Home›Garuda Purana›Brahma Khanda›Adhyaya 132›Shloka 1
←Previous Verse
Next Verse→

Shloka 1

Budhāṣṭamī / Mahārudra Vrata: Procedure, Mantra, and the Story of Kauśika and Vijayā

Devanagari script

(इति कृष्णाष्टमीव्रतम्) / ना मैकत्रिंशदुत्तरशततमो ऽध्यायः ब्रह्मोवाच / नक्ताशी त्वष्टमीं यावद्वर्षान्ते चैव धेनुदः / पौरन्दरपदं याति सद्गतिव्रतमुच्यते !

Transliteration

(iti kṛṣṇāṣṭamīvratam) / nā maikatriṃśaduttaraśatatamo 'dhyāyaḥ brahmovāca / naktāśī tvaṣṭamīṃ yāvadvarṣānte caiva dhenudaḥ / paurandarapadaṃ yāti sadgativratamucyate !

Translation

ఇట్లు కృష్ణాష్టమీ వ్రతము సమాప్తము. బ్రహ్ముడు పలికెను—అష్టమీనాడు నక్తభోజనము (రాత్రి మాత్రమే భోజనం) ఆచరించి, సంవత్సరాంతమున గోవును దానమిచ్చువాడు పౌరందర (ఇంద్ర) పదమును పొందును; దీనినే సద్గతివ్రతమని చెప్పుదురు.

Word by Word
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker/इति)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; इत्यादि-समाप्तिसूचक (quotative/end marker)
कृष्णाष्टमीव्रतम्the Kṛṣṇāṣṭamī vow
कृष्णाष्टमीव्रतम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकृष्ण + अष्टमी + व्रत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; तत्पुरुषः (कृष्णायाः अष्टम्याः व्रतम्)
नnot
न:
Kriya-nishedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध-निपात
नामindeed / namely
नाम:
Prayojaka (Emphasis/निपात)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formअव्यय; खलु/इति-प्रायः (emphatic particle)
एकत्रिंशदुत्तरशततमःthe one-hundred-and-thirty-first (ordinal)
एकत्रिंशदुत्तरशततमः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootएकत्रिंशत् + उत्तर + शत + तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; संख्यावाचक-समासः (शतस्य उत्तरं एकत्रिंशत् = 131) + तमप् (ordinal)
अध्यायःchapter
अध्यायः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअध्याय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1/कर्ता), एकवचन
ब्रह्माBrahmā
ब्रह्मा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1/कर्ता), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
नक्ताशीone who eats at night (night-eater)
नक्ताशी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootनक्त + आशी (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; उपपद-तत्पुरुषः; ‘आशिन्’ (अश् धातु, णिनि) = ‘eater’; नक्तं आशिन् = one who eats at night
तुindeed / but
तु:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; अवधान/विरोध-निपात (but/indeed)
अष्टमीम्the eighth lunar day (Aṣṭamī)
अष्टमीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअष्टमी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2/कर्म), एकवचन
यावत्until / as long as
यावत्:
Kala-adhikarana (Temporal/काल)
TypeIndeclinable
Rootयावत् (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारणार्थक/परिमाणवाचक (until/as long as)
वर्षान्तेat the end of the year
वर्षान्ते:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootवर्ष + अन्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7/अधिकरण), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (वर्षस्य अन्तः)
चand
च:
Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय-निपात
एवindeed / only
एव:
Prayojaka (Emphasis/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण-निपात (only/indeed)
धेनुदःa giver of a cow
धेनुदः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootधेनु + द (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1/कर्ता), एकवचन; उपपद-तत्पुरुषः (धेनुं ददाति इति)
पौरन्दरपदम्the status/realm of Purandara (Indra)
पौरन्दरपदम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपौरन्दर + पद (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2/कर्म), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (पौरन्दरस्य पदम्)
यातिgoes / attains
याति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलट् (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
सद्गतिव्रतम्the vow leading to a good destination
सद्गतिव्रतम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसत् + गति + व्रत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; तत्पुरुषः (सद्गतये व्रतम् / सद्गतिः यस्य व्रतम्)
उच्यतेis called
उच्यते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन; कर्मणि-प्रयोगः (passive), आत्मनेपदम्
Speaker

Brahma

Pretakalpa Layer

Afterlife Stage: Svarga

Philosophical Teaching

Concept: Vrata (Kṛṣṇāṣṭamī) with niyama (night-only eating) and dāna (cow-gift at year’s end) yields heavenly attainment; disciplined action shapes destiny.

Vedantic Theme: Karma-kāṇḍa efficacy: puṇya accrues through vrata and dāna; ‘sadgati’ as fruit within saṃsāra (not final mokṣa).

Application: Observe periodic fasting/regulated diet with devotional intent; practice meaningful charity (supporting sustenance and dharmic livelihoods); keep vows sustainable and ethically sourced.

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

Geographic Context

Type: celestial abode/position

Cross References

Related Themes: Garuda Purana: vrata-kathā and phalaśruti sections describing aṣṭamī observances and dāna leading to svarga/sadgati (general motif)

Characters & Entities
B
Brahma
P
Purandara (Indra)

FAQs

This verse defines Sadgati-vrata as a disciplined Aṣṭamī observance with night-only eating and concludes it with go-dāna, promising an elevated post-mortem destiny.

It links ethical-ritual discipline (vrata) and charitable giving (cow donation) to karmic results after death, described here as reaching Indra’s realm/status (paurandara-pada).

Practice periodic self-restraint (fasting/regulated diet) with sincere charity; the teaching emphasizes that disciplined living plus giving produces uplifting karmic outcomes.

←Previous Verse
Next Verse→