Shloka 5
Indra’s Query on Karma-vipāka and the Viśvarūpa Episode
Lalitopākhyāna Context
Devanagari script
ततो दैत्येश्वरो वव्रे भृगुपुत्रं पुरोहितम् / भवानधिकृतो राज्ये देवानामिव वासवः
Transliteration
tato daityeśvaro vavre bhṛguputraṃ purohitam / bhavānadhikṛto rājye devānāmiva vāsavaḥ
Translation
అప్పుడు దైత్యాధిపతి భృగుపుత్రుని పురోహితునిగా వరించి ఇలా అన్నాడు—“దేవులలో వాసవుడైన ఇంద్రునివలె మీరు రాజ్యంలో అధికారిగా నియుక్తులయ్యారు।”
Word by Word
tataḥthereafter
tataḥ:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (indeclinable adverb); अर्थे: तस्मात्/ततः = thereafter
daitya-īśvaraḥthe lord of the Daityas
daitya-īśvaraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdaitya (प्रातिपदिक) + īśvara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: दैत्यानाम् ईश्वरः
vavrechose
vavre:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootvṛ (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; √वृ = वरणे (to choose)
bhṛgu-putramBhrigu’s son
bhṛgu-putram:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootbhṛgu (प्रातिपदिक) + putra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: भृगोः पुत्रम्
purohitamas priest (purohita)
purohitam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootpurohita (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), एकवचन; कर्म-सम्बन्धे (as apposition to bhṛguputram)
bhavānyou (sir)
bhavān:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbhavat (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन; आदरार्थ-प्रयोग (honorific ‘you’)
adhikṛtaḥappointed/authorized
adhikṛtaḥ:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootadhi-kṛ (धातु)
Formकृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; √कृ (करणे) उपसर्ग: अधि; अर्थ: appointed/authorized
rājyein the kingdom
rājye:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootrājya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th case), एकवचन; अधिकरण (locative)
devānāmof the gods
devānām:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th case), बहुवचन; सम्बन्ध (genitive)
ivalike/as
iva:
Upamāna (उपमान)
TypeIndeclinable
Rootiva (अव्यय)
Formअव्यय; उपमा-वाचक (comparative particle)
vāsavaḥIndra (Vāsava)
vāsavaḥ:
Upamāna (उपमान)
TypeNoun
Rootvāsava (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन; इन्द्र-पर्याय