Shloka 61
Steya-doṣa-nirūpaṇa (On the Nature and Gravity of Theft) — within the Hayagrīva–Agastya Saṃvāda frame
Devanagari script
बृहस्पतिरुवाच पुण्यस्यार्द्धफलं प्राप्य द्विजवर्मा महायशाः / वज्रः प्राप्य तदर्धं तु तदर्धेन युताः परे
Transliteration
bṛhaspatiruvāca puṇyasyārddhaphalaṃ prāpya dvijavarmā mahāyaśāḥ / vajraḥ prāpya tadardhaṃ tu tadardhena yutāḥ pare
Translation
బృహస్పతి అన్నాడు—మహాయశస్సుగల ద్విజవర్మ పుణ్యఫలంలో అర్ధాన్ని పొందెను; వజ్రుడు దాని అర్ధాన్ని పొందెను; ఇతరులు ఆ అర్ధంలోనూ అర్ధభాగంతో యుక్తులయ్యారు।
Word by Word
बृहस्पतिःBṛhaspati
बृहस्पतिः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootबृहस्पति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
पुण्यस्यof merit
पुण्यस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootपुण्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन
अर्द्ध-फलम्half the result
अर्द्ध-फलम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootअर्द्ध (प्रातिपदिक) + फल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; कर्मधारय/तत्पुरुष (अर्द्धं फलम्)
प्राप्यhaving obtained
प्राप्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया/Anterior action)
TypeVerb
Rootप्र-आप् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय-क्रियाविशेषण (Gerund/Absolutive); ‘having obtained’
द्विजवर्माDvijavarmā
द्विजवर्मा:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक) + वर्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; नाम (proper name); षष्ठी-तत्पुरुष (द्विजस्य वर्म)
महायशाःgreatly renowned
महायशाः:
Visheshana (विशेषण/Qualifier of subject)
TypeAdjective
Rootमहायशस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहि (महद् यशः यस्य सः)
वज्रःVajra (name) / Vajra
वज्रः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootवज्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
प्राप्यhaving obtained
प्राप्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-आप् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (Gerund)
तत्-अर्धम्half of that
तत्-अर्धम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + अर्द्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (तस्य अर्द्धम्)
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/अन्वय-अव्यय (particle: but/indeed)
तत्-अर्धेनwith/by that half
तत्-अर्धेन:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + अर्द्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन; तत्पुरुष (तस्य अर्द्धेन)
युताःendowed/associated
युताः:
Kriya (क्रिया as predicate adjective)
TypeVerb
Rootयुज् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (Past Passive Participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; ‘joined/endowed’
परेothers
परे:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन