Adhyaya 4

Verse 1

सरस्वतीस्तोत्रपूजाकवचादिवर्णनम् नारद उवाच श्रुतं सर्वं मया पूर्वं त्वत्प्रसादात्सुधोपमम् । अधुना प्रकृतीनां च व्यस्तं वर्णय पूजनम्

[సరస్వతీ స్తోత్ర, పూజా, కవచాది వర్ణనము] నారదుడు పలికెను: నీ అనుగ్రహము వలన నేను ఇంతకుముందు అమృతతుల్యమైన విషయాలన్నీ విన్నాను. ఇప్పుడు ప్రకృతి యొక్క వివిధ రూపాల పూజా విధానమును వివరముగా వర్ణించుము.

Verse 2

कस्याः पूजा कृता केन कथं मर्त्ये प्रचारिता । केन वा पूजिता का वा केन का वा स्तुता प्रभो

ఓ ప్రభూ, ఎవరి పూజ ఎవరిచే చేయబడినది? మర్త్యలోకమున అది ఎలా ప్రచారములోనికి వచ్చినది? ఏ దేవిని ఎవరు పూజించారు మరియు ఎవరిని ఎవరు స్తుతించారు?

Verse 3

तासां स्तोत्रं च ध्यानं च प्रभावं चरितं शुभम् । काभिः केभ्यो वरो दत्तस्तन्मे व्याख्यातुमर्हसि

దయచేసి వారి స్తోత్రాలు, ధ్యానం, ప్రభావం మరియు శుభ చరిత్రను వివరించండి, అలాగే ఏ దేవి ఎవరికి ఏ వరాలు ఇచ్చారో తెలపండి।

Verse 4

श्रीनारायण उवाच गणेशजननी दुर्गा राधा लक्ष्मीः सरस्वती । सावित्री च सृष्टिविधौ प्रकृतिः पञ्चधा स्मृता

శ్రీ నారాయణుడు పలికెను: గణేశుని తల్లి దుర్గ, రాధ, లక్ష్మి, సరస్వతి మరియు సావిత్రి - సృష్టి విధానంలో ప్రకృతి ఈ ఐదు రూపాలలో స్మరించబడుతుంది।

Verse 5

आसां पूजा प्रसिद्धा च प्रभावः परमाद्‍भुतः । सुधोपमं च चरितं सर्वमङ्‌गलकारणम्

వీరి పూజ అత్యంత ప్రసిద్ధమైనది మరియు వీరి ప్రభావం పరమాద్భుతమైనది. వీరి చరిత్ర అమృతం వంటిది మరియు సర్వ మంగళాలకు కారణం।

Verse 6

प्रकृत्यंशाः कला याश्च तासां च चरितं शुभम् । सर्वं वक्ष्यामि ते ब्रह्मन् सावधानो निशामय

ఓ బ్రాహ్మణుడా, ప్రకృతి యొక్క అంశాలు మరియు కళల యొక్క శుభ చరిత్రను గురించి నేను నీకు అంతా వివరిస్తాను. సావధానంగా వినుము।

Verse 7

काली वसुन्धरा गङ्‌गा षष्ठी मङ्‌गलचण्डिका । तुलसी मनसा निद्रा स्वधा स्वाहा च दक्षिणा

వారు: కాళి, వసుంధర (భూమి), గంగ, షష్ఠి, మంగళచండిక, తులసి, మనస, నిద్ర, స్వధ, స్వాహా మరియు దక్షిణ।

Verse 8

संक्षिप्तमासां चरितं पुण्यदं श्रुतिसुन्दरम् । जीवकर्मविपाकं च तच्च वक्ष्यामि सुन्दरम्

నేను వారి సుందరమైన చరిత్రలను సంక్షిప్తంగా వివరిస్తాను, ఇవి పుణ్యాన్ని ప్రసాదిస్తాయి మరియు వినడానికి ఇంపుగా ఉంటాయి, అలాగే జీవుల కర్మ ఫలాల గురించి కూడా వివరిస్తాను।

Verse 9

दुर्गायाश्चैव राधाया विस्तीर्णं चरितं महत् । तद्वत्पश्चात्प्रवक्ष्यामि संक्षेपक्रमतः शृणु

దుర్గ మరియు రాధల గొప్ప చరిత్రలు చాలా విస్తృతమైనవి. అందువల్ల, నేను వాటిని తరువాత వివరిస్తాను. ప్రస్తుతానికి సంక్షిప్త క్రమంలో వినుము।

Verse 10

आदौ सरस्वतीपूजा श्रीकृष्णेन विनिर्मिता । यत्प्रसादान्मुनिश्रेष्ठ मूर्खो भवति पण्डितः

మొట్టమొదట సరస్వతీ పూజ శ్రీకృష్ణునిచే స్థాపించబడింది. ఓ మునిశ్రేష్ఠుడా, ఆమె కృపతో మూర్ఖుడు కూడా విద్వాంసుడైన పండితుడు అవుతాడు।

Verse 11

आविर्भूता यथा देवी वक्त्रतः कृष्णयोषितः । इयेष कृष्णं कामेन कामुकी कामरूपिणी

దేవి (సరస్వతి) కృష్ణుని ముఖం నుండి ఆవిర్భవించినప్పుడు, ఏ రూపమైనా ధరించగల ఆ సుందరి, కామంతో నిండి కృష్ణుడిని కోరుకుంది।

Verse 12

स च विज्ञाय तद्‍भावं सर्वज्ञः सर्वमातरम् । तामुवाच हितं सत्यं परिणामे सुखावहम्

ఆమె అంతర్గత భావాలను తెలుసుకున్న సర్వజ్ఞుడైన ప్రభువు, సర్వమాత అయిన ఆమెతో హితకరమైన, సత్యమైన మరియు చివరకు సుఖాన్నిచ్చే మాటలు పలికాడు।

Verse 13

श्रीकृष्ण उवाच भज नारायणं साध्वि मदंशं च चतुर्भुजम् । युवानं सुन्दरं सर्वगुणयुक्तं च मत्समम्

శ్రీకృష్ణుడు పలికెను: ఓ సాధ్వీ, నా చతుర్భుజ అంశమైన నారాయణుడిని భజించుము. ఆయన యవ్వనవంతుడు, సుందరుడు, సర్వగుణ సంపన్నుడు మరియు నా సమానుడు.

Verse 14

कामज्ञं कामिनीनां च तासां च कामपूरकम् । कोटिकन्दर्पलावण्यं लीलालङ्‌कतमीश्वरम्

ఆయన కామినుల కోరికలను ఎరిగినవాడు మరియు వాటిని తీర్చువాడు. కోటి మన్మథుల లావణ్యం కలవాడు మరియు లీలలతో అలంకృతుడైన ఈశ్వరుడు.

Verse 15

कान्ते कान्तं च मां कृत्वा यदि स्थातुमिहेच्छसि । त्वत्तो बलवती राधा न भद्रं ते भविष्यति

ఓ ప్రియురాలా! నన్ను పతిగా భావించి ఇక్కడ ఉండాలని కోరుకుంటే, రాధ నీకంటే బలవంతురాలని తెలుసుకో. అది నీకు శుభప్రదం కాదు.

Verse 16

यो यस्माद्‌ बलवान्वापि ततोऽन्यं रक्षितुं क्षमः । कथं परान्साधयति यदि स्वयमनीश्वरः

ఎవడు ఎవరికంటే బలవంతుడో, అతడే ఇతరుల నుండి రక్షించగలడు. ఒకవేళ తానే అశక్తుడైతే, ఇతరులను ఎలా రక్షించగలడు?

Verse 17

सर्वेशः सर्वशास्ताहं राधां बाधितुमक्षमः । तेजसा मत्समा सा च रूपेण च गुणेन च

నేను సర్వేశ్వరుడను మరియు అందరినీ శాసించువాడనైనప్పటికీ, రాధను అడ్డుకోలేను. ఆమె తేజస్సులో, రూపంలో మరియు గుణాలలో నా సమానురాలు.

Verse 18

प्राणाधिष्ठातृदेवी सा प्राणांस्त्यक्तुं च कः क्षमः । प्राणतोऽपि प्रियः पुत्रः केषां वास्ति च कश्चन

ఆమె నా ప్రాణాలకు అధిష్టాత్రి దేవి; తన ప్రాణాలను వదులుకోవడానికి ఎవరు సమర్థులు? ఎవరికైనా తన కుమారుడు లేదా మరెవరైనా ప్రాణాల కంటే ప్రియమైన వారు ఉంటారా?

Verse 19

त्वं भद्रे गच्छ वैकुण्ठं तव भद्रं भविष्यति । पतिं तमीश्वरं कृत्वा मोदस्व सुचिरं सुखम्

ఓ కల్యాణీ! నీవు వైకుంఠమునకు వెళ్ళుము, అక్కడ నీకు శుభం కలుగుతుంది. ఆ ఈశ్వరుడిని (నారాయణుడిని) పతిగా చేసుకుని చిరకాలం సుఖంగా ఆనందించుము.

Verse 20

लोभमोहकामक्रोधमानहिंसाविवर्जिता । तेजसा त्वत्समा लक्ष्मी रूपेण च गुणेन च

లక్ష్మి లోభము, మోహము, కామము, క్రోధము, అభిమానము మరియు హింస లేనిది. ఆమె తేజస్సులో, రూపంలో మరియు గుణాలలో నీ సమానురాలు.

Verse 21

तया सार्धं तव प्रीत्या शश्वत्कालः प्रयास्यति । गौरवं च हरिस्तुल्यं करिष्यति द्वयोरपि

ఆమెతో నీ సమయం ఎల్లప్పుడూ ప్రేమతో గడుస్తుంది. హరి మీ ఇద్దరికీ సమానమైన గౌరవాన్ని మరియు మర్యాదను ప్రసాదిస్తారు.

Verse 22

प्रतिविश्वेषु तां पूजां महतीं गौरवान्विताम् । माघस्य शुक्लपञ्चम्यां विद्यारम्भे च सुन्दरि

ఓ సుందరీ! ప్రతి విశ్వంలో మాఘ మాసపు శుక్ల పక్ష పంచమి నాడు మరియు విద్యారంభ సమయంలో నీకు గొప్ప మరియు గౌరవప్రదమైన పూజ జరుగుతుంది.

Verse 23

मानवा मनवो देवा मुनीन्द्राश्च मुमुक्षवः । वसवो योगिनः सिद्धा नागा गन्धर्वराक्षसाः

మానవులు, మనువులు, దేవతలు, మునీంద్రులు, ముముక్షువులు, వసువులు, యోగులు, సిద్ధులు, నాగులు, గంధర్వులు మరియు రాక్షసులు...

Verse 24

मद्वरेण करिष्यन्ति कल्पे कल्पे लयावधि । भक्तियुक्ताश्च दत्त्वा वै चोपचाराणि षोडश

నా వరముచే వారు ప్రతి కల్పమునందు ప్రళయకాలము వరకు భక్తితో షోడశోపచారములతో నిన్ను పూజిస్తారు.

Verse 25

कण्वशाखोक्तविधिना ध्यानेन स्तवनेन च । जितेन्द्रियाः संयताश्च घटे च पुस्तकेऽपि च

కణ్వ శాఖలో చెప్పబడిన విధి ప్రకారం, ధ్యానము మరియు స్తోత్రములతో, జితేంద్రియులై కలశమునందు లేదా పుస్తకమునందు నిన్ను పూజిస్తారు.

Verse 26

कृत्वा सुवर्णगुटिकां गन्धचन्दनचर्चिताम् । कवचं ते ग्रहीष्यन्ति कण्ठे वा दक्षिणे भुजे

సుగంధ చందనముతో పూయబడిన బంగారు గుళికను చేసి, నీ కవచమును కంఠమునందు లేదా కుడి భుజమునందు ధరిస్తారు.

Verse 27

पठिष्यन्ति च विद्वांसः पूजाकाले च पूजिते । इत्युक्त्वा पूजयामास तां देवीं सर्वपूजिताम्

ఓ పూజితురాలా! విద్వాంసులు పూజా సమయమున ఈ కవచమును పఠిస్తారు. ఇలా పలికి శ్రీకృష్ణుడు సర్వపూజితురాలైన ఆ దేవిని పూజించెను.

Verse 28

ततस्तत्पूजनं चकुर्ब्रह्मविष्णुशिवादयः । अनन्तश्चापि धर्मश्च मुनीन्द्राः सनकादयः

ఆ తరువాత బ్రహ్మ, విష్ణువు, శివుడు మొదలైన దేవతలు ఆమెను పూజించారు. అనంతుడు, ధర్మము మరియు సనకాది మునీంద్రులు కూడా ఆమెను పూజించారు.

Verse 29

सर्वे देवाश्च मुनयो नृपाश्च मानवादयः । बभूव पूजिता नित्यं सर्वलोकैः सरस्वती

దేవతలు, మునులు, రాజులు, మానవులు అందరూ ఆమెను పూజించారు. ఈ విధంగా సరస్వతీ దేవి సర్వలోకములచే నిత్యము పూజింపబడెను.

Verse 30

नारद उवाच पूजाविधानं कवचं ध्यानं चापि निरन्तरम् । पूजोपयुक्तं नैवेद्यं पुष्पं च चन्दनादिकम्

నారదుడు పలికెను: నాకు పూజా విధానము, కవచము, నిరంతర ధ్యానము, పూజకు యోగ్యమైన నైవేద్యము, పుష్పములు మరియు చందనాదుల గురించి చెప్పండి.

Verse 31

वद वेदविदां श्रेष्ठ श्रोतुं कौतूहलं मम । वर्तते हृदये शश्वत्किमिदं श्रुतिसुन्दरम्

వేదవిదులలో శ్రేష్ఠుడా! నాకు ఇది చెప్పండి, దీనిని వినవలెనని నా హృదయమునందు గొప్ప కుతూహలము ఉన్నది. ఈ శ్రుతిసుందరమైన విషయమేమిటి?

Verse 32

श्रीनारायण उवाच शृणु नारद वक्ष्यामि कण्वशाखोक्तपद्धतिम् । जगन्मातुः सरस्वत्याः पूजाविधिसमन्विताम्

శ్రీనారాయణుడు పలికెను: నారదా! వినుము, జగన్మాతయైన సరస్వతి యొక్క పూజావిధానముతో కూడిన కణ్వశాఖోక్త పద్ధతిని వివరిస్తాను.

Verse 33

माघस्य शुक्लपञ्चम्यां विद्यारम्भदिनेऽपि च । पूर्वेऽह्नि समयं कृत्वा तत्राह्नि संयतः शुचिः

మాఘ మాస శుక్ల పంచమి నాడు లేదా విద్యారంభ దినమున, ముందు రోజే సంకల్పం చేసి ఆ రోజున నియమబద్ధంగా, పవిత్రంగా ఉండాలి.

Verse 34

स्नात्वा नित्यक्रियाः कृत्वा घटं संस्थाप्य भक्तितः । स्वशाखोक्तविधानेन तान्त्रिकेणाथवा पुनः

స్నానం మరియు నిత్యకర్మలు ముగించి భక్తితో కలశ స్థాపన చేయాలి, తన శాఖా విధి ప్రకారం లేదా తాంత్రిక పద్ధతిలో.

Verse 35

गणेशं पूर्वमभ्यर्च्य ततोऽभीष्टां प्रपूजयेत् । ध्यानेन वक्ष्यमाणेन ध्यात्वा बाह्यघटे ध्रुवम्

మొదట గణేశుని పూజించి, ఆపై ఇష్టదైవమును పూజించాలి. చెప్పబోయే ధ్యాన మంత్రముతో ధ్యానించి బాహ్య కలశమునందు ఆవాహన చేయాలి.

Verse 36

ध्यात्वा पुनः षोडषोपचारेण पूजयेद्‌ व्रती । पूजोपयुक्तं नैवेद्यं यच्च वेदनिरूपितम्

ధ్యానించిన తరువాత వ్రతము చేయువారు షోడశోపచారములతో పూజించాలి. వేదములలో చెప్పబడిన పూజకు తగిన నైవేద్యములను సమర్పించాలి.

Verse 37

वक्ष्यामि सौम्य तत्किञ्चिद्यथाधीतं यथागमम् । नवनीतं दधि क्षीरं लाजांश्च तिललड्डुकम्

ఓ సౌమ్యుడా! ఆగమముల ప్రకారం మరియు నేను చదువుకున్న దాని ప్రకారం ఆ నైవేద్యములను చెబుతాను: వెన్న, పెరుగు, పాలు, పేలాలు మరియు నువ్వుల లడ్డూలు.

Verse 38

इक्षुमिक्षुरसं शुक्लवर्णं पञ्चगुडं मधु । स्वस्तिकं शर्करां शुक्लधान्यस्याक्षतमक्षतम्

చెరకు, చెరకు రసం, తెల్లని ఐదు రకముల బెల్లం, తేనె, స్వస్తిక పిండివంటలు, చక్కెర మరియు తెల్లని ధాన్యపు అక్షతలు.

Verse 39

अच्छिन्नशुक्लधान्यस्य पृथुकं शुक्लमोदकम् । घृतसैन्धवसंयुक्तं हविष्यान्नं यथोदितम्

విరగని తెల్లని ధాన్యపు అటుకులు, తెల్లని మోదకములు, మరియు నెయ్యి, సైంధవ లవణముతో కూడిన శాస్త్రోక్త హవిష్యాన్నము.

Verse 40

यवगोधूमचूर्णानां पिष्टकं घृतसंयुतम् । पिष्टकं स्वस्तिकस्यापि पक्वरम्भाफलस्य च

యవలు మరియు గోధుమ పిండితో చేసిన నెయ్యి కలిపిన పిండివంటలు, స్వస్తిక ఆకారపు పిండివంటలు మరియు పండిన అరటి పండ్లు.

Verse 41

परमान्नं च सघृतं मिष्टान्नं च सुधोपमम् । नारिकेलं तदुदकं कसेरुं मूलमार्द्रकम्

నెయ్యితో కూడిన పరమాన్నము, అమృతము వంటి మిఠాయిలు, కొబ్బరికాయ, కొబ్బరి నీళ్లు, కసేరు గడ్డలు మరియు అల్లము.

Verse 42

पक्वरम्भाफलं चारु श्रीफलं बदरीफलम् । कालदेशोद्‍भवं चारु फलं शुक्लं च संस्कतम्

చక్కని పండిన అరటి పండ్లు, బిల్వ ఫలములు, రేగు పండ్లు మరియు దేశ కాలములను బట్టి లభించే తెల్లని, శుభ్రమైన పండ్లు.

Verse 43

सुगन्धं शुक्लपुष्पं च सुगन्धं शुक्लचन्दनम् । नवीनं शुक्लवस्त्रं च शङ्‌खं च सुन्दरं मुने

ఓ మునీ! సుగంధిత శ్వేత పుష్పములు, సుగంధిత శ్వేత చందనము, నూతన శ్వేత వస్త్రము మరియు సుందరమైన శంఖము.

Verse 44

माल्यं च शुक्लपुष्पाणां शुक्लहारं च भूषणम् । यादृशं च श्रुतौ ध्यानं प्रशस्यं श्रुतिसुन्दरम्

శ్వేత పుష్పమాలలు, శ్వేత హారములు మరియు ఆభరణములు. శ్రుతులలో ప్రశంసించబడిన, వినడానికి సొంపైన ధ్యానమును ఇప్పుడు తెలుపుదును.

Verse 45

तन्निबोध महाभाग भ्रमभञ्जनकारणम् । सरस्वतीं शुक्लवर्णां सस्मितां सुमनोहराम्

ఓ మహాభాగా! భ్రమలను తొలగించే ఆ ధ్యానమును వినుము. సరస్వతీ దేవి శ్వేతవర్ణము కలది, చిరునవ్వుతో కూడినది మరియు అత్యంత మనోహరమైనది.

Verse 46

कोटिचन्द्रप्रभामुष्टपुष्टश्रीयुक्तविग्रहाम् । वह्निशुद्धांशुकाधानां वीणापुस्तकधारिणीम्

ఆమె విగ్రహము కోటి చంద్రుల ప్రభతో కూడి, పరమ శోభాయమానంగా ఉన్నది. అగ్నిశుద్ధమైన వస్త్రములను ధరించి, వీణను మరియు పుస్తకమును ధరించి ఉన్నది.

Verse 47

रत्‍नसारेन्द्रनिर्माणनवभूषणभूषिताम् । सुपूजितां सुरगणैर्ब्रह्मविष्णुशिवादिभिः

శ్రేష్ఠమైన రత్నములతో నిర్మితమైన నూతన ఆభరణములతో ఆమె అలంకరింపబడినది. బ్రహ్మ, విష్ణు, శివాది దేవతలచే ఆమె చక్కగా పూజింపబడుచున్నది.

Verse 48

वन्दे भक्त्या वन्दितां च मुनीन्द्रमनुमानवैः । एवं ध्यात्वा च मूलेन सर्वं दत्त्वा विचक्षणः

మునీంద్రులు, మనువులు మరియు మానవులచే వందింపబడిన ఆ దేవికి భక్తితో వందనము చేయుచున్నాను. ఈ విధంగా ధ్యానించి, విద్వాంసుడు మూల మంత్రముతో సర్వమును సమర్పించాలి.

Verse 49

संस्तूय कवचं धृत्वा प्रणमेद्दण्डवद्‌भुवि । येषां चेयमिष्टदेवी तेषां नित्यक्रिया मुने

స్తుతించి, కవచమును ధరించి భూమిపై దండవత్ ప్రణామము చేయాలి. ఓ మునీ! ఎవరికైతే ఈమె ఇష్టదైవమో, వారికి ఇది నిత్యకృత్యము.

Verse 50

विद्यारम्भे च वर्षान्ते सर्वेषां पञ्चमीदिने । सर्वोपयुक्तं मूलं च वैदिकाष्टाक्षरः परः

విద్యారంభ సమయమున మరియు సంవత్సరాంతమున పంచమి తిథి నాడు ఈ పూజ అందరికీ విహితము. సర్వోపయుక్తమైన మూల మంత్రము పరమ వైదిక అష్టాక్షర మంత్రము.

Verse 51

येषां येनोपदेशो वा तेषां स मूल एव च । सरस्वती चतुर्थ्यन्तं वह्निजायान्तमेव च

లేదా ఎవరికి ఏ మంత్రము ఉపదేశింపబడినదో, అదే వారికి మూల మంత్రము. 'సరస్వతీ' శబ్దము చతుర్థీ విభక్తిలో ఉండి, చివర 'స్వాహా' (అగ్ని భార్య) కల మంత్రము.

Verse 52

लक्ष्मीमायादिकं चैव मन्त्रोऽयं कल्पपादपः । पुरा नारायणश्चेमं वाल्मीकाय कृपानिधिः

లక్ష్మీ బీజము (శ్రీం) మరియు మాయా బీజము (హ్రీం) మొదలైన వాటితో కూడిన ఈ మంత్రము కల్పవృక్షము వంటిది. పూర్వము కృపానిధియైన నారాయణుడు దీనిని వాల్మీకికి ప్రసాదించెను.

Verse 53

प्रददौ जाह्नवीतीरे पुण्यक्षेत्रे च भारते । भृगुर्ददौ च शुक्राय पुष्करे सूर्यपर्वणि

నారాయణుడు భారత పుణ్యక్షేత్రమున జాహ్నవీ తీరమున దీనిని ప్రసాదించెను. భృగువు పుష్కర క్షేత్రమున సూర్యగ్రహణ సమయమున శుక్రునకు దీనిని ఇచ్చెను.

Verse 54

चन्द्रपर्वणि मारीचो ददौ वाक्पतये मुदा । भृगोश्चैव ददौ तुष्टो ब्रह्मा बदरिकाश्रमे

మరీచి సంతోషముతో చంద్రగ్రహణ సమయమున బృహస్పతికి (వాక్పతికి) దీనిని ఇచ్చెను. బ్రహ్మ సంతుష్టుడై బదరికాశ్రమమున భృగువునకు దీనిని ప్రసాదించెను.

Verse 55

आस्तिकस्य जरत्कारुर्ददौ क्षीरोदसन्निधौ । विभाण्डको ददौ मेरौ ऋष्यशृङ्‌गाय धीमते

జరత్కారువు క్షీరసముద్రము చెంత ఆస్తికునకు దీనిని ఇచ్చెను. విభాండకుడు మేరు పర్వతముపై ధీమంతుడైన ఋష్యశృంగునకు దీనిని ప్రసాదించెను.

Verse 56

शिवः कणादमुनये गौतमाय ददौ मुदा । सूर्यश्च याज्ञवल्क्याय तथा कात्यायनाय च

శివుడు సంతోషముతో కణాద మునికి మరియు గౌతమునకు దీనిని ఇచ్చెను. సూర్యుడు యాజ్ఞవల్క్యునకు మరియు కాత్యాయనునకు దీనిని ప్రసాదించెను.

Verse 57

शेषः पाणिनये चैव भारद्वाजाय धीमते । ददौ शाकटायनाय सुतले बलिसंसदि

శేషుడు సుతల లోకమున బలి చక్రవర్తి సభలో పాణినికి, ధీమంతుడైన భారద్వాజునకు మరియు శాకటాయనునకు దీనిని ఇచ్చెను.

Verse 58

चतुर्लक्षजपेनैव मन्त्रः सिद्धो भवेन्नृणाम् । यदि स्यान्मन्त्रसिद्धो हि बृहस्पतिसमो भवेत्

నాలుగు లక్షల జపముతో మనుష్యులకు ఈ మంత్రము సిద్ధించును. మంత్రము సిద్ధించినచో అతడు బృహస్పతితో సమానుడగును.

Verse 59

कवचं शृणु विप्रेन्द्र यद्दत्तं ब्रह्मणा पुरा । विश्वस्रष्टा विश्वजयं भृगवे गन्धमादने

ఓ విప్రేంద్రా! పూర్వము విశ్వస్రష్టయైన బ్రహ్మ గంధమాదన పర్వతముపై భృగువునకు ప్రసాదించిన 'విశ్వజయము' అను కవచమును వినుము.

Verse 60

भृगुरुवाच ब्रह्मन्ब्रह्मविदां श्रेष्ठ ब्रह्मज्ञानविशारद । सर्वज्ञ सर्वजनक सर्वेश सर्वपूजित

భృగువు పలికెను: ఓ బ్రహ్మదేవా! నీవు బ్రహ్మవేత్తలలో శ్రేష్ఠుడవు, బ్రహ్మజ్ఞాన విశారదుడవు. సర్వజ్ఞుడవు, సర్వజనకుడవు, సర్వేశ్వరుడవు మరియు సర్వపూజితుడవు.

Verse 61

सरस्वत्याश्च कवचं ब्रूहि विश्वजयं प्रभो । अयातयामं मन्त्राणां समूहसंयुतं परम्

ఓ ప్రభూ! మంత్రముల సమూహముతో కూడినది, పరమమైనది మరియు ఎన్నటికీ శక్తి తగ్గనిది (అయాతయామము) అయిన సరస్వతీ విశ్వజయ కవచమును తెలుపుము.

Verse 62

ब्रह्मोवाच शृणु वत्स प्रवक्ष्यामि कवचं सर्वकामदम् । श्रुतिसारं श्रुतिसुखं श्रुत्युक्तं श्रुतिपूजितम्

బ్రహ్మ పలికెను: ఓ వత్సా! వినుము, సర్వకామములను తీర్చునట్టి కవచమును చెప్పెదను. ఇది శ్రుతిసారము, శ్రుతిసుఖము, శ్రుతిప్రోక్తము మరియు శ్రుతిపూజితము.

Verse 63

उक्तं कृष्णेन गोलोके मह्यं वृन्दावने वने । रासेश्वरेण विभुना रासे वै रासमण्डले

గోలోకంలోని బృందావన వనంలో, రాసమండలంలో రాసక్రీడ సమయంలో, సర్వవ్యాపియైన రాసేశ్వరుడు కృష్ణుడు నాకు దీనిని చెప్పారు।

Verse 64

अतीव गोपनीयं च कल्पवृक्षसमं परम् । अश्रुताद्‍भुतमन्त्राणां समूहैश्च समन्वितम्

ఇది అత్యంత రహస్యమైనది, కల్పవృక్షంతో సమానమైనది, శ్రేష్ఠమైనది మరియు అద్భుతమైన మంత్ర సమూహాలతో కూడినది.

Verse 65

यद्धृत्वा भगवाञ्छुक्रः सर्वदैत्येषु पूजितः । यद्धृत्वा पठनाद्‌ ब्रह्मन् बुद्धिमांश्च बृहस्पतिः

దీనిని ధరించడం వల్ల భగవాన్ శుక్రుడు దైత్యులందరిలో పూజింపబడ్డాడు. ఓ బ్రాహ్మణుడా! దీనిని ధరించి పఠించడం వల్ల బృహస్పతి బుద్ధిమంతుడయ్యాడు.

Verse 66

पठनाद्धारणाद्वाग्मी कवीन्द्रो वाल्मिको मुनिः । स्वायम्भुवो मनुश्चैव यद्धृत्वा सर्वपूजितः

దీని పఠనం మరియు ధారణ వల్ల వాల్మీకి ముని వాగ్మి మరియు కవీంద్రుడయ్యాడు. దీనిని ధరించడం వల్ల స్వాయంభువ మనువు అందరిచే పూజింపబడ్డాడు.

Verse 67

कणादो गौतमः कण्वः पाणिनिः शाकटायनः । ग्रन्धं चकार यद्धृत्वा दक्षः कात्यायनः स्वयम्

కణాదుడు, గౌతముడు, కణ్వుడు, పాణిని, శాకటాయనుడు, దక్షుడు మరియు స్వయంగా కాత్యాయనుడు దీనిని ధరించి గ్రంథ రచన చేశారు.

Verse 68

धृत्वा वेदविभागं च पुराणान्यखिलानि च । चकार लीलामात्रेण कृष्णद्वैपायनः स्वयम्

స్వయంగా కృష్ణద్వైపాయనుడు దీనిని ధరించి లీలామాత్రంగా వేద విభజన మరియు అఖిల పురాణాలను రచించాడు.

Verse 69

शातातपश्च संवर्तो वसिष्ठश्च पराशरः । यद्धृत्वा पठनाद्‌ ग्रन्थं याज्ञवल्क्यश्चकार सः

శాతాతపుడు, సంవర్తుడు, వసిష్ఠుడు మరియు పరాశరుడు దీనిని ధరించారు, మరియు యాజ్ఞవల్క్యుడు దీనిని ధరించి పఠించి గ్రంథ రచన చేశాడు.

Verse 70

ऋष्यशृङ्‌गो भरद्वाजश्चास्तिको देवलस्तथा । जैगीषव्यो ययातिश्च धृत्वा सर्वत्र पूजिताः

ఋష్యశృంగుడు, భరద్వాజుడు, ఆస్తికుడు, దేవలుడు, జైగీషవ్యుడు మరియు యయాతి దీనిని ధరించి సర్వత్రా పూజింపబడ్డారు.

Verse 71

कवचस्यास्य विप्रेन्द्र ऋषिरेव प्रजापतिः । स्वयं छन्दश्च बृहती देवता शारदाम्बिका

ఓ బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠుడా! ఈ కవచానికి ఋషి స్వయంగా ప్రజాపతి, ఛందస్సు బృహతి మరియు దేవత శారదాంబిక.

Verse 72

सर्वतत्त्वपरिज्ञानसर्वार्थसाधनेषु च । कवितासु च सर्वासु विनियोगः प्रकीर्तितः

సర్వ తత్వాల జ్ఞానం కోసం, సర్వార్థ సాధన కోసం మరియు సర్వ కవిత్వాల కోసం దీని వినియోగం చెప్పబడింది.

Verse 73

श्रीं ह्रीं सरस्वत्यै स्वाहा शिरो मे पातु सर्वतः । श्रीं वाग्देवतायै स्वाहा भालं मे सर्वदावतु

'శ్రీం హ్రీం సరస్వత్యై స్వాహా' నా శిరస్సును అన్ని వైపుల నుండి రక్షించుగాక. 'శ్రీం వాగ్దేవతాయై స్వాహా' నా లలాటమును ఎల్లప్పుడూ రక్షించుగాక.

Verse 74

ॐ ह्रीं सरस्वत्यै स्वाहेति श्रोत्रे पातु निरन्तरम् । ओं श्रीं ह्रीं भगवत्यै सरस्वत्यै स्वाहा नेत्रयुग्मं सदावतु

'ఓం హ్రీం సరస్వత్యై స్వాహా' నా చెవులను నిరంతరం రక్షించుగాక. 'ఓం శ్రీం హ్రీం భగవత్యై సరస్వత్యై స్వాహా' నా నేత్రద్వయమును ఎల్లప్పుడూ రక్షించుగాక.

Verse 75

ऐं ह्रीं वाग्वादिन्यै स्वाहा नासां मे सर्वदावतु । ह्रीं विद्याधिष्ठातृदेव्यै स्वाहा चोष्ठं सदावतु

'ఐం హ్రీం వాగ్వాదిన్యై స్వాహా' నా నాసికను ఎల్లప్పుడూ రక్షించుగాక. 'హ్రీం విద్యాధిష్ఠాతృదేవ్యై స్వాహా' నా పెదవిని ఎల్లప్పుడూ రక్షించుగాక.

Verse 76

ॐ श्रीं ह्रीं ब्राह्म्यै स्वाहेति दन्तपंक्तिं सदावतु । ऐमित्येकाक्षरो मन्त्रो मम कण्ठं सदावतु

'ఓం శ్రీం హ్రీం బ్రాహ్మ్యై స్వాహా' నా దంతపంక్తిని ఎల్లప్పుడూ రక్షించుగాక. 'ఐం' అను ఏకాక్షర మంత్రము నా కంఠమును ఎల్లప్పుడూ రక్షించుగాక.

Verse 77

ॐ श्रीं ह्रीं पातु मे ग्रीवां स्कन्धौ मे श्रीं सदावतु । ॐ ह्रीं विद्याधिष्ठातृदेव्यै स्वाहा वक्षः सदावतु

'ఓం శ్రీం హ్రీం' నా మెడను రక్షించుగాక, 'శ్రీం' నా భుజములను ఎల్లప్పుడూ రక్షించుగాక. 'ఓం హ్రీం విద్యాధిష్ఠాతృదేవ్యై స్వాహా' నా వక్షస్థలమును ఎల్లప్పుడూ రక్షించుగాక.

Verse 78

ॐ ह्रीं विद्याधिस्वरूपायै स्वाहा मे पातु नाभिकाम् । ॐ ह्रीं क्लीं वाण्यै स्वाहेति मम हस्तौ सदावतु

'ఓం హ్రీం విద్యాధిస్వరూపాయై స్వాహా' నా నాభిని రక్షించుగాక. 'ఓం హ్రీం క్లీం వాణ్యై స్వాహా' నా హస్తములను ఎల్లప్పుడూ రక్షించుగాక.

Verse 79

ॐ सर्ववर्णात्मिकायै स्वाहा पादयुग्मं सदावतु । ॐ वागधिष्ठातृदेव्यै स्वाहा सर्वं सदावतु

'ఓం సర్వవర్ణాత్మికాయై స్వాహా' నా పాదద్వయమును ఎల్లప్పుడూ రక్షించుగాక. 'ఓం వాగధిష్ఠాతృదేవ్యై స్వాహా' నా సర్వశరీరమును ఎల్లప్పుడూ రక్షించుగాక.

Verse 80

ॐ सर्वकण्ठवासिन्यै स्वाहा प्राच्यां सदावतु । ॐ सर्वजिह्वाग्रवासिन्यै स्वाहाग्निदिशि रक्षतु

'ఓం సర్వకంఠవాసిన్యై స్వాహా' తూర్పు దిశలో ఎల్లప్పుడూ రక్షించుగాక. 'ఓం సర్వజిహ్వాగ్రవాసిన్యై స్వాహా' ఆగ్నేయ దిశలో రక్షించుగాక.

Verse 81

ॐ ऐं ह्रीं क्लीं सरस्वत्यै बुधजनन्यै स्वाहा । सततं मन्त्रराजोऽयं दक्षिणे मां सदावतु

'ఓం ఐం హ్రీం క్లీం సరస్వత్యై బుధజనన్యై స్వాహా' ఈ మంత్రరాజము దక్షిణ దిశలో నన్ను ఎల్లప్పుడూ రక్షించుగాక.

Verse 82

ऐं ह्रीं श्रीं त्र्यक्षरो मन्त्रो नैर्ऋत्यां सर्वदावतु । ॐ ऐं जिह्वाग्रवासिन्यै स्वाहा मां वारुणेऽवतु

'ఐం హ్రీం శ్రీం' అను త్ర్యక్షర మంత్రము నైరృతి దిశలో ఎల్లప్పుడూ రక్షించుగాక. 'ఓం ఐం జిహ్వాగ్రవాసిన్యై స్వాహా' పశ్చిమ (వరుణ) దిశలో నన్ను రక్షించుగాక.

Verse 83

ॐ सर्वाम्बिकायै स्वाहा वायव्ये मां सदावतु । ॐ ऐं श्रीं क्लीं गद्यवासिन्यै स्वाहा मामुत्तरेऽवतु

'ఓం సర్వాంబికాయై స్వాహా' - వాయువ్య దిశలో ఆమె నన్ను సదా రక్షించుగాక. 'ఓం ఐం శ్రీం క్లీం గద్యవాసిన్యై స్వాహా' - ఉత్తర దిశలో ఆమె నన్ను రక్షించుగాక.

Verse 84

ॐ ऐं सर्वशास्त्रवासिन्यै स्वाहैशान्यां सदावतु । ॐ ह्रीं सर्वपूजितायै स्वाहा चोर्ध्वं सदावतु

'ఓం ఐం సర్వశాస్త్రవాసిన్యై స్వాహా' - ఈశాన్య దిశలో ఆమె నన్ను సదా రక్షించుగాక. 'ఓం హ్రీం సర్వపూజితాయై స్వాహా' - ఊర్ధ్వ దిశలో ఆమె నన్ను సదా రక్షించుగాక.

Verse 85

ॐ ह्रीं पुस्तकवासिन्यै स्वाहाधो मां सदावतु । ॐ ग्रन्थबीजस्वरूपायै स्वाहा मां सर्वतोऽवतु

'ఓం హ్రీం పుస్తకవాసిన్యై స్వాహా' - అధో దిశలో ఆమె నన్ను సదా రక్షించుగాక. 'ఓం గ్రంథబీజస్వరూపాయై స్వాహా' - అన్ని వైపుల నుండి ఆమె నన్ను రక్షించుగాక.

Verse 86

इति ते कथितं विप्र ब्रह्ममन्त्रौघविग्रहम् । इदं विश्वजयं नाम कवचं ब्रह्मरूपकम्

ఓ బ్రాహ్మణుడా! ఈ విధంగా బ్రహ్మమంత్ర సమూహ విగ్రహమును, బ్రహ్మరూపమును అయిన 'విశ్వజయము' అను పేరుగల ఈ కవచమును నీకు వివరించితిని.

Verse 87

पुरा श्रुतं धर्मवक्त्रात्पर्वते गन्धमादने । तव स्नेहान्मयाख्यातं प्रवक्तव्यं न कस्यचित्

పూర్వము గంధమాదన పర్వతముపై ధర్మదేవుని ముఖము నుండి ఇది వినబడినది. నీపై గల స్నేహముతో దీనిని నీకు తెలిపితిని; దీనిని ఎవరికీ వెల్లడించకూడదు.

Verse 88

गुरुमभ्यर्च्य विधिवद्वस्त्रालङ्‌कारचन्दनैः । प्रणम्य दण्डवद्‍भूमौ कवचं धारयेत्सुधीः

వస్త్రములు, అలంకారములు మరియు చందనముతో విధిపూర్వకముగా గురువును అర్చించి, భూమిపై దండవత్ ప్రణామము ఆచరించి, బుద్ధిమంతుడు ఈ కవచమును ధరించవలెను.

Verse 89

पञ्चलक्षजपेनैव सिद्धं तु कवचं भवेत् । यदि स्यात्सिद्धकवचो बृहस्पतिसमो भवेत्

ఐదు లక్షల జపముతోనే ఈ కవచము సిద్ధించును. ఒకవేళ సిద్ధకవచుడైన యెడల, అతడు బృహస్పతితో సమానుడగును.

Verse 90

महावाग्मी कवीन्द्रश्च त्रैलोक्यविजयी भवेत् । शक्नोति सर्वं जेतुं च कवचस्य प्रसादतः

అతడు గొప్ప వాగ్మి, కవిశ్రేష్ఠుడు మరియు త్రిలోక విజేత అవుతాడు. ఈ కవచ ప్రసాదము వలన అతడు సర్వమును జయించగలడు.

Verse 91

इदं च कण्वशाखोक्तं कवचं कथितं मुने । स्तोत्रं पूजाविधानं च ध्यानं च वन्दनं शृणु

ఓ మునీ! కణ్వ శాఖలో చెప్పబడిన ఈ కవచము నీకు చెప్పబడినది. ఇక స్తోత్రము, పూజా విధానము, ధ్యానము మరియు వందనము గురించి వినుము.

Verse 999

इति श्रीमद्देवीभागवते महापुराणेऽष्टादशसाहस्र्यां संहितायां नवमस्कन्धे सरस्वतीस्तोत्रपूजाकवचादिवर्णनं नाम चतुर्थोऽध्यायः

పదునెనిమిది వేల శ్లోకములు కలిగిన శ్రీమద్దేవీభాగవత మహాపురాణ సంహిత యందలి తొమ్మిదవ స్కంధమున 'సరస్వతీ స్తోత్ర పూజా కవచాది వర్ణనము' అను నాలుగవ అధ్యాయము సమాప్తము.