Shloka 5
ललितोपाख्याने जप-न्यास-योगप्रकरणम्
Lalitopākhyāna: Procedure of Japa, Nyāsa, and Yogic Installation
Devanagari script
प्रतिलोमेन पादाद्यमनुलोमेन कादिकम् / व्याप कन्यासमारोप्य व्यापयन्वाग्भवादिभिः
Transliteration
pratilomena pādādyamanulomena kādikam / vyāpa kanyāsamāropya vyāpayanvāgbhavādibhiḥ
Translation
ప్రతిలోమ క్రమంలో పాదాది, అనులోమ క్రమంలో ‘క’ాది వర్ణాలను న్యసించాలి. తరువాత ‘వ్యాప’ కన్యాసాన్ని ఆరోపించి వాగ్భవాది మంత్రాలతో సమస్తాన్ని వ్యాపింపజేయాలి.
Word by Word
pratilomenain reverse order
pratilomena:
Karaṇa (करण)
TypeIndeclinable
Rootpratiloma (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (Avyaya), तृतीया-प्रयोगार्थे (instrumental sense): 'in reverse order'
pāda-ādyam(that which is) beginning with the foot
pāda-ādyam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootpāda + ādi (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः/निर्धारणार्थः: 'beginning with the foot'
anulomenain regular order
anulomena:
Karaṇa (करण)
TypeIndeclinable
Rootanuloma (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (Avyaya), तृतीया-प्रयोगार्थे: 'in regular order'
kā-ādikam(letters) beginning with 'ka'
kā-ādikam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootkā + ādi (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; समासः तत्पुरुषः: 'beginning with kā (क)'
vyāpapervade/spread
vyāpa:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootvyāp (धातु)
Formलोट् (imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद; धातु: √व्याप् 'to pervade/spread'
kanyā-samāropyahaving placed/superimposed (the kanyā)
kanyā-samāropya:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootkanyā + samāropya (सम्-आ-√रुह्/√रुप्?; here causative sense 'to place/raise')
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; समासः तत्पुरुषः: 'having superimposed/placed the maiden (kanyā)'
vyāpayancausing to pervade
vyāpayan:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootvyāpaya (√व्याप्, णिच् causative धातु)
Formवर्तमानकाले शतृ-प्रत्यय (present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; 'causing to pervade'
vāk-bhava-ādibhiḥwith (the mantras) such as Vāgbhava etc.
vāk-bhava-ādibhiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootvāk + bhava + ādi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), बहुवचन; समासः तत्पुरुषः: 'with (mantras) beginning with Vāgbhava'