Previous Verse
Next Verse

Shloka 69

Steya-doṣa-nirūpaṇa (On the Nature and Gravity of Theft) — within the Hayagrīva–Agastya Saṃvāda frame

मद्यं पीत्वा द्विजो मोहात्कृच्छ्रचान्द्रायमं चरेत् / जपेच्चायुतगायत्रीं जातवेदसमेव वा

madyaṃ pītvā dvijo mohātkṛcchracāndrāyamaṃ caret / japeccāyutagāyatrīṃ jātavedasameva vā

ద్విజుడు మోహవశంగా మద్యము త్రాగితే, కృచ్ఛ్ర-చాంద్రాయణ వ్రతము ఆచరించవలెను. అలాగే అయుత గాయత్రీ లేదా ‘జాతవేదస’ మంత్ర జపము చేయవలెను.

madyamliquor
madyam:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootmadya (प्रातिपदिक)
FormNapुंसकलिङ्ग, Dvitīyā (2nd/द्वितीया), Ekavacana
pītvāhaving drunk
pītvā:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण/Adverbial participle)
TypeVerb
Rootpā (धातु)
FormKṛdanta—Ktvā (क्त्वा) absolutive/gerund; pūrvakāla-kriyā (prior action)
dvijaḥa twice-born man
dvijaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootdvija (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā (1st/प्रथमा), Ekavacana
mohātout of delusion
mohāt:
Hetu (हेतु/Cause)
TypeNoun
Rootmoha (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Pañcamī (5th/पञ्चमी), Ekavacana; hetu-artha (cause)
kṛcchra-cāndrāyaṇamthe Kṛcchra and Cāndrāyaṇa (penances)
kṛcchra-cāndrāyaṇam:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootkṛcchra + cāndrāyaṇa (प्रातिपदिक)
FormNapुंसकलिङ्ग, Dvitīyā (2nd/द्वितीया), Ekavacana; समासः—द्वन्द्वः (two expiations as a pair)
caretshould perform
caret:
Kriyā (क्रिया/Verbal action)
TypeVerb
Rootcar (धातु)
FormLiṅ-lakāra (Optative/विधिलिङ्), Prathama-puruṣa (3rd), Ekavacana; Parasmaipada
japetshould recite
japet:
Kriyā (क्रिया/Verbal action)
TypeVerb
Rootjap (धातु)
FormLiṅ-lakāra (Optative/विधिलिङ्), Prathama-puruṣa (3rd), Ekavacana; Parasmaipada
caand
ca:
Sambandha-bodhaka (सम्बन्धबोधक/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormSamuccaya-nipāta (conjunction)
ayuta-gāyatrīm(the Gāyatrī) ten thousand (times)
ayuta-gāyatrīm:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootayuta + gāyatrī (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Dvitīyā (2nd/द्वितीया), Ekavacana; समासः—द्विगुः (ayuta = ten-thousand, numeral as first member)
jātavedasamJātavedas (Agni)
jātavedasam:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootjātavedas (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Dvitīyā (2nd/द्वितीया), Ekavacana
evaindeed / only
eva:
Sambandha-bodhaka (सम्बन्धबोधक/emphasis)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
FormAvadhāraṇa-nipāta (emphatic particle)
or
:
Sambandha-bodhaka (सम्बन्धबोधक/alternative marker)
TypeIndeclinable
Rootvā (अव्यय)
FormVikalpa-nipāta (disjunctive particle)