Adhyaya 28

Verse 1

रामचरित्रवर्णनम् जनमेजय उवाच कथं रामेण तच्चीर्णं व्रतं देव्याः सुखप्रदम् । राज्यभ्रष्टः कथं सोऽथ कथं सीता हृता पुनः

రామచరిత్ర వర్ణనము. జనమేజయుడు పలికెను: శ్రీరాముడు దేవి యొక్క ఆ సుఖప్రదమైన వ్రతమును ఎలా ఆచరించెను? ఆయన రాజ్యమును ఎలా కోల్పోయెను మరియు సీత అపహరణ ఎలా జరిగెను?

Verse 2

व्यास उवाच राजा दशरथः श्रीमानयोध्याधिपतिः पुरा । सूर्यवंशधरश्चासीद्देवब्राह्मणपूजकः

వ్యాసుడు పలికెను: పూర్వకాలమున అయోధ్యాధిపతియైన శ్రీమంతుడగు దశరథ మహారాజు ఉండెను, ఆయన సూర్యవంశోద్ధారకుడు మరియు దేవబ్రాహ్మణ భక్తుడు.

Verse 3

चत्वारो जज्ञिरे तस्य पुत्रा लोकेषु विश्रुताः । रामलक्ष्मणशत्रुघ्ना भरतश्चेति नामतः

ఆయనకు లోకప్రసిద్ధులైన నలుగురు కుమారులు జన్మించారు: వారు రామ, లక్ష్మణ, శత్రుఘ్న మరియు భరతులు.

Verse 4

राज्ञः प्रियकराः सर्वे सदृशा गुणरूपतः । कौसल्यायाः सुतो रामः कैकेय्या भरतः स्मृतः

వారందరూ రాజుకు ప్రియమైనవారు, గుణరూపములలో సమానులు. కౌసల్య కుమారుడు రాముడు, కైకేయి కుమారుడు భరతుడు.

Verse 5

सुमित्रातनयौ जातौ यमलौ द्वौ मनोहरौ । ते जाता वै किशोराश्च धनुर्बाणधराः किल

సుమిత్రకు ఇద్దరు మనోహరమైన కవల కుమారులు జన్మించారు. వారు కిశోర ప్రాయమునందే ధనుర్బాణములను ధరించినవారైరి.

Verse 6

सूनवः कृतसंस्कारा भूपतेः सुखवर्धकाः । कौशिकेन तदाऽऽगत्य प्रार्थितो रघुनन्दनः

కుమారులకు సంస్కారములు జరిగి రాజుకు సుఖమును పెంచెను. అప్పుడు విశ్వామిత్రుడు వచ్చి రఘునందనుని కోరెను.

Verse 7

राघवं मखरक्षार्थं सूनुं षोडशवार्षिकम् । तस्मै सोऽयं ददौ रामं कौशिकाय सलक्ष्मणम्

యజ్ఞ రక్షణకై పదహారేళ్ల రాఘవుని కోరగా, రాజు లక్ష్మణునితో కూడిన రాముని విశ్వామిత్రునికి ఇచ్చెను.

Verse 8

तौ समेत्य मुनिं मार्गे जग्मतुश्चारुदर्शनौ । ताटका निहता मार्गे राक्षसी घोरदर्शना

ఆ ఇద్దరు సుందర రాజకుమారులు మునితో కలిసి మార్గమున వెళ్ళిరి. దారిలో భయంకరమైన తాటక అను రాక్షసి సంహరించబడెను.

Verse 9

रामेणैकेन बाणेन मुनीनां दुःखदा सदा । यज्ञरक्षा कृता तत्र सुबाहुर्निहतः शठः

రాముడు ఒకే బాణముతో మునులకు ఎల్లప్పుడూ దుఃఖము కలిగించే తాటకను చంపెను. అక్కడ యజ్ఞ రక్షణ జరిగెను మరియు దుష్టుడైన సుబాహుడు హతుడయ్యెను.

Verse 10

मारीचोऽथ मृतप्रायो निक्षिप्तो बाणवेगतः । एवं कृत्वा महत्कर्म यज्ञस्य परिरक्षणम्

మారీచుడు బాణవేగముచే చనిపోయినవాని వలె దూరముగా పడవేయబడెను. ఈ విధముగా యజ్ఞ రక్షణ అను గొప్ప కార్యమును చేసి...

Verse 11

गतास्ते मिथिलां सर्वे रामलक्ष्मणकौशिकाः । अहल्या मोचिता शापान्निष्पापा सा कृताऽबला

రామ, లక్ష్మణ, విశ్వామిత్రులు అందరూ మిథిలకు వెళ్ళిరి. అహల్య శాపవిముక్తురాలై, ఆ అబల పాపరహితురాలిగా చేయబడెను.

Verse 12

विदेहनगरे तौ तु जग्मतुर्मुनिना सह । बभञ्ज शिवचापञ्च जनकेन पणीकृतम्

వారు మునితో కలిసి విదేహ నగరానికి వెళ్లారు. అక్కడ రాముడు జనక మహారాజు పణంగా పెట్టిన శివధనుస్సును విరిచాడు.

Verse 13

उपयेमे ततः सीतां जानकीञ्च रमांशजाम् । लक्ष्मणाय ददौ राजा पुत्रीमेकां तथोर्मिलाम्

ఆ తరువాత ఆయన లక్ష్మీదేవి అంశతో జన్మించిన జానకిని (సీతను) వివాహం చేసుకున్నారు. రాజు తన మరో కుమార్తె ఊర్మిళను లక్ష్మణుడికి ఇచ్చాడు.

Verse 14

कुशध्वजसुते कन्ये प्रापतुर्भ्रातरावुभौ । तथा भरतशत्रुघ्नौ सुशिलौ शुभलक्षणौ

ఉత్తమ స్వభావం మరియు శుభ లక్షణాలు కలిగిన భరత శత్రుఘ్నులు కుశధ్వజుని ఇద్దరు కుమార్తెలను పొందారు.

Verse 15

एवं दारक्रियास्तेषां भ्रातॄणां चाभवन्नृप । चतुर्णां मिथिलायां तु यथाविधि विधानतः

ఓ రాజా! ఈ విధంగా ఆ నలుగురు సోదరుల వివాహ సంస్కారాలు మిథిలలో యథావిధిగా శాస్త్రోక్తంగా జరిగాయి.

Verse 16

राज्ययोग्यं सुतं दृष्ट्वा राजा दशरथस्तदा । राघवाय धुरं दातुं मनश्चक्रे निजाय वै

తన కుమారుడైన రాముడు రాజ్యపాలనకు యోగ్యుడని చూసి, దశరథ మహారాజు తన రాఘవుడికి రాజ్యభారాన్ని అప్పగించాలని నిశ్చయించుకున్నాడు.

Verse 17

सम्भारं विहितं दृष्ट्वा कैकेयी पूर्वकल्पितौ । वरौ सम्प्रार्थयामास भर्तारं वशवर्तिनम्

ఏర్పాట్లు జరుగుతుండటం చూసి, కైకేయి తన వశవర్తియైన భర్తను పూర్వం వాగ్దానం చేసిన రెండు వరాలను కోరింది.

Verse 18

राज्यं सुताय चैकेन भरताय महात्मने । रामाय वनवासञ्च चतुर्दशसमास्तथा

ఒక వరంతో తన మహాత్ముడైన కుమారుడు భరతుడికి రాజ్యాన్ని, మరొక వరంతో రాముడికి పద్నాలుగేళ్ల వనవాసాన్ని కోరింది.

Verse 19

रामस्तु वचनात्तस्याः सीतालक्ष्मणसंयुतः । जगाम दण्डकारण्यं राक्षसैरुपसेवितम्

రాముడు ఆమె మాటల ప్రకారం సీతాలక్ష్మణులతో కలిసి రాక్షసులతో నిండిన దండకారణ్యానికి వెళ్లాడు.

Verse 20

राजा दशरथः पुत्रविरहेण प्रपीडितः । जहौ प्राणानमेयात्मा पूर्वशापमनुस्मरन्

పుత్ర విరహంతో అత్యంత పీడితుడై, మహాత్ముడైన దశరథ మహారాజు పూర్వ శాపాన్ని స్మరిస్తూ ప్రాణాలు విడిచాడు.

Verse 21

भरतः पितरं दृष्ट्वा मृतं मातृकृतेन वै । राज्यमृद्धं न जग्राह भ्रातुः प्रियचिकीर्षया

తల్లి చేసిన పని వల్ల తండ్రి మరణించాడని చూసి, భరతుడు తన అన్నపై గల ప్రేమతో ఆ సుసంపన్నమైన రాజ్యాన్ని స్వీకరించలేదు.

Verse 22

पञ्चवट्यां वसन् रामो रावणावरजां वने । शूर्पणखां विरूपां वै चकारातिस्मरातुराम्

పంచవటిలో నివసిస్తున్న రాముడు, కామంతో పీడితురాలైన రావణుని చెల్లెలు శూర్పణఖను విరూపిణిగా చేసెను.

Verse 23

खरादयस्तु तां दृष्ट्वा छिन्ननासां निशाचराः । चक्रुः सङ्ग्राममतुलं रामेणामिततेजसा

ముక్కు కోయబడిన ఆమెను చూసి, ఖరాది రాక్షసులు అపరిమిత తేజస్సు గల రామునితో సాటిలేని యుద్ధం చేశారు.

Verse 24

स जघान खरादींश्च दैत्यानतिबलान्वितान् । मुनीनां हितमन्विच्छन् रामः सत्यपराक्रमः

మునుల హితము కోరే సత్యపరాక్రముడైన రాముడు, అత్యంత బలవంతులైన ఖరాది దైత్యులను సంహరించెను.

Verse 25

गत्वा शूर्पणखा लङ्कां खरदूषणघातनम् । दूषिता कथयामास रावणाय च राघवात्

విరూపిణి అయిన శూర్పణఖ లంకకు వెళ్లి, రాఘవుని చేతిలో ఖరదూషణుల సంహారం గురించి రావణునికి వివరించెను.

Verse 26

सोऽपि श्रुत्वा विनाशं तं जातः क्रोधवशः खलः । जगाम रथमारुह्य मारीचस्याश्रमं तदा

ఆ వినాశనం గురించి విని, దుష్టుడైన రావణుడు క్రోధానికి లోనై, రథమెక్కి మారీచుని ఆశ్రమానికి వెళ్ళెను.

Verse 27

कृत्वा हेममृगं नेतुं प्रेषयामास रावणः । सीताप्रलोभनार्थाय मायाविनमसम्भवम्

సీతను ప్రలోభపెట్టడానికి రావణుడు ఆ మాయావిని అసంభవమైన బంగారు లేడి రూపంలో పంపెను.

Verse 28

सोऽथ हेममृगो भूत्वा सीतादृष्टिपथं गतः । मायावी चातिचित्राङ्गश्चरन्प्रबलमन्तिके

ఆ మాయావి బంగారు లేడియై సీత దృష్టిపథంలో పడ్డాడు, అత్యంత విచిత్రమైన శరీరంతో సమీపంలోనే తిరుగుతూ ఉండెను.

Verse 29

तं दृष्ट्वा जानकी प्राह राघवं दैवनोदिता । चर्मानयस्व कान्तेति स्वाधीनपतिका यथा

దానిని చూసి దైవప్రేరితురాలైన జానకి, తన భర్తను తన వశంలో ఉంచుకున్న స్త్రీ వలె, 'ప్రాణనాథా! దీని చర్మాన్ని తీసుకురండి' అని రాఘవునితో అనెను.

Verse 30

अविचार्याथ रामोऽपि तत्र संस्थाप्य लक्ष्मणम् । सशरं धनुरादाय ययौ मृगपदानुगः

ఆలోచించకుండా రాముడు కూడా అక్కడ లక్ష్మణుడిని ఉంచి, ధనుర్బాణాలు ధరించి ఆ లేడి అడుగుజాడలను అనుసరిస్తూ వెళ్ళెను.

Verse 31

सारङ्गोऽपि हरिं दृष्ट्वा मायाकोटिविशारदः । दृश्यादृश्यो बभूवाथ जगाम च वनान्तरम्

కోట్లాది మాయలలో నిపుణుడైన ఆ లేడి కూడా హరిని చూసి, కనిపిస్తూ కనిపించకుండా పోతూ అడవి లోపలికి వెళ్ళెను.

Verse 32

मत्वा हस्तगतं रामः क्रोधाकृष्टधनुः पुनः । जघान चातितीक्ष्णेन शरेण कृत्रिमं मृगम्

అది తన చేతికి చిక్కిందని భావించి, రాముడు కోపంతో మరల విల్లు ఎక్కుపెట్టి, మిక్కిలి వాడియైన బాణంతో ఆ మాయా మృగాన్ని కొట్టాడు।

Verse 33

स हतोऽतिबलात्तेन चुक्रोश भृशदुःखितः । हा लक्ष्मण हतोऽस्मीति मायावी नश्वरः खलः

ఆ మహాబలవంతుడైన రాముని చేత కొట్టబడినవాడై, ఆ మాయావియైన దుష్టుడు మిక్కిలి దుఃఖంతో 'హా లక్ష్మణా! నేను చంపబడ్డాను' అని అరిచాడు।

Verse 34

स शब्दस्तुमुलस्तावज्जानक्या संश्रुतस्तदा । राघवस्येति सा मत्वा दीना देवरमब्रवीत्

ఆ భయంకరమైన శబ్దాన్ని జానకి విన్నది। అది రాఘవుని స్వరమని భావించి, దీనురాలైన ఆమె తన మరిదితో ఇట్లు పలికెను।

Verse 35

गच्छ लक्ष्मण तूर्णं त्वं हतोऽसौ रघुनन्दनः । त्वामाह्वयति सौ‌मित्रे साहाय्यं कुरु सत्वरम्

లక్ష్మణా! నీవు త్వరగా వెళ్ళు, ఆ రఘునందనుడు ఆపదలో ఉన్నాడు। ఓ సౌమిత్రీ! ఆయన నిన్ను పిలుస్తున్నాడు, త్వరగా సహాయం చేయి।

Verse 36

तत्राह लक्ष्मणः सीतामम्ब रामवधादपि । नाहं गच्छेऽद्य मुक्त्वा त्वामसहायामिहाश्रमे

అప్పుడు లక్ష్మణుడు సీతతో ఇట్లు పలికెను— అమ్మా! రామునికి ప్రాణహాని కలిగినా సరే, నేను నిన్ను ఈ ఆశ్రమంలో ఒంటరిగా విడిచి వెళ్ళను।

Verse 37

आज्ञा मे राघवस्यात्र तिष्ठेति जनकात्मजे । तदतिक्रमभीतोऽहं न त्यजामि तवान्तिकम्

ఓ జనకనందినీ! ఇక్కడే ఉండమని రాఘవుడు నాకు ఆజ్ఞాపించాడు। ఆ ఆజ్ఞను అతిక్రమించడానికి భయపడి నేను నీ దగ్గర నుండి వెళ్ళను।

Verse 38

दूरं वै राघवं दृष्ट्वा वने मायाविना किल । त्यक्त्वा त्वां नाधिगच्छामि पदमेकं शुचिस्मिते

ఓ పవిత్రమైన చిరునవ్వు కలదానా! ఎవరో మాయావి రాఘవుడిని అడవిలోకి దూరం తీసుకువెళ్ళాడని గ్రహించి, నిన్ను విడిచి నేను ఒక్క అడుగు కూడా ముందుకు వేయను।

Verse 39

कृरु धैर्यं न मन्येऽद्य रामं हन्तुं क्षमं क्षिप्तौ । नाहं त्यक्त्वा गमिष्यामि विलंघ्य रामभाषितम्

ధైర్యం వహించు। ఈ భూమిపై రాముడిని చంపగల సమర్థుడు ఎవరూ లేరని నేను భావిస్తున్నాను। రాముని మాటను అతిక్రమించి నిన్ను విడిచి నేను వెళ్ళను।

Verse 40

व्यास उवाच रुदती सुदती प्राह ते तदा विधिनोदिता । अक्रूरा वचनं क्रूरं लक्ष्मणं शुभलक्षणम्

వ్యాసుడు పలికెను— అప్పుడు విధి ప్రేరణతో, చక్కని దంతములు కలది, స్వభావముచేత క్రూరురాలు కానిది అయిన సీత ఏడుస్తూ, శుభ లక్షణములు గల లక్ష్మణునితో కఠినమైన మాటలు పలికెను।

Verse 41

अहं जानामि सौ‌मित्रे सानुरागं च मां प्रति । प्रेरितं भरतेनैव मदर्थमिह सङ्गतम्

ఓ సౌమిత్రీ! నా పట్ల నీకున్న అనురాగాన్ని నేను ఎరుగుదును। భరతునిచే ప్రేరేపించబడి నా కోసమే నీవు ఇక్కడికి వచ్చావు।

Verse 42

नाहं तथाविधा नारी स्वैरिणी कुहकाधम । मृते रामे पतिं त्वां न कर्तुमिच्छामि कामतः

ఓ కపటములలో అధముడా! నేను అటువంటి స్వైరిణిని కాను. రాముడు మరణించినా, కామముతో నిన్ను భర్తగా స్వీకరించాలని కోరుకోను.

Verse 43

नागमिष्यति चेद्रामो जीवितं सन्त्यजाम्यहम् । विना तेन न जीवामि विधुरा दुःखिता भृशम्

రాముడు తిరిగి రాకపోతే, నేను నా ప్రాణాలను త్యజిస్తాను. ఆయన లేకుండా, విధవనై మిక్కిలి దుఃఖముతో నేను జీవించలేను.

Verse 44

गच्छ वा तिष्ठ सौ‍मित्रे न जानेऽहं तवेप्सितम् । क्व गतं तेऽद्य सौहार्दं ज्येष्ठे धर्मरते किल

ఓ సౌమిత్రీ! నీవు వెళ్ళు లేదా ఇక్కడే ఉండు, నీ ఉద్దేశ్యము నాకు తెలియదు. ధర్మపరాయణుడైన నీ అన్నపై నీకున్న ప్రేమ ఈనాడు ఏమైనది?

Verse 45

तच्छ्रुत्वा वचनं तस्या लक्ष्मणो दीनमानसः । प्रोवाच रुद्धकण्ठस्तु तां तदा जनकात्मजाम्

ఆమె మాటలు విని, లక్ష్మణుడు మిక్కిలి దుఃఖితుడై, గద్గద స్వరముతో ఆ జానకితో ఇట్లు పలికెను.

Verse 46

किमात्थ क्षितिजे वाक्यं मयि क्रूरतरं किल । किं वदस्यत्यनिष्टं ते भावि जाने धिया ह्यहम्

ఓ భూపుత్రీ! నాపై ఇంత క్రూరమైన మాటలు ఎందుకు పలికావు? నీవు ఎందుకు ఇలా అంటున్నావు? నీకు ఏదో గొప్ప అనర్థము జరుగబోతున్నదని నా బుద్ధికి తోచుచున్నది.

Verse 47

इत्युक्त्वा निर्ययौ वीरस्तां त्यक्त्वा प्ररुदन्भृशम् । अग्रजस्य ययौ पश्यञ्छोकार्तः पृथिवीपते

ఇట్లు పలికి ఆ వీరుడైన లక్ష్మణుడు ఆమెను విడిచి, మిక్కిలి విలపించుచు వెళ్ళిపోయెను. ఓ రాజా! అతడు శోకముతో తన అన్నను వెతుకుచు వెళ్ళెను.

Verse 48

गतेऽथ लक्ष्मणे तत्र रावणः कपटाकृतिः । भिक्षुवेषं ततः कृत्वा प्रविवेश तदाश्रमे

లక్ష్మణుడు వెళ్ళిన తరువాత, కపట రూపము ధరించిన రావణుడు భిక్షువు వేషములో ఆ ఆశ్రమమున ప్రవేశించెను.

Verse 49

जानकी तं यतिं मत्वा दत्त्वार्घ्यं वन्यमादरात् । भैक्ष्यं समर्पयामास रावणाय दुरात्मने

జానకి అతడిని నిజమైన యతి అని తలచి, గౌరవముతో అర్ఘ్యమును మరియు వన ఫలములను సమర్పించి, ఆ దురాత్ముడైన రావణుడికి భిక్షను ఇచ్చెను.

Verse 50

तां पप्रच्छ स दुष्टात्मा नम्रपूर्वं मृदुस्वरम् । काऽसि पद्मपलाशाक्षि वने चैकाकिनी प्रिये

ఆ దురాత్ముడు మొదట నమస్కరించి, మృదువైన స్వరముతో ఆమెను అడిగెను, 'ఓ పద్మపత్రముల వంటి కన్నులు కలదానా! ఈ వనములో ఒంటరిగా ఉన్న నీవెవరు?'

Verse 51

पिता कस्तेऽथ वामोरु भ्राता कः कः पतिस्तव । मूढेवैकाकिनी चात्र स्थिताऽसि वरवर्णिनि

ఓ సుందరీ! నీ తండ్రి ఎవరు? నీ సోదరుడు ఎవరు? నీ భర్త ఎవరు? ఇక్కడ ఒక మూఢురాలి వలె ఒంటరిగా ఎందుకు ఉన్నావు?

Verse 52

निर्जने विपिने किं त्वं सौधार्हा त्वमसि प्रिये । उटजे मुनिपत्‍नीवद्देवकन्यासमप्रभा

ఓ ప్రియురాలా! రాజసౌధమునకు తగినదానవైన నీవు ఈ నిర్జనారణ్యమున ఎందుకు ఉన్నావు? దేవకన్య వంటి కాంతి గల నీవు మునిపత్ని వలె పర్ణశాలలో నివసించుచున్నావు।

Verse 53

व्यास उवाच इति तद्वचनं श्रुत्वा प्रत्युवाच विदेहजा । दिव्यं दिष्ट्या यतिं ज्ञात्वा मन्दोदर्याः पतिं तदा

వ్యాసుడు పలికెను: ఆ మాటలు విని, విదేహరాజ పుత్రి సీత, మందోదరి భర్తను దైవవశమున ఒక దివ్య సన్యాసిగా భావించి ఇట్లు ప్రత్యుత్తరమిచ్చెను।

Verse 54

राजा दशरथः श्रीमांश्चत्वारस्तस्य वै सुताः । तेषां ज्येष्ठः पतिर्मेऽस्ति रामनामेति विश्रुतः

శ్రీమంతుడైన దశరథ మహారాజుకు నలుగురు కుమారులు. వారిలో జ్యేష్ఠుడు, రామ నామముతో ప్రసిద్ధి చెందినవాడు నా భర్త।

Verse 55

विवासितोऽथ कैकेय्या कृते भूपतिना वरे । चतुर्दश समा रामो वसतेऽत्र सलक्ष्मणः

రాజు కైకేయికి ఇచ్చిన వరముల కారణముగా వనవాసమునకు పంపబడిన రాముడు, లక్ష్మణునితో కలిసి ఇక్కడ పదునాలుగు ఏళ్లు నివసించుచున్నాడు।

Verse 56

जनकस्य सुता चाहं सीतानाम्नीति विश्रुता । भङ्क्त्वा शैवं धनुः कामं रामेणाहं विवाहिता

నేను జనక మహారాజు పుత్రికను, సీత అను పేరుతో ప్రసిద్ధి చెందినదానను. శివధనుస్సును విరిచి రాముడు నన్ను వివాహమాడెను।

Verse 57

रामबाहुबलेनात्र वसामो निर्भया वने । काञ्चनं मृगमालोक्य हन्तुं मे निर्गतः पतिः

రాముని బాహుబలము వలన మేము ఈ వనమున నిర్భయముగా నివసించుచున్నాము. ఒక బంగారు లేడిని చూసి నా భర్త దానిని వేటాడటానికి వెళ్ళినారు।

Verse 58

लक्ष्मणोऽपि पुनः श्रुत्वा रवं भ्रातुर्गतोऽधुना । तयोर्बाहुबलादत्र निर्भयाऽहं वसामि वै

లక్ష్మణుడు కూడా తన అన్న కేక విని ఇప్పుడే వెళ్ళినాడు. వారిద్దరి బాహుబలము వలన నేను ఇక్కడ నిశ్చయముగా నిర్భయముగా నివసించుచున్నాను।

Verse 59

मयेदं कथितं सर्वं वृत्तान्तं वनवासके । तेऽत्रागत्यार्हणां ते वै करिष्यन्ति यथाविधि

నేను వనవాసమునకు సంబంధించిన ఈ వృత్తాంతమంతయు చెప్పితిని. వారు ఇక్కడికి వచ్చి నిశ్చయముగా యథావిధిగా మీకు సత్కారము చేస్తారు।

Verse 60

यतिर्विष्णुस्वरूपोऽसि तस्मात्त्वं पूजितो मया । आश्रमो विपिने घोरे कृतोऽस्ति रक्षसां कुले

సన్యాసి విష్ణు స్వరూపమే, కావున మీరు నాచే పూజింపబడినారు. రాక్షస సమూహములతో నిండిన ఈ ఘోరారణ్యమున ఈ ఆశ్రమము నిర్మింపబడినది।

Verse 61

तस्मात्त्वां परिपृच्छामि सत्यं ब्रूहि ममाग्रतः । कोऽसि त्रिदण्डिरूपेण विपिने त्वं समागतः

కావున నేను మిమ్మల్ని అడుగుచున్నాను, నా ఎదుట సత్యము చెప్పండి. త్రిదండి రూపమున ఈ అరణ్యమునకు వచ్చిన మీరు ఎవరు?

Verse 62

रावण उवाच लङ्केशोऽहं मरालाक्षि श्रीमान्मन्दोदरीपतिः । त्वत्कृते तु कृतं रूपं मयेत्थं शोभनाकृते

రావణుడు పలికెను: ఓ హంసనేత్రీ! నేను లంకాధీశుడను, మందోదరీ భర్తను. ఓ సుందరాంగీ, నీ కోసమే నేను ఈ రూపమును ధరించాను.

Verse 63

आगतोऽहं वरारोहे भगिन्या प्रेरितोऽत्र वै । जनस्थाने हतौ श्रुत्वा भ्रातरौ खरदूषणौ

ఓ సుందరీ! జనస్థానంలో నా సోదరులైన ఖరదూషణులు హతులయ్యారని విని, నా సోదరి ప్రేరణతో నేను ఇక్కడికి వచ్చాను.

Verse 64

अङ्गीकुरु नृपं मां त्वं त्यक्त्वा तं मानुषं पतिम् । हृतराज्यं गतश्रीकं निर्बलं वनवासिनम्

రాజ్యం కోల్పోయినవాడు, సంపద లేనివాడు, బలహీనుడు మరియు వనవాసి అయిన ఆ మానవ భర్తను విడిచిపెట్టి, రాజునైన నన్ను అంగీకరించు.

Verse 65

पट्टराज्ञी भव त्वं मे मन्दोदर्युपरि स्फुटम् । दासोऽस्मि तव तन्वङ्‌गि स्वामिनी भव भामिनि

నీవు మందోదరి కంటే పైస్థాయిలో నా పట్టపురాణివి కావాలి. ఓ సుందరీ, నేను నీ దాసుడను; నీవు నా యజమానురాలివి కావాలి.

Verse 66

जेताऽहं लोकपालानां पतामि तव पादयोः । करं गृहाण मेऽद्य त्वं सनाथं कुरु जानकि

లోకపాలకులను జయించిన నేను నీ పాదాలపై పడుతున్నాను. ఓ జానకీ! ఈరోజు నా చేయి పట్టుకుని నన్ను సనాథుడిని చేయి.

Verse 67

पिता ते याचितः पूर्वं मया वै त्वत्कृतेऽबले । जनको मामुवाचेत्थं पणबन्धो मया कृतः

ఓ అబలా! పూర్వము నీ కోసం నీ తండ్రిని ప్రార్థించాను. అప్పుడు జనకుడు నాతో ఇలా అన్నాడు: 'నేను ఒక పణము (షరతు) విధించాను.'

Verse 68

रुद्रचापभयान्नाहं सम्प्राप्तस्तु स्वयंवरे । मनो मे संस्थितं तावन्निमग्नं विरहातुरम्

రుద్రుని ధనుస్సుపై భయంతో నేను స్వయంవరానికి రాలేదు. అప్పటి నుండి నా మనస్సు విరహంతో నీపైనే లగ్నమై ఉన్నది.

Verse 69

वनेऽत्र संस्थितां श्रुत्वा पूर्वानुरागमोहितः । आगतोऽस्म्यसितापाङ्‌गि सफलं कुरु मे श्रमम्

నీవు ఈ వనంలో ఉన్నావని విని, పాత అనురాగంతో మోహితుడనై వచ్చాను. ఓ సుందర నేత్రీ! నా శ్రమను సఫలం చేయి.

Verse 999

इति श्रीदेवीभागवते महापुराणेऽष्टादशसाहस्र्यां संहितायां तृतीयस्कन्धे रामचरित्रवर्णनं नाम अष्टाविंशोऽध्यायः

పద్దెనిమిది వేల శ్లోకములతో కూడిన శ్రీదేవీభాగవత మహాపురాణములోని తృతీయ స్కంధమందు 'రామచరిత్ర వర్ణనము' అను ఇరవై ఎనిమిదవ అధ్యాయము సమాప్తము.