Shloka 23
Śrāddha Vidhi (Pārvaṇa-Śrāddha): Invitations, Arghya, Protective Rites, Piṇḍa Offering, Dakṣiṇā, and Visarjana
ततो ब्राह्मणक्रमेण जलगण्डूषं दत्त्वा पूर्ववत्सव्याहृतिकां गायत्त्रीं मधुवातेतित्र्यृचं जप्त्वा ॐ रुचितं भवद्भिरिति देवब्राह्मणप्रश्रः / सुरुचितमिति तेनोक्ते ॐ शेषमन्नमिति प्रश्रः / इष्टैः सह भोजनम् / पित्रादिब्राह्मणं वामोपवीतेन ॐ तृप्ताः स्थ इति प्रश्रः / ॐ तृप्ताः स्म इति तेनोक्ते भूम्यभ्युक्षणं मण्डलचतुष्कोणं ति लविकिरणम्
tato brāhmaṇakrameṇa jalagaṇḍūṣaṃ dattvā pūrvavatsavyāhṛtikāṃ gāyattrīṃ madhuvātetitryṛcaṃ japtvā oṃ rucitaṃ bhavadbhiriti devabrāhmaṇapraśraḥ / surucitamiti tenokte oṃ śeṣamannamiti praśraḥ / iṣṭaiḥ saha bhojanam / pitrādibrāhmaṇaṃ vāmopavītena oṃ tṛptāḥ stha iti praśraḥ / oṃ tṛptāḥ sma iti tenokte bhūmyabhyukṣaṇaṃ maṇḍalacatuṣkoṇaṃ ti lavikiraṇam
తర్వాత బ్రాహ్మణులను సత్కరించే క్రమంలో ఆచమనార్థం జలాన్ని ఇచ్చి, మునుపటిలాగే వ్యాహృతులతో కూడిన గాయత్రీని, అలాగే ‘మధు వాతాః…’తో ప్రారంభమయ్యే మూడు ఋక్కులను జపించి, దేవప్రతినిధి బ్రాహ్మణులను—“ఓం, ఇది మీకు రుచించిందా?” అని అడగాలి. వారు “సురుచితం” అని చెప్పిన తరువాత—“ఓం, మిగిలిన అన్నం?” అని ప్రశ్నించాలి. ఆపై ఇష్టులతో కలిసి భోజనం చేయాలి. పితృసంబంధ బ్రాహ్మణులను వామోపవీతంగా ఉండి—“ఓం, మీరు తృప్తులా?” అని అడగాలి. వారు “ఓం, మేము తృప్తులం” అన్నాక భూమిపై జలాన్ని చల్లి, చతుష్కోణ మండలాన్ని గీసి, నువ్వులను చల్లాలి।
Lord Viṣṇu (teaching Garuḍa, Vinatā-putra)
Ritual Type: Parvana
Beneficiary: Pitr
Timing: post-feeding confirmation and closing purification steps
Concept: Ritual efficacy depends on sequence (krama), purity acts (ācamana/gandūṣa), mantra reinforcement (Gāyatrī, madhu-ṛks), and explicit confirmation of satisfaction (tṛpti).
Vedantic Theme: Karma-yoga framing: disciplined action with attentiveness and reverence purifies the doer; speech acts (praśna/uttara) formalize intention and completion.
Application: Follow a clear checklist in rites; confirm closure with participants; use simple purificatory steps (water, cleanliness) and symbolic boundaries to maintain focus and respect.
Primary Rasa: shanta
Secondary Rasa: adbhuta
Type: ritual-space (mandala on ground)
Related Themes: Garuda Purana Śrāddha-kalpa: brāhmaṇa-krama, deva-brāhmaṇa and pitṛ-brāhmaṇa handling, tila usage, bhūmy-abhyukṣaṇa (contextual)
FAQs
It formally confirms that the hospitality and offerings have been accepted and found pleasing by the Brāhmaṇas (as deva-representatives), completing that segment of the rite with consent and auspicious closure.
It gives procedural details of śrāddha: mantra-recitation, respectful inquiries of satisfaction, the special pitṛ-context sign (vāma-upavīta), and concluding acts like sprinkling water and scattering sesame—core elements of pitṛ-kārya.
Perform remembrance rites with clarity and respect: follow a clean, ordered procedure, seek the blessings/satisfaction of elders or officiants, and keep the intention of gratitude and duty (dharma) central rather than mere formality.