा + विंशति (28th)
अध्यायःchapter
अध्यायः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअध्याय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
हरिःHari
हरिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
त्रैलोक्यमोहिनीम्the deluder of the three worlds (mantra/rite)
त्रैलोक्यमोहिनीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootत्रैलोक्य + मोहिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—त्रैलोक्यस्य मोहिनी (षष्ठी-तत्पुरुष)
वक्ष्येI shall declare
वक्ष्ये:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलृट् (simple future), आत्मनेपद, उत्तमपुरुष, एकवचन
पुरुषोत्तममुख्यकाम्chief (rite) of Puruṣottama
पुरुषोत्तममुख्यकाम्:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootपुरुषोत्तम + मुख्य + का (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—पुरुषोत्तमस्य मुख्यका (षष्ठी-तत्पुरुष)
पूजामन्त्रान्worship-mantras
पूजामन्त्रान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपूजा + मन्त्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; समासः—पूजायाः मन्त्राः (षष्ठी-तत्पुरुष)
श्रीधराद्यान्beginning with Śrīdhara
श्रीधराद्यान्:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootश्रीधर + आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; समासः—श्रीधर + आदि
धर्मकामादिदायकान्granting dharma, kāma, etc.
धर्मकामादिदायकान्:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootधर्म + काम + आदि + दायक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; समासः—धर्म-काम-आदि दायकाः (तत्पुरुष)
Speaker

Lord Vishnu (Hari)

Philosophical Teaching

Concept: Arcana supported by japa and dhyāna yields puruṣārthas; the rite named Trailokya-mohinī is framed as leading to the foremost aim—Puruṣottama.

Vedantic Theme: Īśvara as Puruṣottama and Śrīnivāsa; bhakti-upāsanā as a means that can culminate in the highest good while also granting dharma–kāma (and implicitly artha–mokṣa).

Application: Establish a daily/periodic Vaiṣṇava worship routine: offer symbolic regalia (crown/garland), invoke Viṣvaksena for unobstructed worship, worship Lakṣmī-Nārāyaṇa/Kṛṣṇa-Śrī together, and combine japa–dhyāna–pūjā with clear intention.

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

Cross References

Related Themes: Garuda Purana (Brahma-khanda) arcana/mantra sections surrounding Adhyāya 29 on Trailokya-mohinī and Śrīdhara-mantras; Garuda Purana passages on Viṣvaksena as remover of obstacles in Vaiṣṇava rites

Characters & Entities
I
Indra
K
Kumuda
V
Viṣvaksena
Ś
Śrī (Lakṣmī)
K
Kṛṣṇa
P
Puruṣottama (Supreme Person)

FAQs

In this verse it is introduced as a named rite/mantra to be taught by Hari, described as fulfilling the foremost aim—orientation toward Puruṣottama—while also granting the puruṣārthas like dharma and kāma.

Rather than describing post-death travel, it frames a devotional path: japa (recitation), dhyāna (meditation), and pūjā (worship) of Viṣṇu with Śrī and His attendants as a means to attain one’s aims, culminating in the supreme goal (Puruṣottama).

Adopt a simple triad—daily mantra recitation, brief meditation, and regular worship—centered on Viṣṇu with reverence for Śrī and divine attendants, using devotion to align desires with dharma and the highest spiritual aim.

←Previous Verse
Next Verse→