Shloka 7
Indra’s Query on Karma-vipāka and the Viśvarūpa Episode
Lalitopākhyāna Context
Devanagari script
संसारस्तीर्थयात्रा वा को ऽधिको ऽस्ति तयोर्गुमः / वदन्तु तद्विनिश्चित्य भवन्तो मदनुग्रहात्
Transliteration
saṃsārastīrthayātrā vā ko 'dhiko 'sti tayorgumaḥ / vadantu tadviniścitya bhavanto madanugrahāt
Translation
సంసారం లేదా తీర్థయాత్ర—ఈ రెండింటిలో ఏది అధిక శ్రేష్ఠం? నా అనుగ్రహంతో నిర్ణయించి మీరు చెప్పండి.
Word by Word
saṃsāraḥworldly existence
saṃsāraḥ:
Viṣaya (विषय)
TypeNoun
Rootsaṃsāra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन
tīrtha-yātrāpilgrimage to sacred places
tīrtha-yātrā:
Viṣaya (विषय)
TypeNoun
Roottīrtha (प्रातिपदिक) + yātrā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: तीर्थस्य यात्रा
vāor
vā:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootvā (अव्यय)
Formअव्यय; विकल्प (disjunctive particle: or)
kaḥwhich/what (one)
kaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkim (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन; प्रश्नवाचक
adhikaḥsuperior
adhikaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootadhika (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तुलनावाचक (comparative sense: superior)
astiis
asti:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootas (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; √अस् (भुवि)
tayoḥof the two
tayoḥ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी (6th case), द्विवचन; ‘of the two’
guṇaḥmerit/advantage
guṇaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootguṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन
vadantulet (them) say
vadantu:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootvad (धातु)
Formलोट् (Imperative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन; √वद् (वचने)
tatthat (matter)
tat:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), एकवचन; कर्म (object of viniścitya)
viniścityahaving ascertained
viniścitya:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootvi-ni-√ci (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्यय; √चि (चयन/निश्चय) with उपसर्ग vi+ni; अर्थ: having ascertained/decided
bhavantaḥyou (revered ones)
bhavantaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbhavant (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), बहुवचन; आदरार्थ-प्रयोग (honorific ‘you all’)
mat-anugrahātby my favor/through my grace
mat-anugrahāt:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootmad (प्रातिपदिक) + anugraha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th case), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: मम अनुग्रहः; अपादान (ablative: because of/from)