Shloka 42

रामायणकथासंक्षेपः — ब्रह्मोक्तो रामावतारवृत्तान्तः

Devanagari script

धूम्रधूम्राक्षवीरेन्द्रा जाम्बवत्प्रमुखास्तदा / मैन्दद्विविदमुख्यास्ते पुरीं लङ्कां बभञ्जिरे

Transliteration

dhūmradhūmrākṣavīrendrā jāmbavatpramukhāstadā / maindadvividamukhyāste purīṃ laṅkāṃ babhañjire

Translation

అప్పుడు ధూమ్రుడు, ధూమ్రాక్షుడు మొదలైన వీరనాయకులు జాంబవంతుని నాయకత్వంలో, మైందుడు ద్వివిదుడు ముందుండగా, లంకాపురిని ధ్వంసం చేశారు.

Word by Word

• धूम्रधूम्राक्षवीरेन्द्राः: Dhūmra, Dhūmrākṣa, Vīrendra (and others)
• धूम्रधूम्राक्षवीरेन्द्राः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: धूम्र (प्रातिपदिक) + धूम्राक्ष (प्रातिपदिक) + वीरेन्द्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; इतरेतर-द्वन्द्व (नामसमूह)

• जाम्बवत्प्रमुखाः: having Jāmbavān as leader
• जाम्बवत्प्रमुखाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: जाम्बवत् (प्रातिपदिक) + प्रमुख (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; समासः—जाम्बवान् प्रमुखः येषाम् (षष्ठी-तत्पुरुष/बहुव्रीहि-भावार्थे ‘having Jāmbavān as leader’); व्यवहारतः विशेषण

• तदा: then
• तदा: Sambandha (Temporal/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (at that time)

• मैन्दद्विविदमुख्याः: Mainda and Dvivida, the chiefs
• मैन्दद्विविदमुख्याः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: मैन्द (प्रातिपदिक) + द्विविद (प्रातिपदिक) + मुख्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; समासः—मैन्दश्च द्विविदश्च (मुख्यौ) (इतरेतर-द्वन्द्व; ‘मुख्याः’ = chief)

• ते: they
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; सर्वनाम

• पुरीम्: city
• पुरीम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पुरी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• लङ्काम्: Laṅkā
• लङ्काम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: लङ्का (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; पुरीम् इति विशेष्यस्य अप्पोज़िशन

• बभञ्जिरे: broke/demolished
• बभञ्जिरे: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √भञ्ज् (धातु)
• Form: लिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन, आत्मनेपद

Speaker

Narrator (Purāṇic narration; not a direct Vishnu–Garuda dialogue in this verse)

Philosophical Teaching

Concept: When adharma becomes entrenched, decisive collective action under wise leadership restores balance.

Vedantic Theme: Loka-saṅgraha: coordinated action for the maintenance of order; strength guided by discernment (viveka).

Application: In confronting systemic harm, combine courage with leadership, delegation, and disciplined execution.

Verse Rasa

Primary Rasa: vira

Secondary Rasa: raudra

Geographic Context

Type: fortified city

Cross References

Related Themes: Garuda Purana 1.143.41 (approach and readiness); Garuda Purana 1.143.43 (slaying of rākṣasas)

Characters & Entities

• Dhūmra
• Dhūmrākṣa
• Jāmbavān
• Mainda
• Dvivida
• Laṅkā

FAQs

What is the importance of the Laṅkā-destruction episode in the Garuda Purana?

This verse highlights the collective might of Rāma’s allies—especially the vānaras—showing how dharmic forces, united under righteous leadership, overcome entrenched adharma symbolized by Laṅkā.

How does this verse explain the path of the soul?

It does not directly address the soul’s journey or afterlife doctrine; it is a narrative battle passage emphasizing dharma through the Ramayana-related account.

Practical application of this wisdom today?

Support dharmic aims through disciplined teamwork and courageous leadership—strength aligned with righteousness can dismantle harmful systems.