Shloka 27

रामायणकथासंक्षेपः — ब्रह्मोक्तो रामावतारवृत्तान्तः

Devanagari script

सीताया मार्गणं कर्तुं पूर्वाद्याशासु सोत्सवान् / प्रतीचीमुत्तरां प्राचीं दिशं गत्वा समागताः

Transliteration

sītāyā mārgaṇaṃ kartuṃ pūrvādyāśāsu sotsavān / pratīcīmuttarāṃ prācīṃ diśaṃ gatvā samāgatāḥ

Translation

సీతాన్వేషణార్థం వారు మహోత్సాహంతో తూర్పు మొదలైన దిశలవైపు బయలుదేరిరి. పడమర, ఉత్తర, తూర్పు దిశలకు వెళ్లి తిరిగి వచ్చి సమవేతులయ్యారు.

Word by Word

• सीतायाः: of Sita
• सीतायाः: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: सीता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन

• मार्गणम्: search
• मार्गणम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: मार्गण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; (क्रियाविशेष्य-भाव: ‘searching’)

• कर्तुम्: to do
• कर्तुम्: Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: तुमुन्-प्रत्ययान्त infinitive; प्रयोजन/उद्देश्य (purpose)

• पूर्वाद्याशासु: in the directions beginning with the east
• पूर्वाद्याशासु: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: पूर्व (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक) + आशा (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (पूर्व-आदि-आशा = पूर्वादिदिशः); स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, बहुवचन

• सोत्सवान्: with enthusiasm / festivity
• सोत्सवान्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स (उपसर्ग/अव्यय) + उत्सव (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (उत्सवेन सह = सोत्सव); पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (implicit ‘वानरान्/दूतान्’)

• प्रतीचीम्: the western (direction)
• प्रतीचीम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: प्रतीची (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; (दिशा)

• उत्तराम्: the northern (direction)
• उत्तराम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: उत्तर (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; (दिशा)

• प्राचीम्: the eastern (direction)
• प्राचीम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: प्राची (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; (दिशा)

• दिशम्: direction
• दिशम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: दिश्/दिशा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• गत्वा: having gone
• गत्वा: Purvakala (Prior action)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययभाव (gerund); पूर्वक्रिया

• समागताः: came together / returned
• समागताः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम्-आ-गम् (धातु) + समागत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; (predicate: ‘returned/assembled’)

Speaker

Unclear from single-verse context (not identifiable as Vishnu–Garuda dialogue from this excerpt)

Philosophical Teaching

Concept: Wholehearted effort (utsāha) combined with method (dik-vibhāga) and accountability (returning to report).

Vedantic Theme: Niṣkāma-karma discipline: structured action without collapse into despair; perseverance within a larger providential arc.

Application: Break complex goals into regions/tasks, act with enthusiasm, then reconvene to share findings and recalibrate.

Verse Rasa

Primary Rasa: vira

Secondary Rasa: adbhuta

Geographic Context

Type: directions/regions

Cross References

Related Themes: Garuda Purana 1.143.26–30 (continuity of the search narrative)

Characters & Entities

• Sita

FAQs

What is the importance of searching in all directions in this verse?

It emphasizes a thorough, disciplined quest—covering every quarter methodically before regrouping to report findings.

How does this verse explain the path of the soul?

This verse does not describe the soul’s journey; it narrates a directional search for Sītā and a return to assemble.

Practical application of this wisdom today?

When pursuing an important goal, search systematically, cover all options, and reconvene to consolidate results before deciding the next step.