Shloka 68
Indra’s Query on Karma-vipāka and the Viśvarūpa Episode
Lalitopākhyāna Context
Devanagari script
जगृहुर्नैव तां दैत्या असुराश्चाभवंस्ततः / सुरा न विद्यते येषां तेनैवासुरशब्दिताः
Transliteration
jagṛhurnaiva tāṃ daityā asurāścābhavaṃstataḥ / surā na vidyate yeṣāṃ tenaivāsuraśabditāḥ
Translation
దైత్యులు, అసురులు ఆమెను స్వీకరించలేదు; అందువల్ల వారు ‘అసురులు’ అయ్యారు. ఎవరిలో ‘సురా’ లేదు, అందుకే వారు ‘అసుర’ అని పిలువబడారు.
Word by Word
जगृहुःaccepted/took
जगृहुः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootग्रह् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन (pl.), परस्मैपद
नnot
न:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation particle)
एवindeed
एव:
Avadhāraṇa (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय (emphatic particle)
ताम्her
ताम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; स्त्रीलिङ्ग (f.), द्वितीया (Acc/2nd), एकवचन (sg.)
दैत्याthe Daityas
दैत्या:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदैत्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), प्रथमा (Nom/1st), बहुवचन (pl.)
असुराःthe Asuras
असुराः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअसुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), प्रथमा (Nom/1st), बहुवचन (pl.)
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
अभवन्became
अभवन्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन (pl.), परस्मैपद
ततःtherefore/from that
ततः:
Kāraṇa/Hetu (कारण/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय, तस्मात्-अर्थे (ablatival adverb)
सुराliquor (surā)
सुरा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसुरा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), प्रथमा (Nom/1st), एकवचन (sg.)
नnot
न:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation)
विद्यतेexists/is found
विद्यते:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootविद् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन (sg.), आत्मनेपद; भावे/कर्तरि प्रयोगः (exists)
येषाम्of whom
येषाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग (m.), षष्ठी (Gen/6th), बहुवचन (pl.)
तेनby that/therefore
तेन:
Hetu/Karaṇa (हेतु/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग (n./m.), तृतीया (Inst/3rd), एकवचन (sg.)
एवindeed
एव:
Avadhāraṇa (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय (emphasis)
असुर-शब्दिताःcalled 'Asuras'
असुर-शब्दिताः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअसुर (प्रातिपदिक) + शब्दित (कृदन्त, √शब्द्)
Formतत्पुरुष-समासः (नामधातु/कर्मधारय-भावः: असुर इति शब्दिताः); भूतकर्मणि कृदन्त (PPP); पुंलिङ्ग (m.), प्रथमा (Nom/1st), बहुवचन (pl.)