Shloka 51

Nārāyaṇa-Smaraṇa as the Supreme Dharma, Expiation, and Yogic Purifier

यथा प्राप्तवनो वह्निर्दहत्यार्द्रमपीन्धनम् / तथाविधः स्थितो विष्णुर्योगिनां सर्वकिल्विषम्

yathā prāptavano vahnirdahatyārdramapīndhanam / tathāvidhaḥ sthito viṣṇuryogināṃ sarvakilviṣam

ఎలా వ్యాపించిన అడవిదావానలం తడిచిన ఇంధనాన్నికూడా దహిస్తుంది, అలాగే అంతర్యామిగా స్థితుడైన విష్ణువు యోగుల సమస్త పాపాలను దహింపజేస్తాడు.

yathājust as
yathā:
Sambandha/Particle (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootyathā (अव्यय)
Formउपमानार्थक-अव्यय (comparative particle: 'just as')
prāptavanaḥhaving reached the forest
prāptavanaḥ:
Karta (Subject-qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootprāpta (कृदन्त) + vana (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); तत्पुरुष: 'वनं प्राप्तः' (having reached the forest)
vahniḥfire
vahniḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootvahni (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
dahatiburns
dahati:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootdah (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular)
ārdramwet
ārdram:
Karma (Object-qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootārdra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular); विशेषण (qualifier of indhanam)
apieven
api:
Sambandha/Particle (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपि-अव्यय (particle: 'even/also')
indhanamfuel
indhanam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootindhana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
tathāvidhaḥof such a kind
tathāvidhaḥ:
Karta (Subject-qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Roottathā (अव्यय) + vidha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); तत्पुरुष: 'तथा-विदः/तथा-विधः' (of such a kind)
sthitaḥabiding/established
sthitaḥ:
Karta (Subject-qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootsthā (धातु) + kta (कृदन्त-प्रत्यय) → sthita (प्रातिपदिक)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
viṣṇuḥViṣṇu
viṣṇuḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootviṣṇu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
yogināmof yogins
yoginām:
Sambandha (Genitive relation/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootyogin (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), बहुवचन (Plural)
sarvakilviṣamall sin
sarvakilviṣam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootsarva (प्रातिपदिक) + kilviṣa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular); कर्मधारय: 'सर्वं किल्विषम्' (all sin)

Lord Vishnu (teaching Garuda/Vinata-putra)

Concept: Viṣṇu, abiding as indwelling reality for yogins, burns away all sins like a spreading forest fire consumes even damp fuel.

Vedantic Theme: Antaryāmin/Īśvara as inner purifier; pāpa-kṣaya through yoga supported by divine presence; movement from mala (impurity) toward mokṣa.

Application: Sustain yoga-abhyāsa with devotion to Viṣṇu as inner witness; combine discipline with surrender to accelerate pāpa-kṣaya.

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: shanta

Type: wilderness

Related Themes: Garuda Purana: yoga and Viṣṇu-bhakti as means of pāpa-kṣaya (theme-level parallel)

V
Vishnu
Y
Yogins

FAQs

This verse states that the realized presence of Viṣṇu functions like an all-consuming fire, capable of removing even stubborn karmic impurities in a yogin.

It emphasizes inner purification through yoga and abiding in Viṣṇu; when karmic taints are burned, the soul’s movement toward liberation is unhindered by sin.

Cultivate steady yoga practice with remembrance of Viṣṇu (devotion and inner discipline), aiming for genuine transformation rather than merely external acts.